Retroscoop - Het verdwenen Antwerpse Zuidstation RetroScoop
 
   Architectuur
    
 
 
De ´klik´ naar je gedroomde Klassiekers

Het verdwenen
Antwerpse Zuidstation
 

Benoit Vanhees
© 2010, herwerkt 2015

  

Iedereen kent ondertussen het ´hedendaagse´ en ´eigentijdse´ silhouet van het nieuwe Justitiepaleis in Antwerpen. Zoals te verwachten viel, heeft dit radicale ontwerp aan de Bolivarplaats zowel vurige voorstanders als niet minder gemotiveerde tegenstanders. Maar wat stond er nu eigenlijk op die plek, voor dit zeilschip van beton en glas zijn tocht op de woelige juridische waters aanving ? 

In 1902 heette de Bolivarplaats nog Zuiderplein. In dat jaar werd aan het compleet heraangelegd plein de zogenaamde Zuidstatie officieel ingehuldigd. Het verving een in 1878 in gebruik genomen "voorlopig station". 




Het Zuid-Station in opbouw... Eerst diende de torenspits te worden
afgewerkt, vervolgens nog het stationsuurwerk in de toren te worden
geïnstalleerd, de vensters geplaatst....

Het nieuwe station was een fraai ontwerp van architect Jean Jules Van Ysendyck, in samenwerking met zijn broer, ingenieur Paul Van Ysendyck. De bouw ervan werd eigenlijk al in 1896 aangevat, aansluitend op de aanleg van een spoorweg van Mechelen naar Antwerpen tussen 1890 en 1893. Hoewel de werken al in 1898 afgerond waren, liet de officiële inhuldiging blijkbaar enkele jaren op zich wachten, wellicht tot ca.1907. De precieze reden hiervoor is niet helemaal duidelijk. Wel zou het zo lang hebben aangesleept, dat er ondertussen vandalisme in het nieuwe stationsgebouw zou hebben plaatsgevonden, en landlopers er tijdelijk onderdak vonden.


Collectie René Depreeu
Niet meer helemaal volledig, de handtekening van
de twee bedrijvige en artistiek begaafden gebroeders Van Ysendyck

Net zoals op het Grondwetplein voor het voormalig Zuidstation in Brussel, waren er sierlijke gazons op het Antwerpse Zuidplein aangelegd. Het was stadsingenieur R. Lemeunier die de heraanleg ervan had uitgewerkt. Voor de uitvoering van de werken werd aannemer J.B. Uyterhoeven aangeworven.

Het eindresultaat van station en stationsplein mocht er best wel zijn. Gold het iets recentere Antwerpen Centraal al snel als "de kathedraal van de spoorwegen", dan was de Zuidstatie op zijn minst een soort trots belfort, voorzien van een kloeke, vierkante toren.

Het grondplan van het gebouw vormde een "L" of winkelhaak.  Net als het Centraal Station was het Zuidstation een terminusstation, waarin ook plaats was voor een post- en telegraafkantoor.

De grootte van de voorbijgangers en de tram op onderstaande foto geeft een goed idee van de hoogte van de toren. De stationsklok was binnen de toren omgeven door een soort houten frame, zodat men op die hoogte de indruk had zich in een soort van "blockhaus" te bevinden. Men kon vrij gemakkelijk tot op het niveau van de vier kleine torentjes boven het stationsuurwerk geraken. Wie nog hoger wou geraken moest gebruik maken van een wat enge houten ladder.

Voor wie vanop het stationsplein naar het station keek, bevond zich rechts van het eigenlijke stationsgebouw een glazen constructie, waar aanvankelijk paardenkoetsen aankwamen die reizigers brachten of kwamen afhalen. Op de oorspronkelijke bouwplannen wordt het omschreven als de "Gare des voitures" of "Koetshalle". Het werd bij het verdwijnen van de koetsen in het straatbeeld meer en meer gebruikt voor de af- en aanvoer van kleine goederen en door bagagisten.  

