Retroscoop - IRHA Cat. 4.I. Strijkijzers Deel 1 België / Europa RetroScoop
 
   Toestellen
    
 
 
De ´klik´ naar je gedroomde Klassiekers

 

International Register of Household Appliances (IRHA)
Cat. 4.I: Strijkijzers

Deel 1: België en de rest van Europa

Benoit Vanhees

   

Inleiding

Hoewel het niet helemaal met zekerheid te zeggen valt, wordt Paul Bär uit Saksen beschouwd als de uitvinder van het primitieve strijkijzer, de strijkbout. Zo´n toestellen werden gedurende een zekere tijd op een stoof geplaatst, waarna de warmte zich in het metaal opstapelde. Om deze volledig ijzeren modellen op te kunnen tillen, diende men bv. wol of amiant rond het handvat te wikkelen.

Strijkbouten bestonden in verschillende maten en gewichten, die dank zij een nummer of letter uit elkaar gehouden konden worden. De verschillende gewichten dienden elk voor heel specifieke onderdelen van het strijkwerk. Heel wat artikels verschenen reeds over deze primitieve 19de eeuwse strijkijzers en hun toebehoren. Deze Retroscoop-bijdrage echter beperkt zich tot de elektrische modellen.

Er circuleert heel wat foutieve informatie over de mijlpalen in de geschiedenis van de elektrische strijkijzers op het internet. Zo berweert een bron dat het eerste stoomstrijkijzer uit 1963 dateert, en een Wiki-artikel dat het Franse bedrijf Calor het eerste elektrische strijkijzer op de Europese markt introduceerde. Daarom leek het ons nuttig om een korte tijdslijn toe te voegen met verifieerbare informatie. Een uitstekende bron in dat verband is het standaardwerk en prachtige kijkboek van Jay Raymond: Streamlined Irons (al is het gekozen lettertype niet zo goed leesbaar, en missen we toch bedrijfsfiches)

Deze tijdslijn zal evenwel nog in de toekomst verder gepreciseerd moeten worden, naarmate er nieuwe informatie gevonden wordt die dit toelaat. Ook is het niet altijd duidelijk hoe het best sommige technische termen uit het Engels naar het Nederlands te vertalen.

1882: De Amerikaan Henry W. Seely neemt een patent op het eerste elektrische strijkijzer. (pat. nr. 259 054 van 6 juni 1882) Voor zover bekend bleef geen van zijn modellen bewaard. Mogelijkerwijze was er enkel een laboratoriummodel. 

1889: De 25 jarige student Charles E. Carpenter neemt een patent op een elektrisch strijkijzer dat verwarmd wordt met een draad die roodgloeiend wordt wanneer er elektriciteit doorgejaagd wordt ("heating coil") (patent 415 856) In hetzelfde jaar stichtte hij de Carpenter-Nevens Heating Co. in Minneapolis. Mogelijk nog in datzelfde jaar, maar zeker vanaf 1890 produceerde dit bedrijf elektrische strijkijzers, waarvan er voor zover bekend 3 van bewaard bleven.

1896: Ook in Europa zijn ondertussen een aantal merken actief op deze al bij al nog zeer kleine markt. Het Duitse AEG bijvoorbeeld toonde in 1896 reeds 8 verschillende modellen in haar catalogus. Dat moet er toch op wijzen dat het veel verwachtte van die markt. Het bewijst meteen ook dat het niet Calor was dat als eerste elektrische strijkijzers op de Europese markt introduceerde. Dat Frans bedrijf werd pas in 1917 opgericht, dus lang na AEG die markt al verkende.

1900´s: Elektrische strijkijzers zijn nog zo goed als uitsluitend voor professioneel gebruik, zoals in ziekenhuizen, in hotels, bij kleermakers. Niet alleen waren er nog maar zeer weinig privé woningen aangesloten op het elektriciteitsnet. De elektrische strijkijzers uit die tijd wogen nog zeer zwaar: het model van het Amerikaanse merk Silex bv. woog nog 8 kg. Met zo´n gewicht was er eerder sprake van een persijzer dan van een strijkijzer.

