Retroscoop - Prinselijk overnachten in Brussel: Deel 1: De buurt van het Noordstation RetroScoop
 
   Vrije tijd en amusement
    
 
 
De ´klik´ naar je gedroomde Klassiekers

Prinselijk overnachten in Brussel 

Deel 1: Geschiedenis van de hotels
in de buurt
van het Noord-Station

Benoit Vanhees 

   

Structuur

Inleiding

1) Het Rogierplein en omgeving

     1.a)   Terminus
     1.b)   Phare, Grand hotel du
     1.c)   Albert I
     1.d)   Palace Hotel
     1.e)   Boulevards, Grand hotel des
     1.f)   Cosmopolite, Grand hotel / Galaxy
     1.g)   Royal Nord / Grand Café
     1.h)   St Jean, hotel / Siru hotel
     1.i)   
Monico
     1.j)   Flandres, hotel des

2) Kruidtuinlaan

     2.a)   Leman
     2.b)   
Esplanade / Océan / Allemagne
     2.c)   Rembrandt
     2.d)   Bristol & Marine
     2.e)   Cecil Hotel
     2.f)   Grand Hotel du Louvre
     2.g)   (Anc.) Scheers

Niet precies gelokaliseerd in de Kruidtuinlaan: Hotel Regent, Hotel d´Allemagne

3) Avenue du Boulevard

     3.a)   Rubens, Welkom, Piet Van Kempen & Alfa
     3.b)   Touring (Club)
     3.c)   Merlo
     3.d)   Gand

4) Vooruitgangsstraat en Marktstraat

     4.a)   Départ Nord 
     4.b)   Angleterre
    
4.c)   Termonde
     4.d)   Forst Nord / Lion de Flandre

     4.e)   Malines, Grand Hotel de
     4.f)   Poperinghe
     4.g)   Sportsmen, Hotel des
     4.h)   Alost
     4.i)   Aux Armes de Roubaix
     4.j)   Mondial
     4.k)   Commerce
     4.l)   Aigle d´Or
     4.m)   Pont de fer

Niet precies gelokaliseerd in de Vooruitgangsstraat: Hotel de Cologne et Bavière. Voor het Hotel Saint Jean  zie hoofdstuk 1.

5) Kruisvaartenstraat en omgeving

     5.a)   Rogier
     5.b)   Littoral, Hotel du
     5.c)   Colonies
     5.d)   Splendid / Grand Hotel de Suisse
     5.e)   Pélican
     5.f)   Viennois / Malmédy- St Maurice
     5.g)   London Bridge
     5.h)   Paris (Rue Frère Orban)

Niet precies gelokaliseerd in de Kruisvaartenstraat: Hotel de Saxe

6) Brabantstraat

     6.a)   Rhin / Monico (?)
     6.b)   Limbourg
     6.c)   Botanique, Hotel Restaurant
     6.d)   Duc de Brabant
     6.e)   Ville de Liège
     6.f)   Comte de Flandre / Nouveau Prince de Liège
     6.g)   Menin, Hotel de
     6.h)   Losta / Ballon Nord
     6.i)   Hotel de Douvres
     6.j)   Cour de Mexique
     6.k)   l´Etoile
     6.l)   Ardennes
     6.m)  Scheers

Niet precies gelokaliseerd in de Brabantstraat: Hotel du Rhin

7) Elders in deze buurt (tot Schaarbeek)

     7.a)   Italo-Suisse (Groenstraat)

 

8) De andere straten in de buurt 

     8.a)   Baudouin (Blv. Baudouin)
     8.b)   Limbourg, hotel du (2) (Blv. d´Anvers)
     8.c)   Bien-Être (Zérézostraat)

     8.d)   Sportwereld (Zérézostraat)
     8.e)   Dortmund hotel-taverne (rue du Chemin de Fer)
     8.f)   Paul (Hollands Huis) (Rue des Charbonniers)

Op een aantal foto´s uit 1965 vonden we nog volgende namen, die we momenteel niet precies in Brussel (Noord ?) kunnen situeren: het gaat om drie hotels naast elkaar:

- Hotel du Buffet
- Comte de Flandre (niet te verwarren met deze in de Brabantstraat)
- Hotel du Louvre.
In dezelfde buurt waren er op gegeven moment ook een

- Grand Hotel (du) Nord
- Hotel Astrid
- Hotel Taverne Royale
- Court de Tilmont

Misschien zijn er lezers die deze foto´s kunnen situeren, bv. aan de hand van de kerktoren ?

 


Inleiding

In dit driedelige artikel trekken we langs de hotels van weleer uit het Brusselse. Voorlopig brengen we de beschikbare informatie schematisch bijeen. Tevens brengen we zoveel mogelijk beeldmateriaal bij elkaar, zowel van de buitenkant als van het interieur van de besproken hotels. Onder beeldmateriaal verstaan we verder ook afbeeldingen van andere relevante documenten, zoals van reclame´s, bagage-etiketten. Ook deze zullen hier gaandeweg een plaatsje vinden.

In een later stadium, wanneer we voldoende puzzelstukjes verzameld hebben, zal de voorlopig schematisch opgesomde informatie in vlotte begeleidende teksten worden verwerkt.

In Deel 1 verkennen we de buurt rond het Rogierplein en de buurt rond het (vroegere) Noordstation.


1) Het Rogierplein / Vooruitgangsstraat 


Het Rogierplein met het Noordstation op de achtergrond 
rond 1900: Het Hotel Palace (°1908-1910) is nog niet gebouwd.



Begin 1930´s hebben de lage huizen plaats gemaakt voor statige hotels.
Oversteken is in die tijd al een hachelijke onderneming geworden, zodat
er trappen en ondergrondse voetgangerstunnels werden aangelegd.
In dit ondergronds netwerk was ook ruimte voor een aantal winkels.


Zicht vanuit Hotel Siru. Rechts van de 
Bon Marché (Vaxelaire-Claes) ziet men Hotel Scheers
Vandaag de dag is alles rechts van de BM al lang verdwenen


Hotel Cosmopolite, Le Grand Cafe du Nord, en de hoek waar in 1932
Hotel Siru zou opgetrokken worden, toen nog het Hotel St Jean. Aan de
gevel van de Cosmopolite een spandoek voor Hotel Majestic in Oostende

Het Rogierplein werd gebouwd rond het voormalige Noordstation, een terminus zoals het Zuidstation in Brussek, of het Centraal Station in Antwerpen. Het mooie stationsgebouw was een ontwerp van architect Coppens. Het was versierd met een indrukwekkende klok en met beeldhouwwerk van Simonis, Fraikain en Geefs. 

Hoewel de eerste steen ervan in 1842 werd gelegd, werd het impossante gebouw met de twee hoektorens pas in 1862 volledig afgewerkt. Het was vanuit dit station dat in 1846 de allereerste internationale treinverbinding tot stand gebracht werd. Deze verre voorloper van de TGV vertrok dat jaar voor een reis naar het verre Lille. 

Afgaande op 19de eeuwse afbeeldingen leek het Rogierplein toen wat op het Luxemburgplein, een ander stationsplein in het Brusselse, met lage huizen in dezelfde stijl. Met het toenemend belang van het Noordstation werd de Rogierplaats een druk verkeersknooppunt, dat ook toegang gaf tot de Adolphe Maxlaan (toen nog Noordlaan), ooit een zeer prestigieuze winkel- en uitgaansstraat. Later nam ook de hiermee evenwijdig lopende Nieuwstraat enorm in commercieel belang toe.