 

 

Verschillende bouwplannen van het Zuidstation daterend uit de 1890´s zijn bewaard gebleven. Wel gebeurde dit niet in de beste omstandigheden qua vochtigheidsgraad en temperatuur, volgens de regels van de kunst van de archivistiek. Het papier is dan ook niet in optimale conditie, met ontbrekende stukken, niet altijd doordacht gerestaureerd met kleefband en met broze zones daar waar het papier geplooid werd enz. 

René Depreeu, de enige zoon van de laatste uitbaters van het buffet van het Zuidstation, begon vanaf de late 1990´s informatie over dit station te verzamelen. Het was hij die uiteindelijk kon achterhalen waar deze bouwplannen bewaard werden. Beter nog, hij kreeg van de bewuste dienst zowaar kostelijke en ... kostbare kopieën in ware grootte ervan. (sommige van die plannen, zoals deze van de toren zijn zo´n 2 meter groot). Het is een heuse goudmijn aan informatie, die toelaat heel wat vraagtekens omtrent dit gebouw naar de composthoop te verwijzen....

In de loop van 2015 nam Depreeu dan contact op met Retroscoop, nadat hij op de ode aan dat fraaie station op deze website gestoten was. Of wij misschien geïnteresseerd waren in het fotograferen van deze kopies van de originele bouwplannen... Uiteraard moest dit voorstel niet tweemaal herhaald worden, en werd er al snel een concrete datum hiervoor afgesproken. Een bezoek aan de amateur-historicus in november 2015 stelt ons dus nu in staat om de eerste versie van dit artikel aan te vullen met interessante aanvullingen en details van deze plannen.


Collectie René Depreeu
De lijst van de verschillende bouwplannen van de Antwerpse Zuidstatiie

In totaal moeten er zo´n 30-tal bouwplannen zijn geweest, opgedeeld in drie "series", die de architect simpelweg aanduidde met 1, 2, 3. Serie 1 handelde over de "rechter" vleugel, serie 2 over de toren en serie 3 over de "linker" vleugel. Daarbij is het belangrijk te onderstrepen dat de architect links en rechts bekijkt vanuit de kant van de sporen, niet vanop het stationsplein. (vandaar de aanhalingstekens) Wie het station dus eerder vanuit deze hoek bekijkt, zal daarmee rekening moeten houden.

We tonen enkele details van de toren, van het "linker" arrière corps en het "linker" paviljoen, waarin zich de hoofdingang van het Zuidstation bevond. Boven de drie toegangsdeuren stonden de woorden "Voyageurs" (links), Entrée/Ingang" (midden) en "Reizigers" (rechts). (Daarnaast waren er nog eens twee ingangen in de zijkant. (zie plattegrond)

We tonen ook twee tekeningen van de "Koetshalle".

 
Collectie René Depreeu
Voor de architect was dit de "linker" arrière-corps, al stond het rechts van de toren.
Dit deel van het gebouw huisvestte de wachtzaal en het stationsbuffet 3° klasse


Collectie René Depreeu
detailopname van de dakvensters... voor een ongebruikte bouwlaag


Collectie René Depreeu
Opnieuw, voor de architect was dit hoekhebouw het "linker" paviljoen. We zien hierboven de hoofdingang van het station, en hieronder detailopnames van de rosetten, de drie toegangsdeuren en de versieringen op het dak


Collectie René Depreeu


Collectie René Depreeu
Hoeveel honderduizenden liepen er niet ooit onder deze drie zachte bogen ?


Collectie René Depreeu


Collectie René Depreeu


Collectie René Depreeu
De voorkant van de "Koetshalle" en een detailopname


Collectie René Depreeu


Uiters rechts: de "Koetshalle". Noteer ook de drie hoofdingangen in het linkerpaviljoen, alsook 
één van de twee kleinere zijdeuren. Ook één van de
twee schachten vermomd als torentje die de architecten v
oorzien hadden voor
de productie van hydraulische energie zijn goed zichtbaar. Ze waren bedoeld om accumulatoren te herbergen, maar deze werden door de opkomst van andere energie-
bronnen uiteindelijk nooit geïnstalleerd.


