Retroscoop - Hallo met Henkel... Waspoeders made in Germany RetroScoop
 
   Industrieel Patrimonium
    
 
 
De ´klik´ naar je gedroomde Klassiekers

Hallo met Henkel
Waspoeders made in Germany

Benoit Vanhees
Versie 2 Okt. 2014

 

Structuur

Inleiding
1) Een korte bedrijfsgeschiedenis
2) Het productengamma (enkel afdeling waspoeders)
3) Marketingitems
4) Interessante literatuur

 

Inleiding

Wie aan waspoeders denkt, denkt wellicht vooral aan de twee grote spelers, het Britse Unilever en de Amerikaanse reus Procter&Gamble, en hun uitgebreid gamma aan producten. Beiden voeren al decennia lang een zogenaamde "zeepoorlog" uit, met als inzet een groter aandeel van een zeer lucratieve markt.

Vanuit Duitsland opereert echter nog een derde grote speler, de multinational Henkel KGaA. Minder bekend dan de twee hoofdrolspelers, neemt het niettemin een belangrijke plaats in op de markt van waspoeders. Hoewel de producten in het interbellum een zeer goede reputatie verwierven, moet het merk in de oorlogsperiode ongetwijfeld met een minder welwillend oog bekeken zijn geworden. De firma liet dan ook niet na om ook in deze moeilijke jaren reclame te maken, waarbij onderstreept werd hoe economisch haar producten wel niet waren. Gezien de oorlogssituatie, zal de firma in die periode ongetwijfeld minder last hebben gehad van sterke concurrenten als de Lever Brothers uit Engeland.

 
Het gamma in 1941

1) Een korte bedrijfsgeschiedenis

De firma werd opgericht in 1876 door Fritz Henkel (1848-1930), een koopman afkomstig uit Hessen. Oorspronkelijk had hij zich in Aken gevestigd, waar hij met de productie van "Universal Waschmittel" begon, een product dat al snel vervangen werd door bleeksoda, een poeder bestaande uit soda en silicaat. Amper 2 jaar later al werden de activiteiten echter naar Düsseldorf verplaatst. De reden hiervoor moet gezocht worden in betere aansluitingen op het verkeersnetwerk. Ook in deze stad zelf werd de fabricage enkele malen verplaatst, omdat de productiehallen al snel te klein bleken. Vanaf 1884 begon de firma zelf haar nodige chemische bestanddelen te produceren. Daartoe werd een chemische fabriek overgekocht.


De fabriek op correspondentie uit 1914

Pas in 1899 werd dan de definitieve stek in de wijk Holthausen gevonden, dicht bij de Rijn en spoorwegen. Ook werd natuurlijk in het achterhoofd gehouden dat de firma nog verder zou kunnen groeien. Iets wat het ook in belangrijke mate zou blijven doen. De firma begon op een perceel van 5 ha, iets dat een goede eeuw later al was opgelopen tot 150 ha...


De site in Düsseldorf omstreeks 1926 (boven)
en in de 1930´s (onder)

Echt doorbreken deed de firma met het waspoeder Persil, dat vanaf 1907 op de markt werd gebracht. Vanaf 1910 zette de firma voor het eerst bestelwagens in om haar productie te verdelen. Al snel volgden ook vrachtwagens. Net voor WO 1 telde de firma reeds 120 ambulante verkopers, die het land doorkruisten. Weldra zouden verschillende andere was- en schuurpoeders volgen. Vanaf 1922-23 stortte het bedrijf zich ook op de lijmmarkt.

    

De eerste buitenlandse afdeling werd in 1913 in Zwitserland opgericht. In 1939 was de firma reeds in 15 landen actief, in 2000 was dat al in 75 landen.

In België kocht Henkel in 1934 een failliette rubberfabriek in Herent nabij Leuven over, waar vanaf 1935 Persil waspoeder geproduceerd werd. Hiertoe werden een 40-tal mensen aangeworven. Aan het hoofd van deze productie-eenheid stond een zekere Hans Meyer. Hij verbleef in de villa De Corte, eveneens in Herent. De firma zorgde er ook voor om dan ook niet te ontbreken tijdens de Wereldtentoonstelling te Brussel in 1935.

De oorlog gooide uiteraard roet in het waspoeder. In 1952 werd dan ook onder een nieuwe naam begonnen, en een bladzijde omgedraaid. Vanaf dan stond deze fabriek gedurende 20 jaar bekend als de Nouvelle Société Persil. In 1972 werd dit opnieuw veranderd, ditmaal in Henkel Belgium.

Deze fabriek bleef bestaan tot in 2002. Na een "herstructurering" werd besloten dat deze niet langer rendabel was, en ten nadele van groeimarkten gesloten. Zo´n 200 arbeiders verloren als gevolg van deze "afslanking" hun baan. Vandaag de dag herinnert niets er nog aan de fabricage van waspoeders: de fabriek werd deels ontmanteld, deels omgetoverd in dure appartementen met zicht op een drukke spoorweg.