Tip: Neem zeker eens een kijkje op de website Mijn modelbaan: Brussel Noord anno 1920, waarop een liefhebber van miniatuurtreintjes zijn ambitieus project uit de doeken doet, om een schaalmodel van het Noordstation anno 1920 met al zijn wissels en locomotiefloodsen zo getrouw mogelijk na te bouwen.

 

 

De Wereldtentoonstelling van 1910 in Brussel was een belangrijke motor voor de ontwikkeling van het hotelwezen in de hoofdstad. Op het Rogierplein werd met die gebeurtenis in het achterhoofd vanaf 1908 met de bouw van het statige Hotel Palace begonnen. In de Koningsstraat werd met een gelijkaardige motivatie het Hotel Astoria gebouwd. (Mogelijk door dezelfde financiers, zie verder: bladwijzer)

Het oude station werd afgebroken vanaf 1952, en het nieuwe verrees wat verderop, op de lokatie waar het nog altijd gevestigd. Op de plaats van het tot slopen veroordeelde fraaie 19de eeuwse station verrees het voor die tijd hypermoderne Centre International Martini. (Zie verder) 

Hieronder volgt een korte beschrijving van de hotels op het Rogierplein, die kloksgewijs aan bod komen, vertrekkend van de Albert 1.Gegevens over aantal kamers, couverts en (gemiddelde !) prijzen per kamer van 1 persoon (1 P) en 2 personen (2 P) uit medio jaren ´30 -de hoogdagen van deze hotels- worden nog eens ter vergelijking in een overzichtelijk tabelletje opgenomen. Uiteraard waren de speciale suites voor gekroonde hoofden, diva´s, supertenoren en Hollywood-sterren ettelijke malen duurder. 


1.a)
Hotel Terminus
  

Het Terminus-hotel bestaat al ettelijke decinnia niet meer. Het ontwerp van A. Poot maakte samen met het Grand Hotel du Phare in de 1930´s plaats voor het Hotel Albert I. Hoewel de gevel die uitgaf op het Rogierplein niet zo spectaculair groot was, liep het hotel helemaal door in de St. Lazarusstraat. Al werd de omvang op de reclameadvertenties wel enigszins groter voorgesteld dan ze in werkelijkheid was, de St Lazarusstraat veel breder dan in het echt.

Er was eveneens een Terminus-hotel aan het Zuid-Station, voorlopig is het onbekend of het van dezelfde eigenaars was. De naam dateert van voor de Noord-Zuid-verbinding, zowel het Noord- als het Zuid-Station waren in die tijd eindstations.

De Terminus beschikte over een hoogstaand restaurant, dat "Café de Paris" heette. Het hotel had ook een zaal voor huwelijksfeesten en banketten.

 


1.b) Grand Hotel du Phare


Het Grand Hotel du Phare, waar men toen
nog voor 2 Fr. kon eten...

   
Rechts "Pruisen" die in het Palace Hotel verbleven. Deze uitvergroting
toont goed
het opvallende siersmeedwerk onder de luifel. Op de postkaart
links is ook Hotel 
Palace nog niet gebouwd.


Op deze afbeelding is de Palace wel al te zien, en links daarvan de
hotels Terminus en Grand Hotel du Phare. Rechts van de Palace
is ook nog een hoekhuis te zien, die aangeeft in welke stijl de
huizen aan deze zijde van het Rogierplein er oorspronkelijk uitzagen

Het (Grand) Hotel du Phare behoorde aan een zekere A. Dolley & Cie.  Het werd in de 1920´s, samen met de Terminus tegen de vlakte gegooid, om plaats te maken voor het hotel Albert 1er.

 

1.c) Albert 1 

 

In de plaats van de hotels Terminus en Phare kwam er dus een volledig nieuw en prestigieus hotel, dat met de Palace kon concurreren. Dat nieuwe hotel werd gebouwd tussen 1927-1928, de opening vond plaats in 1929.

Het gebouw in Art Decostijl was een ontwerp van de Zwitserse architect Michel Polak, de man die tevens Hotel Atlanta, de Plaza (zie Deel 2) alsook de Résidence Palace ontwierp. Het luxueuze hotel kreeg meteen een ernstige mondiale economische crisis voorgeschoteld, maar wist niettemin deze heikele periode te overleven. In 1934 volgde dan het tragische overlijden van de vorst, wiens naam ook aan dit hotel gegeven werd. In 1935 volgde dan echter de Wereldtentoonstelling in Brussel, die ongetwijfeld in een toename van het aantal welstellende klanten leidde. Het hotel liet alvast een aantal cinderella´s maken in het kader van dat evenement.

Volgende gegevens over dit hotel zijn bekend:

  • 350 kamers met koud en warm water, of met volledige badinrichting volgens de bovenstaande reclamefolder. Medio 1930´s waren er 300 kamers en 500 couverts, wat er één van de grootste hotels van de hoofdstad van maakte.
  • Klasse I hotel: gemiddelde prijs medio jaren ´30 voor een kamer van 1 P: 50 fr en voor 2 P: 75 fr.
  • Restaurant "Cafe de Paris" en American bar
  • Uitgerust met een sierlijke wintertuin
  • Grote banketzaal, die in een balzaal of in een concertzaal kon worden omgetoverd
    De Albert I is thans de Hilton Brussels City.

 
Vrijdag 30 augustus 1935: de lijkwagen met het stoffelijk overschot van Koningin Astrid rijdt voorbij de Albert Ier.

 

  

  

 
Bagagelabels en zakje voor kamersleutel

 


1.d) Hotel Palace
 


Het Palace Hotel in de 1910´s. Het huis rechts werd op een bepaald
moment afgebroken, waarop de grond braak bleef liggen. Links is het
Hotel du Grand Phare te zien. Heel die hoek ging tegen de vlakte,
om plaats te maken voor het Hotel Albert 1° in de 1920´s.

 

 

 

       

  

  • Gebouwd in 1908 of 1909, in gebruikname 1910, met de Brusselse Wereldtentoonstelling van 1910 in het achterhoofd
  • 1930´s: 500 kamers, 950 couverts: op de Metropole na, in die tijd het grootste hotel van Brussel.Het moet dan ook een belangrijke werkgever zijn geweest. Voor zo´n luxueuse Klasse I hotels diende gemiddeld 1 werknemer per kamer gerekend te worden, dus ongeveer 500 man personeel.
  • Samen met de Plaza gemiddeld het duurste hotel van Brussel, met de Métropole op n° 3 (met dien verstande dat de Astoria geen gemiddelde prijzen opgaf): Medio jaren ´30 was de gemiddelde prijs voor een kamer van 1 P: 80 fr en voor 2 P: 125 fr.

                                   
  • Rijk versierde Brasserie-Taverne op het gelijksvloers, waarin op geregelde tijdstippen concerten werden georganiseerd. Hierboven bijvoorbeeld het programma van 25-30 dec. 1954
  • Werd tijdens WO 1 bezet door de Duitse invallers, die het op een bepaald moment blijkbaar als Rode Kruispost gebruikten (zie postkaarten hieronder)
  • Na WO 1 hielden patriotische organisaties er blijkbaar vergaderingen (zie eveneens hieronder)
  • Bezat eveneens een prinselijke slaapkamer-annex-badkamer (zie postkaarten)
  • In de 1930´s een eerste maal grondig gemodernizeerd, om met de smaak van het moment mee te evolueren. Bovendien was de aanpalende Albert 1° een niet te verwaarlozen concurrent. De Art Nouveau-interieurs werden vervangen door Art Deco-meubelen.
  • De zijmuur werd tijdelijk gebruikt voor reclame, meer bepaald voor de nabij gelegen Bon Marché (zie hieronder) van Vaxelaire-Claes. In het artikel "Reizigers in de tijd" op Retroscoop is ook de cottage te zien, die de grote winkel in 1923 voor haar personeel in Bredene liet bouwen. 