Collectie René Depreeu
Zoals men kan zien hebben de bouwplannen van de toren afgezien.
Gezien de grootte van dit bouwplan (ongeveer 2 m lang) tonen we hier
twee detailoonames, waaronder de bergingsruimte voor het stationsuurwerk


Collectie René Depreeu

Behalve de plannen van het gebouw op zich, bezit Depreeu ook een kopie van de plannen van het elegante stationsuurwerk. Deze plannen dateren uit de vroege 1900´s, en werden in 1904 goedgekeurd. De bewaard gebleven plannen tonen de wijzerplaat in schaal 1/10de, en verschillende details uitgetekend in ware grootte. De wijzerplaat was versierd met een soort zesbladige bloempjes. De legende leert dat er gebruik werd gemaakt van ijzer, rood koper, mastiek "Rubber Cement" en "Opalineglas" van Saint Gobain.


Collectie René Depreeu
De wijzerplaat van het stationsuurwerk en enkele detailopnames


Collectie René Depreeu


Collectie René Depreeu


Collectie René Depreeu

Tussen de bewaard gebleven bouwplannen is er ook een plattegrond. We hebben zelf bijkomende informatie hieraan toegevoegd, zodat de lezer zich een goed idee kan vormen van hoe het gebouw gestructureerd was. Interessant bijvoorbeeld is dat de hoofdingang zich niet centraal, onder de toren bevond, maar in het gebouw waarop de twee benen van de "L" samenkwamen. (Zoals men op de diverse postkaarten afgebeeld in dit artikel kan zien, is het vooraanzicht van het station niet perfect symmetrisch, het gebouw met de hoofdingang is duidelijk groter en hoger dan het gebouw uiterst links.

Een ander weetje is dat de architect twee schachten had voorzien, die men aan de buitenkant kan bemerken. Deze "accumulatortorens" waren aanvankelijk voorzien als een onderdeel van een geplande hydraulische centrale. Zo´n centrale zou bv. hydraulische kranen of draaischijven voor locomotieven hebben kunnen aansturen. De opkomst van andere energiebronnen zoals elektriciteit maakte deze installatie echter overbodig, zodat de schachten ongebruikt bleven. (1)

Te noteren valt, dat het verdieping van het station helemaal niet gebruikt werd. Ook de kelders werden -behalve door het stationsbuffet- blijkbaar niet gebruikt voor bv. de opslag van steenkolen.

Nog voor het station was afgewerkt, waren een aantal horeca-zaken zich al in deze buurt komen installeren. Zoals eerder aangestipt liep heel het project echter blijkbaar vertraging op. Maar eens het station tot leven kwam, zorgde het vrij snel dan toch voor de verwachte financiële beloning.

Ook in het station zelf waren er aanvakelijk twee stationsbuffetten, ééntje in de wachtzaal 2°klasse, eentje in de wachtzaal 3° klasse. Een foto in het Felixarchief, waarop Retroscoop-lezer Willy De Backer onze aandacht vestigde toont vermoedelijk het stationsbuffet in de wachtzaal 2° klasse. Deze zaal bestond tot in de vroege 1930´s, toen deze wachtzaal in onbruik kwam. Deze ruimte bleef vanaf dan leeg. Het ander stationsbuffer werd mogelijk vanaf de opening van het station uitgebaat door de familie Depreeu.


Henri Depreeu en Maria Verheyden in 1930

Aanvankelijk nam Henri Depreeu, één van de zonen van het gezin ca. 1930 de zaak over, samen met zijn vrouw Maria Verheyden. In 1937 nam Henri´s broer Eugène dan de zaak over, en baatte het uit met zijn vrouw Madeleine De Rycke. Zij kregen één zoontje, René Depreeu, die ons toeliet om het oorspronkelijk Retroscoop-artikel op verschillende plaatsen aan te vullen. Henri Depreeu werd 99 jaar, Maria Verheyden deed met haar 107 jaar nog beter ! Het stationsbuffet werd werd bevoorraad door brouwerij De Populiere in Mortsel Oude God. De tonnen werden in de kelders van het station geplaatst. Een buizensysteem liet toe om ze met de tapkranen op de toog te verbinden. Het stationsbuffet telde ongeveer een twintigtal tafeltjes. Men kon er enkel iets drinken, en dus geen snelle hap nuttigen. Daarvoor waren er dus wel in de buurt andere mogelijkheden.