1905: De Amerikaan Earl Richardson (1871-1934) vindt de "hotpoint iron" uit. (andere bronnen hebben het over 1901) Vanaf het jaar daarop begint hij deze te produceren in zijn pas opgericht bedrijfje, de Pacific Heating Electric Co. Zijn elektrisch strijkijzer, ontworpen in zijn vrije tijd was veel lichter ("lightweight") dan de voorlopers, en behaalden dan ook in zekere mate commercieel succes. Hij zorgde ervoor dat de hitte in de zool zich vooral in de voorste scherpe punt -de "hotpoint" van de zool van zijn strijkijzer concentreerde. Dat liet toe om gemakkelijker knoopsgaten enz. te strijken.

1908-1912: Het eerste merk dat erin slaagde met commercieel succes een strijkijzermodel voor huishoudens te produceren was de American Electrical Heater Co. uit Detroit. Onder de merknaam American Beauty bracht het een veel lichter en voor die tijd al vrij sierlijk model strijkijzers op de markt. Op latere modellen worden patenten van 1908 vermeld. Volgens auteur John Heskett in zijn werk "Industrial Design" brak American Beauty in 1912 echt door, hetgeen voor het eerst naar massaproductie op deze nieuwe markt leidde. Voor alle duidelijkheid: het is niet zeker dat American Beauty het allereerste strijkijzer voor huishoudelijk gebruik was, wel dat dit merk het eerste was dat dit met groot commercieel success deed, en dit nog voor WO 1.

1917: Oprichting van het Franse merk Calor. Volgens sommige bronnen, waaronder Wikipedia bracht dit merk als eerste een elektrisch strijkijzer uit op de Europese markt. De AEG catalogus van 1896 ontkent dit evenwel. Het is ook weinig waarschijnlijk dat Calor het eerste strijkijzer voor huishoudelijk gebruik op de Europese markt uitbracht: dit zou pas 5 jaar na de doorbraak van American Beauty in de VS zijn geweest: het is weinig waarschijnlijk dat bedrijven in Europa zo lang gewacht hebben om zelf met toestellen af te komen. Zelfs het uitbreken van WO 1 maakt dit erg onwaarschijnlijk. De enige manier om daarover duidelijkheid te scheppen is het doorzoeken van op een weloverwogen manier geselecteerde Franse, Duitse, Britse enz. tijdschriften type Illustration uit de periode 1912 (doorbraak American Beauty) en 1917 (ontstaan Calor). (De oudste tot hiertoe door ons gevonden reclame van Calor strijkijzers dateert van 1919). Iets voor een student geschiedenis op zoek naar een thesisonderwerp ?

1926: het toevoegen van een regelbare temperatuurinstelling aan een strijkijzer wordt toegeschreven aan Edmund Schreyer. Zo´n schakelaar maakt het zinvol om het te strijken wasgoed op voorhand te triëren: bv. beginnen met wasgoed waarvoor een lage temperatuur volstaat (zijde, rayonne - dat natuurlijk pas jaren later uitgevonden werd), dan wasgoed dat een iets hogere temperatuur verdraagt (wol) en ten slotte deze die een hoge temperatuur aankunnen (zoals katoen en lijnwaad).

1941: Minstens sedert 1941 is er sprake van een model strijkijzers met een controlelampje dat aangeeft wanneer het toestel genoeg opgewarmd is, en gebruiksklaar is. Het gaat om een model van General Electric.

1948: de tot hier toe oudste documentatie over stoomstrijkijzers die we vonden gaat terug naar 1948. Het gaat om een instructieboekje van een model van General Electric. Het is zeer goed mogelijk dat de geschiedenis van zo´n toestel nog verder in de tijd terug gaat. De bewering dat zo´n  toestel pas in 1963 op de markt kwam, snijdt dus zeker geen hout.

Behalve technische evoluties zijn er natuurlijk ook deze op het vlak van design. Zelfs een op zich vrij banaal toestel zoals strijkijzers laat heel wat mogelijkheden open voor industriële vormgevers. De strijkbouten uit de 19de eeuw en eerste helft van de 20ste eeuw zagen er nog er plomp uit. Toch werd toen soms al gezocht naar frivole decoraties in het smeedwerk.

