Retroscoop - Glorie en verval van het oude Kursaal van Oostende Deel 2 Buitenopnamen RetroScoop
 
   Vrije tijd en amusement
    
 
 
De ´klik´ naar je gedroomde Klassiekers

Het oude Kursaal
van Oostende
 
Deel 2: Buitenopnames

Benoit Vanhees

    

Net zoals we al voor het imponerend interieur hebben gedaan, maken we nu een wandeling aan de buitenzijde van het oude Kursaal, vertrekkend van de voorkant, en zo helemaal rond het gebouw.

Voor een goed verstaander, de voorkant van het gebouw gaf uit op het strand. We vertrekken vanop de golfbreker, en komen dan langzaam dichterbij, om dan naar de zijkant rechts te volgen. De kant die uitgaf op de Leopold II-laan en de stad werd ´officieel´ als de achterzijde beschouwd. We staan ook stil bij de verschillende tussen het gebouw voor en na de grote aanpassingen uit de periode 1899-1907... Aan de voorzijde werd op het eerste verdieping een overdekte gaanderij toegevoegd, die werd versierd met een aantal koepeltjes. Aan de achterzijde van het gebouw werd een compleet nieuw entreegebouw toegevoegd. Al bij al waren de wijzigingen vrij ingrijpend, maar ze kwamen de uitstraling en het prestige van het Kursaal zeker ten goede !

Tot slot ook een aantal opnames vanuit de lucht op dit vergane vlaggeschip van vermaak aan de Belgische kust... Waarna we een gekleurde punt kunnen zetten achter de uitgebreide wandeling in en rond dit gebouwencomplex. Zoals jullie ondertussen wel vermoed zullen hebben, behoort het frivole bouwwerk tot de absolute top van mijn lievelingsgebouwen... Vandaar dan ook dit eerbetoon aan deze jammer genoeg verdwenen parel...  

Voorkant


Ook vandaag de dag nog bevindt zich op deze
plek een golfbreker en trap...

  


Zijkant rechts


We lopen even het terras op, en draaien
ons weer om richting zee...

Rechts van het Kursaal maakt de dijk een knik, die nog beter zichtbaar zal worden, als we de luchtopnames uit die tijd zullen tonen. Aan deze kant bevonden zich een aantal sjieke hotels, zoals de Continental met haar twee vuurtorenachtige torens. Liep je nog verder door, dan passeerde je het Koninklijk Chalet, en nog verder de Thermae en de Wellington renbaan.

Hoe zag het Kursaal er nu van deze zijde uit ? Op de hieronder afgebeelde postkaarten zien we achtereenvolgens het zicht van voor en van na de grote verbouwingen van de eeuwwende.

Hierboven: voor / hieronder: na

Men kan goed zien hoe het vroegere platte dak vervangen werd door een ronde gaanderij, die de omtrek van de benedenverdieping volgt. Zoals op de vooraanzichten goed te zien is, werd links een hoektoren toegevoegd die ongeveer dezelfde hoogte lijkt te hebben dan de oudere toren rechts. De bovenste verdieping van het vernieuwde Kursaal werd afgewerkt met 3 koepeltjes, zoals kersen die een taart versieren. (Zie foto nieuwe gaanderij in Deel I: Het interieur van het oude Kursaal). Het gebouw uiterst rechts op de onderste postkaart heeft er ook een verdieping en een flankerende toren bijgekregen, zoals men kan zien wanneer men de situatie vergelijkt met de afbeelding hoeronder:


Wellicht wordt het gebouw tussen de twee torenspitsen
bedoeld met de "Salle d´écriture"

Deze verbouwingen helpen onrechtstreeks om postkaarten van het Kursaal en zijn omgeving enigszins te dateren.


 
 

Hierboven: Is het een Kerstgebak ? Een mechanische schildpad ? Neen, het is het legendarische Kursaal van Oostende, voor de vernieuwingen ! De grootte van de kinderen  op het strand geeft goed idee van de hoogte van de schuin aflopende kademuren.  

Op de postkaart hierboven is ook goed te zien dat het Kursaal op een voouitgeschoven stuk strand was gebouwd.

Strandmode anno 1910... Huidkankers ten gevolge van overmatig zonnebaden zullen in die tijd ongetwijfeld wel zeer zeldzaam zijn geweest...

Hierboven: ter hoogte van de grote hotels werden tijdens het hoogseizoen de luxe-kleedcabines voor de meest welvarende badgasten opgesteld.

 

 

We stappen nu verder, langsheen de zijkant, zo naar de achterzijde van het Kursaal.

Hierboven: opnieuw twee kiekjes van voor en na de verbouwingen. Deze twee postkaarten laten zien dat er aan de zijkanten geen aanpassingen werden uitgevoerd. De bovenste kaart laat mooi het plat dak links zien, dat op de kaart eronder in een gaanderij werd omgetoverd. De boogstructuur rond de vensters werd evenwel behouden.