Eugène en Madeleine Depreeu baatten de zaak uit tot ca. 1952-´53, toen het stationsbuffet als gevolg van het dalend aantal reizigers uiteindelijk gesloten werd. De uitbaters werkten niet alleen in het Zuidstation, maar hadden er eveneens hun woning. Deze liep evenwijdig met de smalle zijde van de wachtzaal, en bevond zich achter het buffet. Het moet er relatief krap zijn geweest, met kamers die als het ware op één lijn naast elkaar lagen. De slaapkamer van zoon René gaf uit op het overkapte deel van het station, dat toegang verschafte tot de perrons.

Andere snippers informatie met betrekking tot het interieur van het station leren dat er zich ooit een kleine vijver op de site heeft bevonden, alsook een groot aquarium. Toen deze uiteindelijk in onbruik raakte, bleef het frame van de bak nog jaren achter als een laatste herinnering aan de aanwezigheid van de geschubde beestjes.


Stadsarchief Antwerpen
Volgens de legende zou dit een "stationsbuffet" in het Zuid-Station zijn.
René Depreeu heeft hier zo zijn twijfels over, en ziet geen duidelijke aanknopings-punten die dit onomstotelijk bevestigen. Voorlopig dus nog een twijfelgeval....

Ook belangrijk om te noteren is, dat op de plek waar zich thans het Museum voor Schone Kunsten bevindt, heel wat internationale tentoonstellingen werden georganiseerd. Heel wat mensen die Antwerpen dan ook aandeden, stapten eerder in het Zuidstation uit, dan in de "Middenstatie" (Antwerpen Centraal).

De luchtfoto´s hieronder afgebeeld laten een 6-tal perrons zien, waarvan 3 overdekte. (Waarom de andere niet overdekt werden, is onduidelijk) In een latere fase, wellicht tijdens het interbellum werd een glazen afdak dat toegang gaf tot de perrons bijgebouwd.

Ze tonen ook een aantal fabrieken in de buurt (let op de hoge schoorstenen), alsmede het wel zeer uitgestrekte goederenstation. Op de achtergrond ziet men de Schelde. Over fabrieken gesproken: in de buurt van het station bevond zich de koekjesfabriek van Parein (Brusselstraat/Ieperstraat), dat voor een typische koekjesgeur in de buurt zorgde... (Op dezelfde manier hing er rond het Zuidstation in Brussel lang de typische geur van chocolade, afkomstig van de nabijgelegen fabriek van Côte d´Or). Wat verderop in de Brusselse straat was er ook de Fox kaasfabriek. Wie nog verder doorliep kwam aan het fameuze "zwemdok" terecht, een 9350 m² groot openluchtzwembad, aangelegd eind jaren 1870´s. Het bestond tot in de late 1960´s. (2)


Beide foto´s: Stadsarchief Antwerpen / Felixarchief


Op deze kaart kan men de omvang van de spoorwegbundels goed zien

In 1931 werd het Zuiderplein herdoopt in Simon Bolivarplein. Het Antwerps stadsbestuur ging over tot deze naamswijziging, als eerbetoon aan de bevrijder van Venezuela, Columbië, Peru en Bolivië. Deze was 100 jaar eerder, op amper 47-jarige leeftijd overleden. Er werd dan ook een buste ter ere van de vrijheidsstrijder opgericht. Het beeld werd toen geschonken door de consul van Bolivië aan de stad Antwerpen. Sedert 1980 bevindt de buste zich -wat verloren- in de Canadalaan, ter hoogte van de Venezuelastraat aan de Antwerpse "Luchtbal"-wijk. Al wordt het monumentje blijkbaar wel goed onderhouden...