Ook de allereerste elektrische strijkijzers uit de 1880´s tot de 1920´s zagen er vrij plomp uit. Dat kan men bv. zien in een catalgus van AEG uit 1896, waarin het merk al 8 verschillende toestellen presenteerde, die vooral bedoeld waren voor gebruik in wassalons en meer professioneel gebruik. De eerste firma die er blijkbaar in slaagde om kleinere strijkijzers voor de grote massa huishoudens te produceren was de American Electrical Heater Co. (° 1894) met haar merk American Beauty. In 1912 kwamen zij af met een klein maar sierlijk toestel, dat al snel een zeer groot commercieel succes werd. (1) Weldra zouden ook Europese merken zoals het Franse Calor volgen.

Pas vanaf de 1930´s verschenen de eerste "streamline" modellen. Sommige modellen lijken zo uit een windtunnel te komen. "Streamline" ontwerpen suggeren zoveel mogelijk "snelheid", zelfs voor stilstaande objecten als trijkijzers. Door dit als uitgangspunt te nemen verkreeg men bv. strijkijzers die er welhaast half straaljager, half Formule 1 wagen uitzien... Bijzonder mooi -zoals bijvoorbeeld de Montgomery-Ward 86-5091 of de Novex Siebert Ultramatic, maar niet altijd even handig of ergonomisch. Het esthetisch uitzicht van een strijkijzer leek soms belangrijker te worden dan de praktische kanten van het toestel.

In die periode werden in de VS en later in Europa trouwens een heel gamma aan toestellen "gestroomlijnd", van stofzuigers tot en met gigantische stoomlocomotieven. Uiteraard is de speciale vorm van strijkijzers niet louter bedoeld als een streling voor het oog. De thans karakteristieke vorm van het toestel is ook het logisch gevolg van het strijkwerk zelf. Om bv. toe te laten ook de binnenkant van mouwen te strijken, onder knopen en dergelijke, dient de onderste deel van het toestel een scherpe, gebroken neus te hebben. Er werd ook geëxperimenteerd met handvaten die aan één kant open waren, wat strijkmanoeuvers als die voor de binnenkant van een mouw nog moesten vergemakkelijken.

Het "stroomlijnen" van strijkijzers duurde tot omstreeks 1952. Vanaf dan komt de klemtoon meer en meer te liggen op ergonomie, met bijvoorbeeld rustpunten voor de duim. Het minst praktische deel van een strijkijzer, het elektrische snoer werd vanaf dan voorzien van een veer, om zoveel mogelijk te vermijden dat hij de hete onderkant van het strijkvlak zou raken. Het praktische begon steeds meer en meer de overhand te nemen op de elegantie van de gestroomlijnde modellen. Vanaf de jaren ´50 namen stoomstrijkijzers een steeds belangrijker deel van de markt in. Een interessante sprong voorwaarts op praktisch vlak, maar ook in dit geval maakte de aanwezigheid van een waterreservoir de modellen weer plomper als weleer.

Om het strijkwerk verder niet nodeloos te vezwaren, diende het toestel voorts niet te licht, maar ook niet te zwaar te zijn. Het oplossen van dit vraagstuk zou de komende decennia erg actueel blijven bij ontwerpers. Los van de technische verbeteringen zien we verder ook, dat fabrikanten toestellen lanceren in verschillende kleuren. Niet alleen de plastieken delen ondergingen verfraaiingen. Ook de metalen delen van sommige modellen werden onder handen genomen, bv. door het toevoegen van een laag gekleurde emaille. Dit is een fenomeen dat vooral bij Britse firma´s als Morphy Richards of HMV merkbaar was.

Het is uiteraard onmogelijk om alle merken, laat staan alle modellen hier de revue te laten passeren. Daarvoor zijn er gewoon veel te veel op de markt verschenen. Geen wonder dan ook dat er alleen al aan streamlined strijkijzers uit de 1930´s aparte boeken gewijd werden, zoals "Streamlined Irons" van Jay Raymond. Suzanne E. Franks, die niet ver van de auteur woont, schreef in dit verband in een interessant artikel op het internet: 

I live near Mr. Raymond and after contacting him, he was kind enough to invite me to his home, where many of the irons still sat in display cases, awaiting transport to the new owner who had bought his entire collection and financed the production of the book. I saw the iron that graces the book´s cover and it is just as beautiful in real life as the cover illustration suggests. 

Since you cannot share my good fortune, you´ll have to make do with the book. But believe me, the photographs will more than do. The book´s photographers are James B. Abbott, an architectural photographer, and Jay Texter, who has specialized in automobile photography. These turn out to be a perfect combination of skill sets for photographing streamlined irons, a special subset in the history of irons. As Raymond notes in his preface, the audience he had in mind for his book is aesthetes, and "the essential ´facts´ of the irons are in the photographs."