  

I

Ook in Frankrijk werd er Persil geproduceerd. Aanvankelijk was dat in de kenmerkende groene verpakking. Er werden ook reclamevrachtwagens ingezet, vermoedelijk om demonstaties in de meer rurale streken te geven.

Na WO 2 echter werd overgeschakeld op een "bleu blanc rouge" verpakking. Zonder blikken of blozen werd het waspoeder ook als een "produit Français" aan de huisvrouw gebracht. Bijzonder populair waren de inwoners van over de Rijn in de 2de helft van de 1940´s niet in la douce France. Wilde de firma de schade beperken, dan moest het wellicht wel zo´n stappen ondernemen. 

  

In Italië had Henkel een fabriek in Milaan.

 

Rond 2000 werd meer dan 70 % van de omzet van Henkel buiten de Duitse grenzen gerealiseerd.

 

2) Het productengamma

In dit artikel zullen we geleidelijk aan beeldmateriaal over de producten van deze firma uploaden, en van commentaar voorzien.

 

Persil (°1907)

 

´s Wereld´s eerste zelfwerkende detergent. De naam Persil is afgeleid van twee bestanddelen, nl. perboraat en silicaat. Het verlichtte de taak van huisvrouwe, door het bleken van wasgoed op gras overbodig te maken. In 1909 breidde Henkel haar eigen chemische fabriek uit, en begon het eerst vetzuren, en het jaar daarop werd een glycerol-afdeling toegevoegd.

 

Henco

  


Reclame uit het tijdschrift "Anne Marie", 1943

Op basis van soda, diende dit wasmiddel om textiel in te laten weken. Vanaf de 1950´s verscheen de mededeling op de pakjes dat het middel "Fi-protect" bevatte, om de "fibres" van textiel te beschermen.

In de reeks "publibel" verscheen er een postkaart met reclame voor Henco. Het gaat om Publibel n° 910.


Vixil

 

Sil (°1936 ?)

  

Sil is een speciaal spoelmiddel zonder chloor voor fijne was, wollen dekens...Het spoelen van de was dient ondermeer voor het verwijderen van alle restanten waspoeder. Wanneer de witte was niet goed wordt gespoeld, heeft het textiel de neiging om snel te vergelen, en zijn frisheid te verliezen. Bovendien doen de restanten waspoeder de vezels stroef aanvoelen. Producten als Sil dienden om de textielvezels te regenereren, en ze soepeler te maken. De was dient eerst in warm water te worden gespoeld, waaraan een lepel of twee van het spoelmiddel werd toegevoegd. Deze oplossing verwijderde de restanten waspoeder. Vervolgens diende de was nog eens een aantal malen in koud water gespoeld te worden, tot het water volledig klaar bleef.

 

Duxon

Duxon is net als Sil voor de fijne was en wol. Het poeder evolueerde later naar het product dat onder de naam Dixan verkocht werd.

 

IMI

  


Zonel

Zonel was een product voor het bleken en spoelen ("met Fi-protect")

Andere producten

Pril

 

Pril was Henkel´s afwasmiddel dat eind jaren ´50 of begin 1960´s verscheen.

Ata

 

 

Ata was Henkel´s schuurmiddel, een product vergelijkbaar met Vim.

Perfax

 

Toen de levering van lijm, nodig voor het vervaardigen van de verpakkingen voor was- en schuurmiddelen tijdens de oorlog in het gedrang kwam, bouwde het Duitse Henkel haar eigen lijmafdeling.

Perfax was een celluloselijm voor behangpapier. Vandaag de dag vallen de blockbusters Pritt en Pattex onder het gamma van Henkel´s lijmafdeling.


 

3) Marketingitems

a) Speelgoed

 

Zoals bijna alle merken probeerde Henkel de verkoop aan te zwengelen
met gratis reclamevoorwerpen, zoals deze wagentjes in 1/43ste schaal.
(Renault Alpine, Porsche en een Chaperal


Behalve Henkel zelf brachten ook speelgoedfirma´s modelautootjes uit
met Henkel als onderwerp. Onder: Yesteryear model van een bestelwagen
uit de 1920´s

 

b) Fietsenstalling met reclame


Zoveel onkruid... dat kan enkel
maar Antwerpen zijn :-) 

Interessante lectuur

90 Jahre Persil: Die Geschichte einer Marke (Schriften des Werksarchivs n° 27, 1997, uitgegeven door Henkel KGaA, Düsseldorf. Behandelt enkel Persil, niet de andere Henkel-producten.

Seit 1876: Geschiedenis van het Henkel concern, van familiebedrijfje tot wereldspeler. Tweetalig Duits/Engels (Henke, 2000 ?) Mat. nr. 4664906 

 

 

 
 
database afsluiten