   

Toch een beetje vreemd voor een ´posh´ hotel, reclame voor de nabij gelegen "Bon Marché" van de familie Vaxelaire-Claes. (Zie postkaarten hierboven van het Rogierplein). Links een oude doos afkomstig uit de desbetreffende (meubel-)winkel. Boven de ingang van de Palace is ook een spandoek te zien. Deze maakt reclame voor het Hotel Château Royale d´Ardenne. Het gaat wellicht om het hotel in Dinant, dat blijkbaar tot dezelfde keten van hotels in België, Frankrijk en Spanje behoorde (zie baldwijzer hieronder en meer uitleg bij Hotel Astoria)


De gemeenschappelijke ruimtes


De monumentale inkom en wintertuin



De elegante maar niet erg intieme Brasserie-Taverne
op het gelijkvloers vanuit twee hoeken getrokken



Correspondentiesalon

Twee afbeeldingen van een vooroorlogse chatroom...
(Uit de tijd dat converseren nog een soort kunst was)


een coiffure voor dames en...

 
voor heren


We nemen de lift en bezoeken nu eens de kamers...
 

De individuele kamers


Meubels die het hart van menig antiquair
flink wat sneller zouden doen kloppen.

Een ruime kamer met eigen badkamer en een wandtelefoon
was in die tijd niet voor iedereen weggelegd !

 


Prinselijk overnachten: de prinselijke suite


Iets voor de Hyacinth Buckets van deze wereld ... ?
De prinselijke suite met haar grote eetkamer
hierboven, en de slaap- en badkamer hieronder...






De Palace tijdens WO I

 



Duitse troepen tijdens WO 1 voor de Palace.
Ook de Metropole werd door de invaller bezet


Na WO 1 vergaderden patriotische
organisaties in de Palace

 Deel van een hotelketen

     

1.e) Hotel des boulevards



Wie voor het Rogierplein stond, met de rug naar het centrum, zag voor zich het vroegere Noordstation. Links van het Rogierplein en het station liep de rue du Progrès. Ter hoogte van het Rogierplein bevonden zich hier het Hotel des Boulevards, de Cosmopolite, het Hotel Royal Nord en de St Jean, die later door een art deco geïnspireerde nieuwbouw vervangen werd, het hotel Siru.

Oorspronkelijk telde het Hotel des Boulevards -zoals alle huizen op het Rogierplein aanvankelijk deden- twee verdiepingen. De oudste afbeelding die tot nogtoe gevonden werd is een porseleinkaart uit de 19de eeuw, die een zekere P. Bragard als eigenaar opgeeft. Het Hotel du Grand Café des Boulevards bestond toen nog enkel maar uit het afgebeelde hoekhuis.

In die tijd werd eveneens gesproken van de "Porte de Cologne". Heel wat Duitse toeristen en handelsreizigers kwamen dan ook via deze kant van Brussel de Belgische hoofdstad binnen. Dit verklaard wellicht, waarom een Duitse familie erg geïnteresseerd geraakte in deze horeca-zaak. Een volgende afbeelding leert dan ook dat Bragard of zijn nazaten het hotel doorverkochten aan "Grüber & co". Naast een hotel baatten deze op het gelijkvloers eveneens een taverne / restaurant uit. Het was onder deze familie dat het hotel gaandeweg zou gaan groeien. De tweede afbeelding laat alvast zien, dat Grüber ook de twee aanpalende huizen op het Rogierplein aankocht.

Wanneer precies een derde verdieping aan deze huizen werden toegevoegd is vooralsnog gissen. Door deze uitbreiding telde het hotel 150 kamers en een restaurant dat 120 couverts aankon. Medio jaren ´30 bedroeg de gemiddelde prijs voor een kamer van 1 P: 40 fr en voor 2 P: 60 fr.

In de 1950´s werd deze taverne vervangen door de "Rêve d´Orient", een winkel voor Oosterse tapijten. De directie hiervan liet de oorspronkelijke Grüber-vitrine vervangen door een nieuwe, uitgerust met oosterse versieringen. ("De schoonste Oosterse tapijten aan de laagste prijzen") (zie hieronder, tussen de postkaarten van het Hotel Cosmopolite)


Links de (Anc.) Scheers, dan de Cecil met zijn koepel en rechts de
Hotel de Boulevards, vanuit een ongewone hoek getrokken.


De "Boulevards" vanuit de A. Maxlaan getrokken. Het hotel
Cosmopolite was in die tijd lager dan op de andere postkaarten.
 


Eén van de huisjes uiterst links was het café Maillot Jaune
van voormalig wielrenner Romain Maes (1912-1983), niet te
verwarren met zijn naamgenoot Sylveer Maes
 


Het terras, aangelgd door de thans controversiële
maar toen zeer populaire firma Eternit



De gemeenschappelijke ruimten

 


Hierboven: de receptie en het "Engels salon"

 


De oorspronkelijke lees- & schrijfzaal werd vervangen door...


Al de heerlijke maaltijden die ooit in dit restaurant geserveerd werden...
 


...kwamen uit deze keuken

Daarnaast was er ook een populair café , de Taverne Grüber


De individuele kamers

 

 
 

1.f) Hotel Cosmopolite / Galaxy

- Geklemd tussen het Hotel des Boulevards (links) enerzijds, en anderzijds de Taverne / Hotel Pol en de Grand Cafe Restaurant Royal Nord (rechts). Net zoals het Hotel des Boulevards en de andere huizen op het Rogierplein telde het gebouw oorspronkelijk maar twee verdiepingen. Sommige illustraties uit het begin van de 20ste eeuw suggeren dat de stijl identiek was aan dat van de rechterbuur, de Royal Nord, met een balkon dat over de gehele gevel doorliep. Eigenaar in die tijd was een zekere Prosper Verlinden.

Het was blijkbaar een zeer florerende zaak, want op gegeven moment besloot eigenaar Verlinden om flink in de hoogte uit te breiden. Zijn hotel zou nu 7 verdiepingen tellen, en een sierlijk, centraal geplaatst beeldhouwwerk zou als een van ver zichtbare "eyecatcher" fungeren.


Bagagelabel, dat een goed idee geeft van het
beeldhouwwerk op het dak van de Cosmopolite

   

   

  •  
  • Stak er vanaf dan met zijn 7 verdiepingen en dakterras wel -figuurlijk althans- met kop en schouders bovenuit.

  • Volgens het hierboven getoonde bagagelabel behoorde wellicht ook Hotel Royal (Nord) tot dezelfde eigenaars. Dezelfde "administratie" beheerde eveneens het hotel du Chemin de Fer in Luik en de Balmoral in Spa, zoals blijkt uit hun reclamefolder met postkaarten van uitgeverij Thill. Rond 1924 (misschien al lang ervoor ?) behoorde ook het Café-Restaurant  l´Horloge aan de Naamse Poort aan de eigenaars van de Cosmopolite

  • Het hotel telde 200 kamers, en het eraan verbonden restaurant had een capaciteit van 350 couverts. Medio jaren ´30 bedroeg de gemiddelde prijs voor een overnachting 40 fr voor een 1 persoonskamer en 60 fr voor een 2-persoonskamer. Al bij al een behoorlijk bedrag in die tijd.