Behalve zulke mooie kijkboeken met interessante achtergrond-artikels zijn er elders op het internet ook websites te vinden, die zich exclusief op strijkijzers focussen. Meestal worden daarbij echter enkel de toestellen zelf onder de spotlichten geschoven. Op deze pagina willen we eveneens aandacht hebben voor kartonnen dozen en reclame, voornamelijk van toestellen uit de 1940´s en 1950´s. Naast elektrische apparaten kunnen dat evenzeer toestellen zijn die bv. met kerosine (bv. Tilley) of een andere energiebron werken. We blijven echter niet stilstaan bij de oudere zware toestellen in gietijzer, die men op een vuur moest laten verwarmen, om ze vervolgens met een doek zo voorzichtig mogelijk bij het handvat vast te nemen. We beperken ons eveneens tot de toestellen voor normaal huishoudelijk gebruik en de kleinere reisstrijkijzers. De zwaardere toestellen voor professioneel gebruik (kleermakers...) zullen slechts zijdelings ter sprake worden gebracht.

Voetnoten

(1) Heskett, John: Industrial Design Thames & Hudson, 1980 p. 153

Behandelde merken / Tijdsafbakening 

De reeds geïdentificeerde merken werden opgesplitst in Belgische en Internationale merken. deze lijst is verre van al erg uitgebreid. Ze bevat wel de meeste grote merken, maar nog heel wat kleine spelers ontbreken voorlopig nog. Bedoeling is om deze lijst dan ook systematisch verder aan te vullen. Het is niet uitgesloten dat dit artikel op zeker moment in twee of meer aparte delen zal moeten worden opgesplitst, bv. Deel 1 Belgische, Deel 2 Europese en Deel 3 Amerikaanse merken.

Uiteindelijk zouden per merk zoveel mogelijk modellen moeten worden geïdentificeerd. Vervolgens zou per model op systematische manier naar relevant beeldmateriaal gezocht moeten worden. 
Het spreekt voor zich dat dit allemaal werk van lange adem is.

Hoe artificieel ook, deze inventarisatie zal zich zeker in eerste fase beperken tot de periode voor 1970. De redenen hiervoor werden reeds in de voorstelling van het IHRA-project uiteen gezet.

Overzicht van een fiche

De bestaande fiches worden geleidelijk aan uitgebreid zoals de vernieuwde versie hieronder. Deze fiches volgen al in sterke mate deze op erfgoeddata-banken zoals Erfgoedplus of Erfgoedinzicht, al is hier een AAT-conforme objectnaam niet echt nodig.

Het zal ongetwijfeld heel wat tijd kosten om ze volledig in te vullen, omdat veel van de opgesomde toestellen zeldzaam zijn, niet elke online verkoper alle beschikbare informatie toevoegt, en dit misschien ook niet altijd even precies doet. 

Ook al blijven sommige fiches ongetwijfeld nog een hele poos leeg of quasi-leeg, voor bv. verzamelaars of mensen geïnteresseerd in de geschiedenis van een specifiek bedrijf is het al interessant om zelfs al maar een gedeeltelijk overzicht van productengamma´s te krijgen. Dit in kaart brengen is immers grotendeels onontgonnen gebied, waarvoor men nergens anders terecht kan. Niet-ingevulde invulvelden geven ook een goed idee van naar welke informatie nog specifiek gezocht moet worden. En wie weet, misschien zijn er lezers, al dan niet verzamelaars die kunnen helpen om één of meerdere fiches (verder) te vervolledigen. Dit kan altijd via VanheesBenoit@hotmail.com, en elk stukje informatie is natuurlijk zeer welkom, of het nu afmetingen zijn, een wattage, een precies modelnummer enz. Ook beter beeldmateriaal is altijd welkom. Want ook hier is vaak de boodschap: beter voorlopig een zo-zo afbeelding dan helemaal geen. Maar van zodra betere gevonden of ontvangen worden, worden deze snel toegevoegd, om de kwaliteit van deze inventaris continu te verbeteren.