Collectie René Depreeu

Tussen de bouwplannen die René Depreeu wist boven te spitten bevindt zich eveneens een plattegrond van heel de spoorwegsite in de omgeving, niet alleen  het Zuidstation, maar ook het gigantische goederen en -vormingsstation erachter. Dit plattegrond dateert uit 1931. Het leert ondermeer dat ook de Tiense Suikerraffinaderij rechts van het Zuidstation installaties bezat. Waarvoor dit precies gebruikt werd is vooralsnog onduidelijk. Was het een soort parking of opslagterrein ? Stond er effectief een gebouw, waar bv. suiker voor export gestockeerd, of bij de binnenlandse distributie gebruikt ? Had het een nog heel andere functie ? Voorlopig mystère et boule de gomme....

Tijdens WO 2 stond het station onder leiding van een Duitse stationschef, iemand die bij het uitoefenen van zijn functie nooit voor problemen heeft gezorgd. Dat verhinderde de uitbaters van het stationsbuffet niet om toch stiekem naar de BBC te luisteren. Met een radio-antenne gemonteerd langs een flink stuk van de toren van het station was de ontvangst er trouwens uitstekend. (3)

De Bezetter bouwde voorts een ronde bunker voor het satation, ter grootte van een kleine kamer. Er waren schietgaten die toelieten om in verschillende richtingen te schieten, maar de voornaamste mitrailleur was zo opgesteld, dat het een eventuele vijandelijke kolonne in de Leien tot staan kon brengen. Heel wat mensen kwamen zich in die donkere dagen, gekenmerkt door allerlei tekorten, inclusief in steenkool in de wachtzaal van het station warm houden. Twee grote verwarmingsinstallaties verwarmd met stoom stonden centraal opgesteld in de wachtzaal.

Ook heel wat smokkelaars uit de stad maakten gebruik van dit station om zich op het platteland te gaan bevoorraden. René Depreeu herinnert zich ook surrealistische scènes, waarbij aan de ene tafel Duitse militairen, aan een andere leden van de Witte Brigade iets zaten te drinken... Het station werd zo nu en dan eveneens gebruikt in het kader van de sinistere Jodendeportaties. De gedeporteerden moesten dan tijdelijk plaats nemen in de wachtzalen, en uiteraard was het eenieder streng "Verboten" om met de gearresteerden te praten...

Men notere overigens dat de Geallieerden de stationsbuurt, waarachter zich ook het enorme goederenstation bevond nooit hebben gebombardeerd. Het later gebruik hiervan bij de bevoorrading van de troepen die naar Duitsland zouden doorstoten lag toen al vast. Anderzijds, van zodra de Duitsers op de vlucht geslagen waren voor de oprukkende Engelsen, bestookten het gebied wel met V-wapens. Deze richten in de buurt dan ook schade aan, inbegrepen aan het station. De glazen overkapping die toegang gaf tot de perrons moest eraan geloven, en werd later nooit terug heropgebouwd. In het stationsbuffet raakten sommige tafels beschadigd door scherven glas. Wat verderop in de buurt kreeg de Parein koekjesfabriek een flinke voltreffer te verduren.

Bij het wegvluchten probeerden een aantal Duitsers van alles mee te graaien. Er was er zelfs eentje die de koekentrommels in het stationsbuffet wou leegroven. Tot zijn ergernis ontdekte hij dat de dozen er louter als decoratie stonden, en leeg waren...

De bomen op de "leien" waren ondertussen behoorlijke mastodonten geworden, en zorgden toen nog voor een erg rustieke atmosfeer. Waar nu het geraas van duizenden motoren enkel onder een sterrenhemel onderbroken wordt, moet de wijk toen een paradijs zijn geweest voor onze gevederde vriendjes.