  • De halfnaakte dame links op het bagage-etiket houdt wel nonchalant een schildje met 5 sterren vast, doch dit slaat niet op de categorie waaronder de Cosmopolite viel. In tegenstelling tot de Albert I, de Palace en het Hotel des Grand Boulevards, die allemaal Klasse I waren, behoorden de Cosmopolite en de Scheers tot de Klasse II-categorie.

  • De eerder vermelde reclamefolder wees er eveneens op dat er zich een coiffuresalon in het hotel bevond, alsook een concertzaal voor klassieke orkesten. Van deze laatste werd hierboven ook een postkaart afgebeeld.
  • Een hieronder afgebeelde postkaart geeft voorts aan, dat het hotel ook over "Billards" beschikte.

  • Postkaarten uit de 1950´s tonen reclame voor Porto Rei Manuel boven de luifel. Op het hoge dak, evenwijdig met de Kruidtuinlaan werd reclame gemaakt voor bieren Artois door middel van een grote lichtreclame. Daaronder droeg de blinde muur duidelijk zichtbaar de naam van het hotel.

  • Op één van de postkaarten van het Rogierplein is te zien dat er een reclamespandoek voor Hotel Majestic Palace in Oostende aan de gevel van de Cosmopolite hangt.

    Het hotel werd in de laatste fase van zijn bestaan ontdaan van de twee bovenste verdiepingen, en ging toen als Hotel Galaxy door het leven. (zie laatste afbeelding)
     

 

 


Een diner in november 1957


 

1.g) Grand Cafe & Restaurant "Royal Nord" 


Op de onderste reclamekaart kan men goed zien
hoe het hotel in de hoogte uitbreidde


De situatie in 1933. De poserende dame
is gekleed op z´n "Koningin Astrids"

  • Oorspronkelijk een gebouw van twee verdiepingen, maar uitgebreid in de hoogte met een derde en een compleet nieuw en elegant dakverdieping.
    Vanaf dan 100 kamers met CV en een bad
  • Het gebouw was al vrij vroeg uitgerust met liften.
  • Medio jaren ´30 waren er blijkbaar 50 kamers extra en plaats voor 150 couverts.
  • Klasse II hotel: de gemiddelde prijs voor 1 P: 40 fr en 2 P: 60 fr, waarmee het dezelfde prijzen hanteerde als de bijna-buur, de Cosmopolite. De wat verderop gelegen Siru (zie 8) had ietsje goedkopere kamers van 1 P.
  • Het hierboven afgebeelde reclamekaartje werd opgesteld in het Engels en Duits. Dit  toont aan dat gemikt werd op het internationaal cliënteel, dat met de internationale treinen in Brussel Noord aankwam.

De Hotel des Boulevards, de Cosmopolite, de Taverne Pol en de Royal Nord werden allemaal afgebroken, om plaats te maken voor een Amerikaanse no nonsense mastodont, de Sheraton.

Ook het Hotel Anc. Scheers is thans verdwenen. Wie vandaag de dag in deze buurt rondloopt treft enkel nog de 2 Klasse I-hotels van weleer aan, de Albert 1 en de Palace.

De Albert I onderging aan de binnenkant een radicale gedaantewisseling, en heet thans Hilton Brussels City (****). Ook de gevel van de Palace werd relatief ongemoeid gelaten. Het interieur echter onderging grondige wijzigingen. De "Palace" (****)  maakt thans deel uit van de Crown Plaza-groep.

 

1.h) Hotel St Jean (en Rogier) / Hotel Siru

Links van het vroegere Noordstation, daar waar de Kruisvaartenstraat en de Vooruitgangsstraat het Rogierplein vervoegen, bevond zich begin 20ste eeuw het bescheiden Hotel St Jean. Het 19de eeuwse gebouw telde zoals de andere gebouwen op het Rogierplein oorspronkelijk allemaal deden twee verdiepingen.

Oorspronkelijk moeten de huizen op het Rogierplein erg op die van het Luxemburgplein geleken hebben. De toenemende stroom van toeristen zou dat alles sterk gaan veranderen.

  




Naast de St Jean bevond zich blijkbaar het Hotel Rogier

In de 1920´s werd het St Jean-hotelletje gerund door weduwe F. Verheyden. Op briefpapier uit die tijd blijkt dat ook het Hotel Joseph (zie deel 2) blijkbaar ook aan dezelfde eigenaars behoorde.

In 1935 werd een volkomen nieuw hotel op deze plek opgetrokken, een ontwerp enigszins beïnvloed door de Art Deco-bouwstijl. Architect van dienst was een zekere M. Chabot.

Echt elegant kon men het eindresultaat niet noemen, temeer daar het contrast met het statige Noordstation nogal schril was. Heel wat hedendaagse architecten brengt zo´n "gedurfd contrast" echter blijkbaar al snel in extase, aan het dansen op één been. Maar ondanks enkele toegevingen aan frivoliteit, zoals een toren die wat aan een raket deed denken, verknoeide de nieuwkomer behoorlijk het architectonisch geheel van het plein, dat in die tijd haast dramatische wijzigingen onderging. De grote reclames die de torenspits al snel verstopten, hielpen niet echt om het plein weer enige statigheid terug te geven. Leopold II´s baard zou ongetwijfeld van ergernis zijn gaan krullen, mocht hij het resultaat hebben gezien...
 Aan de overzijde van het plein hadden het Terminushotel en het Grand Hotel du Phare ook al plaats gemaakt voor een andere mastodont, het hotel Albert Ier. De hoogbouw daar stoorde minder, omdat de buur, het Palace hotel toch al enkele jaren met kop en schouder boven de Terminus en Phare had uitgestoken. Met de Albert I kreeg de Palace een even hoge buur.

     



 

  

 


Blijkbaar waren er ook kamers in de toren 

  • 130 kamers, 250 couverts
  • Werd gebouwd op een hoek, waarop voorheen (nog niet geïdentificiëerde kleinere hotels stonden (zie postkaarten Rogierplein)
  • Opgetrokken in Art Deco-stijl in 1932 (architect: Marcel Chabot)
  • Voorzien van een toren, waarop reclame werd gemaakt, ondermeer voor de matrassenfabrikant Simmons: "Le monde entier s´endort... sur le fameux matelas Simmons.
  • Thans in de originele staat (met een torenspits) hersteld.

 

1.i) Hotel Monico
Brabantstraat 2 / Rue St Lazare

We zijn bijna full circle gekomen. Aangezien we Hotel St Jean / Siru in dit hoofdstuk hebben behandeld, moet hier ook het hotel rechts van het station Brussel Noord aan bod komen. Daar waar de Brabantstraat op het Rogierplein en de Rue St Lazare uitkomt, bevond zich namelijk het Hotel Monico.

Zoals verder zal blijken, we verwijzen naar het hoofdstuk waarin de Brabantstraat aan bod komt, was de Monico voor WO 1 naar alle waarschijnlijkheid het Hotel du Rhin. Omdat de Duitsers na de Groote Oorlog alles behalve populair waren in onze contreien, werden de meeste hotels met een Duitse naam of een naam die naar Duitsland verwees herdoopt. 


Links is een stukje van het Noord-Station te zien

     
Duitse soldaten voor de Monico. Wanneer men deze afbeelding
vergelijkt met deze rechts, kan men de verhoging van het gebouw
na de oorlog goed zien

Net als in Antwerpen en nog enkele andere steden was er inderdaad ook in Brussel een Monico. Het hotel lag op de hoek van de Brabantstraat en de St Lazarusstraat, vlak naast het Noordstation.