Merknaam

Korte voorstelling: van waar is de producent, van wanneer tot wanneer bestond bij. Deze korte voorstellingen zullen geleidelijk aan toegevoegd worden, daar waar uitgebreide voorstellingen staan, zal dat uiteindelijk ook ingekort worden. Het is namelijk de bedoeling om aparte artikels te maken waarin de producenten één voor één voorgesteld worden. Vooral voor producenten die zeer uiteenlopende toestellen maakten, laat dat toe deze info op één plek te concentreren, en dan vanuit de fiches van bv. strijkijzers, mixers, haardrogers enz. een link te maken daar deze bedrijfsfiches. Dit is echter allemaal nog lange termijn planning, maar geeft wel aan waar we naar toe willen met de IRHA.

Voorbeeldfiche

Naam: het kan gaan om een concrete roepnaam (Cadet, Torpédo,...) of om een vagere naam zoals vermeld op een verpakkingsdoos zoals "Steam or Dry Iron", indien geen concrete naam beschikbaar is. Veel firma´s bedachten geen gemakkelijk herkenbare naam, en brachten bv. verschillende modellen uit, die allemaal simpelweg bv. "travel iron" heetten. Enkel de catalogusnummers onderscheidt ze van elkaar. 
Model: catalogusnummer, zoals vermeld op de verpakkingsdoos, op het strijkijzer zelf, in reclames. Vooral bij vooroorlogse exemplaren zijn de plaatjes met die nummers soms verdwenen, verroest, niet langer goed te ontcijferen.
Type: bv. standaard strijkijzer, reisstrijkijzer, stoomstrijkijzer of combinaties. Zo kunnen sommige reisstrijkijzers als stoomstrijkijzer gebruikt worden, mits het toevoegen van een extern waterreservoir
Jaartal / Periode: in de mate van het mogelijke het jaar waarin een bepaald model gelanceerd werd, indien deze info bekend is. Opgelet, sommige modellen van strijkijzers gingen soms meer dan een decennium mee: een gedateerde reclame uit 1967 geeft soms enkel een indicatie hoe lang een bepaald model meeging, maar zegt niets over wanneer dit model geïntroduceerd werd.
Prijs in die periode: voor buitenlandse merken vaak noodgedwongen in de lokale munt, met ook oog voor specifieke munthervormingen, bv. de AFF (ancien Franc Français) versus de "NFF" (Nouveau Franc Français). Deze informatie laat soms toe om strijkijzermodellen uit hetzelfde land en dezelfde periode met elkaar te vergelijken, vast te stellen of een bepaald merk nogal aan de dure kant was t.o.v. ee, ander enz.
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte: zoveel mogelijk in cm, iets naar boven afgerond
- Breedte: zoveel mogelijk in cm, iets naar boven afgerond
- Hoogte: zoveel mogelijk in cm, iets naar boven afgerond
Voorlopig worden de afmetingen van de verpakkingsdozen niet vermeld
- Gewicht: in gram (g.) al gaat het vaak om afgeronde getallen: producenten zelf maken soms van 1920 g effectief "2 kg.", ook online verkopers zijn niet altijd even precies
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: indicatie voor het verwarmingsvermogen
Opgelet: sommige merken vermeldden geen wattage, wel een getal in ampères
Opmerkingen: hier kan men nog extra informatie toevoegen die moeilijk in andere invulvelden passen: bv. dat in de verpakkingsdoos van de Kalorik Expo blijkbaar (standaard ?) een flesje Kaloclean zat, een poetsmiddel voor de zool, de lengte van het snoer enz.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: boven de fiche wordt een zo goed mogelijke afbeelding geplaatst, die een idee geeft van hoe het toestel eruit zag. Als extra kan men detailopnames toevoegen, afbeeldingen van verpakkingsdozen, gebruiks-aanwijzingen, waarborgen enz., omdat het  voor verzamelaars van groot belang is om zo compleet mogelijke sets te vinden of terug samen te stellen. 