Na WO 2 nam het belang van het Zuidstation steeds verder af. Tijdens de laatste jaren van haar bestaan reden er nog amper vier treinen, twee ´s morgens en twee ´s avonds. Deze lokale treinen brachten vooral pendelaars uit de Rupelstreek die in Antwerpen werkten. Wel waren er tijdens de zomermaanden nog enkele kusttreinen, maar het tanend belang van het mooie station was onmiskenbaar. Interessant was dan weer het bezoek van een heuse pantsertrein in september 1949 aan het station. De ongewone bezoeker werd er van de 16de tot de 19de tentoon gesteld. Wat er met dit gevaarte later gebeurde wordt nog nagetrokken. In de 1950´s volgde nog een bizarre attractie: toen werd gedurende een aantal dagen een aangespoelde walvis tentoon gesteld op drie platte wagons. Het hart van het enorme zoogdier werd naar verluidt apart getoond, opdat de mensen een goed idee zouden krijgen hoe groot dit wel niet is.


Foto Collectie René Depreeu
(Deze foto kan niet zonder uitdrukkelijke
toestemming van de eigenaar worden overgenomen)
De pantsertrein, getrokken op 16 september 1949

Het bekendste werk van schrijver Hubert Lampo, getiteld "De komst van Joachim Stiller" (1958 / 1960) kende zijn zonderlinge, "magisch-realistisch" einde nabij het Zuidstation, waar Stiller heeft afgesproken met het hoofdpersonage. Helaas bleken in de vroege jaren ´60 de dagen van het Zuidstation voor wat betreft passagiersvervoer geteld.


Fotograaf onbekend
Eén van de laatste stoomtreinen zet zich in gang, richting Dendermonde,

ca 1964. Het jaar daarop werd het Zuidstation met de grond gelijk gemaakt,
het einde van een hoofdstuk en van een hele periode.

Noteren we ook even dat verschillende trams, bussen en zelfs trolleybussen het Zuidstation aandeden. Eén van de tramlijnen naar dit sublieme gebouw was de Nr. 1, hieronder op een foto te zien.


Fotograaf onbekend / Foto collectie Zone 01
De Zwitserse trolleybus rechts op de foto staat in het trammuseum van Deurne.
Het is naar verluidt het enige exemplaar ter wereld dat bewaard bleef.
Het voertuig had een uniek (maar daarom niet per se handig) aandrijfmecahnisme

Het mooie gebouw werd uiteindelijk door de NMBS verlaten, en in 1965 in een aantal fasen met de grond gelijk gemaakt. Eerst werden de twee zijbeuken afgebroken, en de toren ontdaan van zijn spits en van het zware uurwerk. De nu compleet hulpeloze toren werd vervolgens vakkundig gedynamieteerd. In 1969 was de site volledig ontdaan van het mooie station, dat gedurende enkele decennia een dagelijkse va-et-vient van reizigers en pendelaars met zich meegebracht had.

Ook het ingewikkeld kluwen van sporen en wissels alsmede de opslagloodsen achter het reizigersgedeelte moest plaats maken voor Koning Auto, die om meer autosnelwegen hunkerde. In essentie komt het erop neer, dat dit gebied plaats moest maken voor de toegangswegen tot de nieuwe Kennedytunnel, die de R1 (E 34) onder de Schelde door leidt. Het gebouw van Goederenstation Zuid zelf bleef gespaard, of toch ten minste de buitenmuren. Dit gebouw uit 1901 bevindt zich aan de Ledeganckkaai 7. Het gebouw werd na jaren leegstand en restauratie weer in gebruik genomen.

Dat de Golden Sixties meteen ook een trieste periode was voor heel wat 19de eeuws erfgoed, wordt met brio vertelt op de website Wegen-routes.be. Resten enkel nog wat nostalgische postkaarten, om aan deze sierlijke gebouwen te herinneren. Noteren we nog dat na de sluiting van het stationsbuffet in de vroege 1950´s, René Depreeu aan de overkant van het stationsplein ging wonen. In die periode begon hij aan zijn opleiding tot onderofficier. Toen het station afgebroken werd, kon hij deze trieste werkzaamheden dan ook als een bevoorrechte getuige fotograferen vanuit zijn kamer. Het moet ongetwijfeld een emotioneel moment zijn geweest voor de man, die er heel zijn jeugd doorbracht, en er tal van avontuurlijke anecdotes over kan vertellen...