Laten we nu verder doorlopen, richting Leopold II laan en de Van Iseghem-laan. Hier bevond zich een rijkversierde tuin met ingewikkelde bloemperken. Het gebouw met het plat dak voor de twee torentjes was één van de belangrijke vernieuwingen na 1908.


 Achterkant

Zo belanden we aan de achterzijde van het Kursaal. Maar laten we eerst eens tonen, hoe het fantasierijke gebouwencomplex er uitzag, voor de belangrijke renovatiewerken:

Zo zag de achterkant er voor de verbouwingswerken er uit. De Byzantijnse invloed is echt wel duidelijk, dit lijkt bijna Ankara. Ook aan de achterkant werden er belangrijke wijzigingen doorgevoerd. Er werd een nieuw inkomgebouw toegevoegd, en de twee centrale torens en de toren links kregen een andere bekroning...


De middenberm van de Leopold-II laan is thans een kunstmatige "vijver" in
de vorm van dit bloem- en grasperk. Slechts 1 van de Belle Epoque-
huizen overleefden de gedanteverwisseling van Oostende...

Hieronder: als we terug naar het Kursaal wandelen, zien we rechts de Indische rotonde. Hierin bevond zich de speelzaal die enkel toegankelijk was voor leden, of voor bezoekers, vergezeld van een peter. Op het eerste verdieping bevond zich ook tijdelijk een eetzaal, waarbij de tafels opgesteld stonden rond de trappenhal (Zie Deel 1, interieur van het oude Kursaal)


Enkel het hoekhuis op deze fraaie afbeelding
herinnert nog aan dit glorieus verleden...

Wie uit de Hindoe-rotonde naar buiten stapte, bv. na een avondje gokken in de privé salons, kreeg hetvolgende landschap te zien:

 


De huizen links achteraan zijn thans allemaal appartementen...

Laten we nu eens het toegevoegde gebouw wat van naderbij bekijken, maar opgelet bij het oversteken voor de trams en de eerste auto´s...

Het gebouw met de vlaggen op het dak is de feestzaal. (Zie Deel 1)


Zijkant links

 

De minst gefotografeerde hoek van het Kursaal is deze gevormd door de Hindoe-rotonde (traphal, zie Deel 1) en de weg die weer naar het strand leidt. Dit is vooralsnog de enige postkaart die we zijn tegengekomen, die deze hoek afbeeldt. Vermoedelijk was het langwerpig gebouw achter de rotonde het café van dit polyvalent complex (zie interieurfoto café in het Deel 1) Mogelijk was het dak van glas, en dus een enorme lichtkoepel.

 

We komen weer terug op ons vertrekpunt, de strandzijde van het Kursaal. Ook vanuit deze hoek werd de diva van Oostende duizende malen gefotografeerd...

Hierboven zien we 2 postkaarten, die andermaal goed laten zien wat de verbouwers tussen 1899 en 1907 allemaal toegevoegd hebben.

De halfronde benedenverdieping werd afgesloten met ramen, om de soms koude of stoffige wind buiten te houden. Het plat dak werd een overdekte gaanderij, en een fraai torentje werd toegevoegd, als een soort architecturaal tegengewicht voor de oudere toren. Hieronder zien we het eindresultaat nog eens, op een werkelijk prachtige kleurenpostkaart...


De inkleurders van zulke postkaarten namen nogal een loopje met de werkelijkheid. Neem gewoon maar eens de kleur van de bijenkorfvormige koepels op het dak: nu eens werden ze in het groen afgebeeld, dan weer bruinachtig en soms zelfs grijs...

  

De Britse schilder James Ensor erfde in 1916 of 1917 (de informatie aan de inkom van zijn museum in Oostende is verwarrend in dat verband) een schelpen- en souvenirwinkeltje van zijn oom. Hij verhuisde daarop naar Oostende, en zou er tot zijn overlijden in 1949 blijven wonen.

Dank zij de persbelangstelling voor hem zijn nog enkele andere details van het monumentale oude Kursaal bekend. Zo zijn op de onderstaande afbeelding de schelpmotieven op de borstwering van het balkon goed te zien. Men krijgt ook een idee van de tegeltjes die de vloer ervan bedekken.


Ensor op het balkon van het Kursaal. Hij zou nog het
trieste einde van dit fenomenale gebouw meemaken.

 

Luchtopnames

 
Foto: Star 2496

 
Foto SABCPA

Door middel van "propagandafoto´s" zoals deze hieronder groeide de roem van Oostende en haar frivool Kursaal gestadig, tot de Duitse bezetters het zonder veel scrupules in 1940 dynamiteerden.

Op deze manier zullen we natuurlijk nooit weten of het oude Kursaal er vandaag nog zou staan, of zo het verhaal ook zonder Bezetting op pijnlijke wijze zou geëindigd zijn, zoals het met het Volkshuis in Brussel vergaan is.

Resten gelukkig tientallen verschillende postkaarten, een paar interessante boeken en websites zoals Retroscoop, om de legende levendig te houden...

 

 

 

 
 
database afsluiten