Uit de afbeeldingen doorheen de tijd hierboven afgebeeld is te zien dat na WO 1 een half verdiep werd verhoogd tot een volwaardig verdiep. Daardoor verloor het Rogierplein wel nog maar eens een gebouw in de oorspronkelijke bouwstijl, die bv. ook de Royal Nord links van het Noordstation bezat. Een bagagelabel met een vijfcijferig telefoonnummer vermeldt verder een zekere Van Cutsem als eigenaar-uitbater.

 

1.j) Flandres, hotel des
Rue St. Lazare, 100

 

 

Samenvattende tabel voor het Rogierplein 

Naam                  Kamers     Couverts     1 P     2 P 

Albert I               300            500             50       75
Palace                500            950             80      125
Anc. Scheers        90              --               35       50
Cecil                  120            250             40       60

Boulevards         150            120             40       60
Cosmopolite        200            350             40       60
Royal Nord         150            150             40       60
Siru                   130            250             38       60

Ter vergelijking

Hotel Metropole  650           850             70      100 

 

Evolutie van het Rogierplein na de oorlog

Nadat het oude Noordstation was afgebroken, kwam er het voor die tijd hypermoderne Rogiercentrum met de "Martini-toren" in de plaats. Deze dateert van 1961.

De Rogiertoren, zoals hij officiëel heette, werd de allereerste wolkenkrabber in de hoofdstad, en met zijn 117 m meteen ook het allerhoogste gebouw in gewapend beton van Europa. Werden op de 112 000 m2 ondergebracht:

  • een busstation
  • twee theaters
  • vier feestzalen
  • verschillende grote conferentiezalen, waaronder de grootste, de Leonardo Da Vinci tot aan 4000 mensen plaats kon bieden
  • een parking van 20 000 m2, goed voor 1000 parkeerplaatsen
  • een polykliniek met 18 dokters
  • 85 winkels, 155 appartementen, 600 bureaus
  • er waren 11 roltrappen, 22 liften, 3200 binnendeuren, 10 km buizen, 8200 plaatsen om verlichting aan te brengen en 10 000 stopcontacten !
  • op de top van de wolkenkrabber bevond zich het terras Martini, waar tot 1000 mensen op konden plaats nemen. De Martini-lichtreclame was ook een attractie op zich, met verschillende Europese records op haar naam. De letters waren 3,20 m hoog, en de rode schijf had een doormeter van 12 m. 

In totaal woonden er 5000 mensen, en werkten er 15 000, wat er een heus klein stadje op zich van maakte.

Vanaf het seizoen 1960-´61 beschikte het Théatre National er over een uiterst gesofisticeerde lokatie, die toeliet om decors lateraal te verschuiven, toen een unicum voor het land.


Links van het voormalig station verdwenen het Grand Hotel des Boulevards, het Hotel Cosmopolite en de Royal Nord, om in 1971 plaats te maken voor bovenstaande mastodont, die arrogant neerkijkt op het hotel Siru (rechts).

Dit is het soort Brussel waarvan mensen als Charly De Pauw en Paul Van den Boeynants van droomden. Al vlogen er in hun dromen ook nog Sabena-helicopters rond, om drukdoende zakenmensen op de daken op te pikken, om ze vandaar naar Zaventem te brengen... Want time is money, en money is.... tja wat ?

 

2) Kruidtuinlaan


Een oude opname van de "Boulevard du Botanique"
De trams rijden anno 2013 al lang ondergronds, veel afgebeelde huizen
zijn verdwenen, en toch is de plek nog heel herkenbaar.

De Kruidtuinlaan verbindt de Zennevallei met het hoger gelegen stadsdeel. Op het stuk tussen het Rogierplein en de Koningsstraat trof men in het verleden een aantal hotels aan, uiteenlopend qua grootte en prijzenklasse.

 

2.a) Leman
Kruidtuinlaan 1a

Een reclamekaart uit de periode dat Brussel telefoonnummers had bestaande uit 6 cijfers (1950´s ?) leert dat een zekere Laurent Van Cleynenbreugel eigenaar was. Een reclamekaart uit die tijd bevat de 3 hierboven getoonde afbeeldingen, één van de voorgevel, twee van het interieur.

2.b) Esplanade & Océan / Allemagne
Kruidtuinlaan 5


Blijkbaar wijzigde dit hotel op zeker moment van naam (en eigenaar ?), tenzij het gaat om een verschuiving van de straatnummers ? We vonden alleszins dit reclamekaartje van de Hotel de l´Océan dat zo te zien hetzelfde adres heeft als de Esplanade. De Océan behoorde aan het echtpaar H. Joachin-Heremans. (Er moet op zeker moment ook een Hotel de l´Esplanade zijn geweest nabij de Naamse Poort, zie deel 4) 

 

Op één ansichtkaart werd de legende van het hotel de l´Océan doorstreept, en vervangen door "Allemagne". Er bestaat nog een andere afbeelding van het interieur van dit hotel d´Allemagne:

Wat precies de "Villégiature" was, we verwijzen naar het grote naambord op het dak van de Océan, is ons niet helemaal duidelijk. We vonden weliswaar deze postkaart, waarop de woorden "Hotels, villas, restaurants, cafés" staan, en hetzelfde adres en telefoonnummer als de Océan. Ging het misschien om een immo-kantoor, dat horeca-zaken en villa´s verhuurde ? Voorlopig nog "mystère et boule de gomme"...

 

2.c) Rembrandt
Kruidtuinlaan 7

 

2.d) Bristol & Marine
Kruidtuinlaan 9

 
Vreemd genoeg bezat de Marine oorspronkelijk 5 traveeën,
later maar 4 (?)


Damessalon


Een nogal pompeuze rook- en leeskamer


2.e) Cecil Hotel
Kruidtuinlaan 12-13

 

   

 


De situatie in 1933

  


De Cecil vanuit een ongewone hoek (zeldzame postkaart)
links kan men het gebouw van de Mutual Life verzekeringen zien

Gebouwd in 1902, en daarmee één van de oudste hotels in deze buurt. De architect was E. Elle, en de bedrijvige Franse inwijkeling Alban Chambon tekende voor het rijkversierde interieur. Eerder al had Chambon voor het sprookjesachtige interieur van het Hotel de la Bourse en de fameuze Metropole op het de Brouckèereplein gezorgd. 

Het bezat een restaurant op het gelijkvloers en op een tussenverdieping. Dat laatste werd ondermeer gebruikt voor het serveren van het ontbijt. Er was eveneens een Cecil café, maar op een omslag van het hotel werd in kleine lettertjes erop gewezen dat deze niet door het hotel gerund werd.
 

Er waren ook Cecil Hotels in Londen, Alexandrië, Parijs, Vichy, Sevilla of bv. Knokke: misschien was de Brusselse vestiging dus een deel van een Europese hotelketen... De Londense Cecil behoorde alleszins tot de meest prestigieuze hotels in de Britse hoofdstad. Het had zowel kamers met zicht op de River Thames (nabij Cleopatra´s Needle) als op de drukke Strand. Waar precies de naam Cecil vandaan komt, is evenwel vooralsnog onduidelijk.

Anno 2011 is Hotel Le Dôme in dit hoekgebouw gevestigd. Het telt 120 kamers en heeft een capaciteit van 250 couverts. De eigenaars ervan hebben het interieur volledig gemodernizeerd.

    


Nog eens de lees- en correspondentiezaal

 

 

 

In de late 1960´s of vroege 1970´s gaf de directie van de Cecil Hotel nog volgende reclamebrochure uit. Het hotel had toen nog 125 moderne kamers, allemaal voorzien van "internationale telefoon". Het lag ook op amper 100 m van een garage.