Foto René Depreeu
De torenspits wordt geleidelijk aan kaalgeplukt
 


Foto´s: Intercommunale E3

Uiteraard betekende deze evolutie ook een ommekeer voor de aanwezige horeca, zoals voor het Hotel du Square en Cafe Spoorkasteel. In een later artikel zullen we het ook eens hebben over het elegante Zuiderkasteel.

Pas een dikke 40 jaar na de afbraak van het Zuidstation staat er nu weer een groots gebouw op deze plek, die mogelijk weer nieuw leven zal inblazen in deze wijk. (Ondanks de reputatie van het Zuid is heel de buurt zeker niet "swingend" of hip te noemen)

  
Het Hotel du Square in de 1950´s (?) en anno 2012,
toen het gebouw net een hele renovatie achter de rug had
De scjijnvoegen op het gelijkvloers zijn ondertussen verdwenen

Enkele honderden meters verderop, in de richting van de voorsteden, werd een nieuw "ringspoor" in een bedding aangelegd. Deze werd voorzien van een nieuwe, zij het bijzonder bescheiden treinhalte. Zelfs vandaag de dag kan de halte Antwerpen Zuid met zijn met wat slordig gelegde klinkers en zijn gele schuilhuisjes "type Mechelen" qua uitstraling niet eens de concurrentie aan met een kleine treinstopplaats als dat van Bokrijk... Toch zijn er blijkbaar ambitieuze toekomstperspectieven voor Antwerpen Zuid, te oordelen naar de website van een bekende Antwerpse politicus.

 

  

 

Nog open vragen

1) Welke firma was verantwoordelijk voor de afbraakwerken ?

2) Werden een aantal elementen, zoals van het Brussels Zuidstation verwijderd en gered, voor de definitieve afbraak. We denken daarbij vooral aan een aantal elementen uit het interieur, zoals een wapenschild van Antwerpen

3) Wat gebeurde er met het stationsuurwerk, werd dit mechanisme gewoon als schroot verkocht, of werd het eveneens "gered" ? Is het nog steeds ergens in gebruik ?

4) Hoeveel personeelsleden waren er actief op de site voor wat betreft reizigersvervoer ? Misschien zijn er lezers wiens vader, grootvader, oom enz. loketbediende, stationschef, bagagist enz. in het Antwerps Zuidstation zijn geweest. Het zou een leuke aanvulling zijn, mochten die voorlopig nog anonieme acteurs een naam en wie weet een gezicht kunnen krijgen....

 

Bedankingen en voetnoten

We danken Willy De Backer om ons attent te hebben gemaakt op de foto van het stationsbuffet 2° Klasse van het Zuidstation. Tevens onze welgemeende dank aan René Depreeu, die we op 7 november 2015 interviewden, en ons bereidwillig de resultaten van zijn zoektochten naar hartelust liet fotograferen. Dank zij hem kon het artikel op diverse punten met zeer interessante informatie worden aangevuld.

Wie meer wil weten over de stations in Antwerpen moet zeker het interessante werkje van Herman Welter: "Sporen door Antwerpen" (Book Media Publishing Specials, 2005, 142 p.) doornemen. Er is ook een kort hoofdstuk over het Zuidstation.

(1) Monumenten en landschappen jrg. 4 nr.  6 nov.-dec. 1985

(2) Geschiedenis van de Deurnese IJsberenclub

(3) Er bestaat een gerucht, dat het Verzet eveneens ooit intentie heeft gehad die toren te gebruiken om op een cruciaal moment radioberichten naar Londen te versturen. Er werd geen enkele bevestiging onder de één of andere vorm gevonden of dit ooit effectief gebeurd is.

 

 

 
 
database afsluiten