  

 

2.e) Louvre, Grand Hotel du
Kruidtuinlaan 16

Begin 20 ste eeuw was iedere hotelkamers van Dhr. Albert Franq niet alleen uitgerust met telefoon, en elektrisch licht, maar ze werden ook nog eens allemaal verwarmd door middel van een "thermo-syphon". Wat dat ook moge wezen... Zijn zaak beschikte ook over biljarttafels van Toulet, hetgeen gewichtig genoeg als verkoopsargument werd bevonden, om op de briefhoofden van de Grand Hotel du Louvre vermeld te worden. In tegenstelling tot verschillende andere hotels rond het Noordstation wordt echter geen gewag gemaakt van personeel dat andere talen spreekt. Monsieur Franq maakt evenmin melding van het feit dat de Nieuwstraat juist om de hoek ligt...

 

2.f) (Anc.) Hotel Scheers 
Kruidtuinlaan 17-18
 

   
Links: de eerste Scheers, aan de Kruidtuinlaan, later "Anc. Scheers"
Rechts de nieuwe Scheers, die in Deel 2  verder aan bod zal komen
 


Het Ancien Hotel Scheers, met links een nieuwe buur,
het grootwarenhuis Bon Marché (BM)

 


Let op de opvallende lichtreclame voor Hollandse Miss Blanche
sigaretten
op het dak van het gebouw links van Scheers.


Een kamer van de "Ancien Scheers"

 

  • Er heeft eveneens een Scheers in de Brabantstraat bestaan. Vooralsnog is het onduidelijk of deze zaak de voorloper was van de Scheers in de Kruidtuinlaan. Van deze zaak, die in deel 6.E van dit artikel ter sprake komt, zijn ons slechts twee postkaarten bekend, namelijk van een restaurant of banketzaal en van de grote receptiezaal. Wellicht dateren deze afbeeldingen uit de 1890´s of vroege 1900´s.
  • Het hotel in de Kruidtuinlaan had 150 kamers. Er was ook een Engelse Taverne, "Cambridge" genoemd aan deze horecazaal verbonden.
    De zaak bracht een reclameboekje met verschillende postkaarten uit onder de titel "Souvenir du Grand Hotel Scheers"
  • In tegenstelling tot de Albert I, Palace en Hotel des Grand Boulevards, die allemaal Klasse I zijn, behoorden de Scheers en het hotel Cosmopolite tot het iets lagere segment van Klasse II-hotels. De gemiddelde prijs voor een overnachting in een 1-persoonskamer bedroeg in de 1930´s 35 fr en voor een tweepersoonskamer diende men 50 fr per overnachting neer te tellen.

  • Verhuisde later, wellicht rond 1931, ´32 naar 132 A. Maxlaan als Hotel G. Scheers, waar het thans nog steeds gevestigd is. Hadden daar (slechts) 63 kamers en 180 couverts (De brief hieronder werd afgestempeld in ´32 en spreekt reeds van de "Ancien" Scheers).
  •                        
  • Het Grand Café / Taverne in de A. Maxlaan werd tijdens WO 2 door de Duitsers opgeëist. Een reclamekaartje van net na de bevrijding spreekt dan ook zijn voldoening uit dat daaraan een einde is gekomen, compleet met Belgische driekleur en al. Hetzelfde reclamekaartje leert ook dat de directie van dat Grand Café/ Taverne in de A Maxlaan eveneens "La Lanterne" uitbaatte. Op het eerste verdieping was een restaurant. Een ongedateerd menu -wellicht uit de late 1940´s, vroege 1950´s geeft een zekere G. Piron als "concessionaire" op. Hetzelfde document vermeldt dat het huisnummer van enkel 132 uitgebreid werd tot 132-142 

  

Het gebouw in de Kruidtuinlaan bleef dus als hotel fungeren, en nam de naam "Ancien Hotel Scheers" aan. We hebben vooralsnog niet kunnen achterhalen of het in handen van dezelfde familie(s) bleef, en zo het nieuwe hotel dus een uitbreiding was, waar men wel couverts kon aanbieden.

 

Nog niet precies gesitueerd in de Kruidtuinlaan: Regent Hotel 

 

 3) Avenue du Boulevard 

3.a) Rubens / Welkom / Alfa
Av du Boulevard 16

De oudste sporen van horeca-activiteiten op dit adres lijken naar een zaak die Rubens heette te leiden. De enige informatie die we over deze zaak vonden was een interieuropname van het restautant met meubels in Oud-Vlaamse stijl.

Vervolgens vinden we een zaak op dit adres terug, die Welkom heette. Ook van deze zaak weten we vooralsnog maar weinig. Volgens een reclamekaartje was de zaak uitgerust met 5 biljarttafels, en werd ze door ene J-P De Cremer gerund. Het kaartje vermeldt voorts dat er Engels gesproken werd, en Engelse bieren verkrijgbaar waren, wat mogelijk iets zegt over het cliënteel. Het kaartje lijkt uit de 1930´s of 1940´s te dateren, afgaande op de stijl der letters en versieringen. Vreemd genoeg heeft de zaak een Vlaamse naam, maar eentalieg reclamekaartjes. 

Dit adres in de Avenue des Boulevards was blijkbaar een ware duiventil, want na de Rubens en de Welkom verscheen plots wielrenner Piet Van Kempen op de proppen. Op zijn reclame pakte de sportman duidelijk uit met zijn indrukwekkende erelijst.

Hoe lang Van Kempen eigenaar of uitbater bleef, is vooralsnog onduidelijk. Hoe dan ook, op gegeven moment verschijnt alweer een nieuwe naam, die van Hotel Alfa.

 

 

  

Al die naamwijzigingen maakten echter het gebouw er niet mooier om. De Alfa was inderdaad weinig imponerend, vooral vanwege de lelijke structuur (telefooninstallatie ? neonreclame ?) op het dak. Op het gelijkvloers bevond zich een restaurant, dat plaats kon bieden aan 150 mensen. In totaal waren er 30 kamers verspreid over 4 verdiepingen, die men met een lift kon bereiken.


3.b)Touring
Ave du Boulevard 24-25

  

Op de oudste afbeeldingen is te zien dat dit hotel aanvankelijk drie verdiepingen telde. Blijkbaar gingen de zaken uitstekend, want op gegeven moment werden er daar nog eens twee aan toegevoegd. De oude balkonnen op het eerste verdieping werden vervangen door erkers, het zadeldak met "kapelletjes" door een plat dak.

Deze horeca-zaak werd uitgebaat door Bequart & Vandeputte. Hun precieze zakelijke / familiale verhouding werd vooralsnog niet uitgeklaard. Op het gelijkvloers was er eveneens een restaurant/café.

 

3.c) Merlo
Avenue du Boulevard

Voorlopig werd dit hotel nog niet precies gesitueerd in de Avenue du Boulevard. Links lijkt zich nog een ander hotel te bevinden, rechts wellicht een "Grande Boulangerie".

Op het gelijkvloers van het hotel Merlo bevond zich de Brasserie du Merlo.

3.d)   Gand
Avenue du Boulevard
  



  

Ook de precieze ligging van het Hotel de Gand in deze laan is voorlopig nog een raadsel. De naam dook voorlopig enkel op 1 postkaart op, alsook op de achtergrond van deze foto van een jongeman gekleed in de stijl van Kuifje. Men ziet een grote lichtreclame voor "Forst" (Wielemans) en een bescheiden gebouw van drie verdiepingen.
 

 

4) Vooruitgangsstraat, Marktstraat en omgeving

Een aantal van de hotels in de Vooruitgangstraat werden reeds beschreven in deel 1, nl. deze die zich bevinden ter hoogte van het Rogierplein.

4.a) Hotel Siegers / Depart Nord (Hotel-Restaurant)
Vooruitgangsstraat 15


Zoals de achterzijde van deze reclamekaart uit de 1930´s laat zien was dit Hotel eveneens een restaurant. De zaak was gevestigd in het voormalig hotel Siegers.

4.b) Angleterre
Vooruitgangsstraat 17-19

De enveloppe hierboven leert welk echtpaar deze zaak uitbaatte. Niet te verwarren met het 19de eeuwse hotel met dezelfde naam, gevestigd in de Wolvengracht. (Zie porseleinkaart aldaar), of met het hotel des Anglais aan de Louizapoort.

4.c)   Termonde
Vooruitgangsstraat, 25

Begin 20ste eeuw bevond zich net tegenover een zijuitgang van het Noordstation het hotel-restaurant de Termonde. Het was een hoekgebouw van drie verdiepingen. Op de afbeelding afkomstig van een briefhoofd wordt de potentiële gasten duidelijk gemaakt dat transport naar het centrum van de stad geen probleem vormt. Er liep een tramlijn door de Vooruitgangsstraat, en taxi´s met paard en koets waren gemakkelijk in de buurt van het station te vinden.

 

4.d)   Forst Nord / Lion de Flandre
Vooruitgangsstraat 33

De precieze chronologie tussen de Lion de Flandre en de Forst Nord is niet bekend, omdat de reclame voor de Lion geen telefoonnummer bevat.


4.e) Malines, Grand hotel de
Vooruitgangsstraat 39

Zoals op de achterzijde van bovenstaande postkaart te zien is, werd dit al bij al nu toch ook weer niet zo "grand" hotel de Malines uitgebaat door het echtpaar Benoit-Delmotte. De structuur van het telefoonnummer en de sepia kleuren van de postkaart suggereren dat deze afbeelding ergens uit de 1940´s dateert. (?)

4.f) Poperinghe, Hotel de

Vooruitgangsstraat 51

Het Hotel de Poperinghe werd gerund door het echtpaar Benoit-Delmotte. Het hotel veranderde op zeker moment van naam, en werd herdoopt in Belgica.

4.g) Sportsmen, Hotel des
Vooruitgangsstraat 57

Jos Rahier-Gillet was de eigenaar van dit hotel-annex-taverne. Niet te verwarren met de Sportwereld, een hotelletje van ongeveer dezelfde grootte in de thans verdwenen Zérézostraat (zie paragraaf 7 van dit deel 1: andere straten)

4.h)   Alost
Vooruitgangsstraat 69

 

4.i)   Aux Armes de Roubaix
Vooruitgangsstraat 99


4.j) Mondial
Marktstraat 2-4

  

De Marktstraat loopt evenwijdig met de Vooruitgangsstraat. Het gehele huizenblok tussen de rue du Marché en de Avenue des Boulevards (rue du Progrès) werd afgebroken om plaats te maken voor het megalomane Sheraton-hotel.

4.k) Commerce, Hotel du
Marktstraat 13

 

4.l) Aigle d´Or
Marktstraat, 15

 

4.m) Pont de Fer, Hotel du
Marktstraat 54



Nog niet precies gelokaliseerd in de Vooruitgangsstraat:

- Hotel de Cologne et Bavière

 

5) Kruisvaartenstraat en omgeving

5.a)   Hotel Rogier
Kruisvaartenstraat 2

Dit reclamekaartje geeft twee elementen prijs: het hotel/restaurant bestond op een moment dat 4 nummers volstonden om een Brussels telefoonnummer te vormen, en Emile Goossens blijkt de zaakvoerder te zijn geweest. Aangenomen kan worden dat de zaak er in die tijd wel erg anders uitzag als op de afbeelding van het hotel.

5.b)   Hotel du Littoral
Kruisvaartenstraat 3

Eigenaar "Alidor" liet op zijn minst twee postkaarten van zijn etablissement maken. Trots vermeldde hij dat het beschikte over stromend koud en warm water, alsook van modern comfort. Een telefoonnummer van 6 cijfers (17 58 87) en het beeldmateriaal doet ons vermoeden dat zijn proza uit de late 1940´s (?) dateert.


5.c)   Colonies
Kruisvaartenstraat 6-8-10
 


De bovenstaande postkaarten laten al vermoeden dat de gevel van de
Colonies er wellicht veel statiger uitgezien heeft als op de 
postkaart
hieronder. De Publibel daaronder geeft dan ook weinig verrassend
aan 
dat het hotel "gansch hernieuwd" werd.

  

   

Het beeldmateriaal van het Hotel des Colonies doet vermoeden dat er minstens twee versies hebben bestaan, eentje met een typisch 1900-interieur en wellicht ook buitenkant, en een gemodernizeerde versie, met Art Deco-invloeden. Van de buitenkant van deze tweede versie werd wel al beeldmateriaal gevonden, van hoe het hotel er voor WO 1 uitzag aan de buitenkant voorlopig nog niet.


5.d)   Splendid / Grand Hotel de Suisse
Kruisvaartenstraat 14-16

Hotel Splendid en Suisse bestaan minstens sedert 1927. Volgens het hierboven afgebeelde detail van een enveloppe beschikten deze twee hotels samen over 300 kamers en 200 garageplaatsen hebben beschikt. Na WO 2 kwam er een groot zelfbedieningsrestaurant. Voorts geeft een hieronder afgebeelde postkaart aan dat er ook een verband moet bestaan hebben tussen deze hotels en het "Solarium", een openluchtzwembad in de Genèvestraat net buiten Brussel. (Mogelijkerwijze zelfde eigenaars ?) Dit openluchtzwembad is ondertussen al jaren ontmanteld, en vervangen door nieuwe woningen.

Vreemd genoeg dook tot hiertoe nog geen afbeelding van de twee hotels op op de klassieke online verkoopplaatsen van postkaarten.

 

5.e)   Pélican
Kruisvaartenstraat 23-25

De Pelican dateert al van voor WO 2, mogelijk zelfs van voor de Groote Oorlog. Zoals bovenstaande reclamekaart vermeldt, behoorde het hotel toe aan P. Michels-Schweizer. In de 1930´s werd de benedenverdieping van het hoekgebouw in een Art Deco-stijl herwerkt.


Blijkbaar deed het hotel goede zaken. De oorspronkelijke huizen die het hotel vormden maakten na de oorlog plaats voor een volledig nieuwe constructie met een afgeronde hoek. Hoe die "pelikaan" precies in het plaatje past is voorlopig echter nog een volkomen mysterie.

 

5.f)   Hotel Viennois, later (?) Malmédy St Maurice
Kruisvaartenstraat 31

 

Een precieze chronologische volgorde bepalen voor de Hotels Viennois en Malmédy-St Maurice is niet mogelijk: niet alleen hebben ze exact hetzelfde adres, maar ook het telefoonnummer is hetzelfde. Van de Viennois weten we dat een zekere H. Urbanek er de skepter zwaaide, en dat er ook een Wiener Restaurant was. Het enige waarvan we niet zeker zijn, is of er ook een huisviolonist was, die het publiek op Mozart en Strauss trakteerde...

Afgaande op het telefoonnummer op en de stijl van deze reclamekaart blijkt ook de Malmédy uit de 1950´s te dateren. De foto toont ook een relatief kleine horeca-zaak, die evenwel de functies van de drie pijlers van deze sector -Hotel, Restaurant en Café- uitoefende.

 

5.g)   London Bridge
Kruisvaartenstraat 45


5.h)   Paris
Frère-Orbanstraat

 

Nog niet precies gesitueerd in de Kruisvaartenstraat:
- Grand Hotel de Saxe
 

 

6) Brabantstraat en omgeving 

We beginnen onze tocht ter hoogte van het oude Noordstation. Als we aan de rechtertoren op het Rogierplein staan, is recht voor ons de Brabantstraat. Rechts van ons verbindt de Rue St Lazare het Rogierplein met de Kruidtuin. Laten we eerst deze doorlopen, om vervolgens de Brabantstraat zelf aan te pakken. De huisnummers liepen af van het Rogierplein naar de Kruidtuin, dus we beginnen met de hoogste nummers. 

 

6.a)   Hotel du Rhin 
Rue St Lazare 90

Gaat het om het vroegere of latere Hotel Monico ? De Plan Guide ´Mono´ de la Ville de Bruxelles geeft immers Brabantstraat (zonder nummer) als adres op, terwijl op de achterkant van deze postkaart Rue St Lazare 90 vermeld wordt.

Helemaal zeker zijn we echter niet: zowel de Monico als de Terminus bevonden zich op de hoek van de Brabantstraat en de Rue St Lazare. Het is ook moeilijk om bovenstaande postkaart te dateren, al gokken we op de 1930´s.

 

6.b)   Hotel du Limbourg
Rue St Lazare 72


Dit soort van etaleges zijn helaas uit het Brussels landschap aan het verdwijnen... Wie bijvoorbeeld de drastische veranderingen in de Fonsnylaan aan het Zuidstation ziet... 


Dit hotelletje deed een beetje het tegenovergestelde van Hotel Welkom. Waar deze laatste ondanks een Nederlandse naam Franstalige reclamekaartjes maakte, maakte het Hotel du Limbourg mooi in twee talen reclame, ondermeer voor "stroomend water, centrale verwarming" en verrassend toch "Goede Nederlandse Keuken".... Ondanks de Franstalige naam.

Restaurant Joseph, zo genoemd naar de eigenaar Joseph Wouters-Robyn bood plaats aan 200 mensen.

Nog te noteren: er was op gegeven moment ook een Hotel du Limbourg op de Boulevard d´Anvers, eveneens in de buurt van het Noordstation. Het is vooralsnog onduidelijk of het om dezelfde eigenaars gaan, die hun hotel verhuiden, of van nieuwe uitbaters, 

 

6.c)   Hotel Restaurant Botanique
Rue St Lazare 65


6.d)   Duc de Brabant
Brabantstraat 10


6.e)   Ville de Liège, Hotel
Brabantstraat 10

 

Behalve dat dit hotel zeer fraaie glas in lood-ramen bezat, weten we voorlopig nog niets meer over deze horeca-zaak. De postkaart leert enkel nog welke bieren hier geserveerd werden. Werd deze zaak later de Duc de Brabant of vice versa ?

6.f)   Comte de Flandre / Nouveau Prince de Liège
Brabantstraat 20



Uitbaters van het Hotel de Flandre waren het echtpaar J. Sobry-Mertens. Noteer het telefoonnummer met de 4 cijfers, wat duidelijk naar de periode voor W0 2 wijst.

Dit telefoonnummer helpt immers bij het vastleggen van de chronologie van deze horecazaak. De opvolger van de Flandre, de "Nouveau Prince de Liège" had immers een 6 cijferig telefooonnummer. De nieuwe eigenaars waren het echtpaar Bruylants-Bruffaerts. De heel Vlaams klinkende namen verhinderden niet dat de zaak een wel heel Franstalige naam kreeg. Vermoedelijk verwijst de naam naar een net geboren nieuw prinsje.


6.g)   Hotel de Menin ?
Brabantstraat 22

 

6.h)   Losta / Ballon Nord
Brabantstraat 24

  



6.i)   Douvres
Brabantstraat 36-38

6.j)   Cour de Mexique
Brabantstraat 46


Postkaart van Brussel met een stempel
van de Cour du Mexique

Hotel dat begin 20ste eeuw dicht bij het Noordstation en het Rogierplein lag. Eigenaar was een zekere Ad. Oschmann, wellicht nog maar eens een ondernemende Duitse immigrant actief in de Belgische horeca-sector.

6.k)   Etoile
Brabantstraat (62 ?)


de enige gevonden afbeelding is niet van prima kwaliteit,
maar geeft
toch al een goed idee van de bescheiden zaak

6.l)   Ardennes, Hotel des
Brabantstraat 65

Relatief klein en bescheiden hotel uitgebaat door een zekere Vital Henry-Delisse (Pelisse ?) en zijn vrouw. Noteer dat er ook aan het Zuidstation op zeker moment een gelijknamig hotel bestond, meer bepaald in de Fonsnylaan (zie deel 3)

 

6.m)   Scheers
Brabantstraat 228


"Een salon"

Zoals bij het gekijknamige hotel in de Kruidtuinlaan vermeld, was er blijkbaar ook een Scheers in de Brabantstraat nr. 228. Het is vooralsnog onduidelijk of het ging om een annex of een vroegere vestigingsplaats.

 

Nog niet precies gesitueerd in de Brabantstraat: Hotel du Rhin

 

7) Elders in deze buurt (tot Schaarbeek)

7.a)   Italo-Suisse
Groenstraat / Rue Verte


8) De overige straten in de buurt
 

8.a)   Baudouin, Hotel Brasserie 
29 Boulevard Baudouin

 


8.b)   Limbourg, Hotel du (2)
Boulevard d´Anvers nr. ?

Naast het Hotel de Limbourg in de Brabantstraat, moet er na WO 2 (cf. auto op de afbeelding) ook een hotel du Limbourg langs de Boulevard d´Amvers zijn geweest. Verdere gegevens hierover ontbreken op dit moment.


8.C)   Bien Etre, Hotel du 
Zérézostraat 44 (de huidige Rue Georges Matheus ?)

     

Een naar verluidt op gegeven moment nogal louche zaak in een louche buurt... ("Roxanne"... enz.) De zaak kreeg er na WO 2 een verdieping bij. Hetgeen op deze manier ontstond gaf niet echt veel extra cachet aan het zo al wat fletse huis. Het was toen eigendom van het echtpaar R.Martens-Abeele.

 

8.d)   Sportwereld
Zérézostraat 7

   

Niet te verwarren met het ongeveer even grote hotelletje Sportsmen, eveneens in de Noordwijk.

De naam van de eigenaars staat op een naambord bevestigd aan het balkon vermeld, maar valt niet te ontcijferen. Het zou "Bovy -?" kunnen zijn, maar de postkaart is niet scherp genoeg om het met zekerheid te kunnen zeggen.


Op de achtergrond, de zijgevel van het oude Noordstation


8.e)   Dortmund Hotel Taverne
Rue du Chemin de Fer 24


Twee zeer jonge dames poseren plechtig voor de gelenheid
Op de foto staan was in die tijd nog een hele belevenis...
 

Zou van de coöperatieve vennootschap La Victoire zijn geweest, een verzekeringsmaatschappij


8.f)   Paul (Hollandsch Huis)

Rue des Charbonniers 9-11

Noteer de "gratis garage voor fietsen en motoren". Afgaande op het telefoonnummer op en de stijl van deze reclamekaart dateert het hotel -niet het huis zelf- uit de vroege 1950´s.


Nog niet met meer nauwkeurigheid gesitueerd in de Noordwijk:


Cour de Tilmont, Hotel du

 

 

Wordt alhier gaandeweg uitgebreid
en vervolgd in Deel 2...
 

 

 
 
database afsluiten