Deel 1: Europese merken

A) Belgische merken

ACEC (Charleroi)
Flandria (Schellebelle)
Honor (Fontaine-l´Evêque)
Kalorik (Brussel)
LFB (Les Fonderies Bruxelloises)
Micropress
Nestor Martin
Nova (Luik, vanaf 1964 Tongeren)

B) Andere Europese merken (excl. reisstrijkijzers)

AEG (D)
Barth A (D)
Bergmann (D)
Bosch: pas productie vanaf 1970´s (?)
Calor (F)
Champion
Chapalain-Blanché (C-B)
Chaufelec (F)
Degea (D)

Elau

Electro-Gennel (Zweden) 
Electro-Idéal (F)
Electro-Jeannette (F)
Erres (NL)
E.V.I. (Denemarken)
Flamingo (DK)
G.E.C. (GB)
Grammont (F) Lyon
Groka (D ?)
Grossag (D)
Hawkins (GB)
HMV (The Gramophone company ltd.) (GB)

Hoover
 (GB / orig. VS)
Ignis (It)
Jura
Karl Kaltschmid Eisenwerke
Oberriexingen (KKO) (1920´s ?)
Kenwood
Kronan (zie Electro-Gennel)
Krüger
Lemercier Frères (LF)
Mermaid
Morphy-Richards (GB)
Mysto
Neumärker (D)
Noirot-Kalorik
Novex-Siebert (F)
O&N

Paz & Silva
Pecazaux-Kreutzler (P.K.)
Peugeot Frères
PFB
Philips
Pifco (GB)
Premier (GB) Smoothwell / Laundwell
Prilect (GB)
Princess Chicago
Radiola
Richard
Roengler
Rotel (Zwits)
Rowenta
Rutenber
Ruton (NL)
Saunders
Selful
SEM (F ?)
Siemens
Suzor (F)
Tecco
Thermor (F)
Thomson (F)
Tilley (UK)
Toellie
Veritas
Wolter (D ?)
Zoeller AZN 

Reisstrijkijzers

De reisstrijkijzers vormen in werkelijkheid geen apart hoofdstuk: ze worden volgens de juiste geografische regio mee opgenomen tussen de standaard strijkijzers. Toch wordt hier de lijst van merken apart opgesomd om een grotere overzichtelijkheid te bewaren en het doorzoeken  te vergemakkelijken.
- Apex
-
ATC (Japan)
- Calor
-
Touring
- Clem
- Cloer
- Deluxe
- Dominion
        - model 1033)
- Dorset (Japan)
-
Ecal
- Elau
- Elektra
- Falks Globetrotter
- Fostoria (model 52 X)
- General Electric
       - model 1675 Universal Stewardess
       - model 37 Portable
- Gorgie Mfg. Fiery Feather
- Grant Travel Maid
- Hamco
- HMV
- Inui
- Kemco (W.T. Grant Co.)
- Kent Travel Iron
- Knapp Monarch
- Lucas Holder (Smoothie)
- Morphy Richards
- Noirot (Air France)
- Prilect

- Rowenta
- Samson
- Telsen (GB)
-
Thermozeta Universal
- Vaillant
- Veritas
- Waring Durabilt Companion (Gad a bout)
- Zoeller AZN

F) Toestellen zoals das- en broekpersen enz.

Deze toestellen worden voorlopig in Deel 1 behandeld, maar zullen uiteindelijk een apart hoofdstuk gaan vormen, samen met de strijkmachines.

- Aga
- PIFCO Tie press
- PIFCO Trouser Press
 

 

Deel 1: Belgische en Europese merken

A) Belgische merken

ACEC

In 1904 vormde Edouard Empain een bedrijfje uit 1886 om tot de Ateliers de Construction Electrique de Charleroi. Deze nieuwe onderneming zou gaandeweg een steeds groter gamma aan toestellen voor huishoudelijk en industrieel gebruik ontwikkelen. Om een idee van de omvang en betekenis te geven, begin jaren ´60 van de vorige eeuw had het bedrijf een omzet die vergelijkbaar was met die van Philips.

De poot van toestellen voor huishoudelijk gebruik omvatte ondermeer radio´s en televisietoestellen, die een zeer goede reputatie verwierven. Het aanbod aan huishoudtoestellen bleef al bij al eerder beperkt. De grootste bekendheid verwierf het bedrijf met zijn mixers.

Zoals bovenstaand reclamekaartje aantoont werd in de 1960´s eveneens een strijkijzer aan het verkoopsgamma toegevoegd. In 1964 bestond het gamma uit modellen dat simpelweg als FR 1 en FR 2 (Fer à Repasser) werden aangeduid, alsook een toestel van Westinghouse dat onder licentie werd geproduceerd. Deze laatste was het duurste uit het gamma, en kostte bijna tweemaal zoveel als de FR 1. Later -wellicht in de tweede helft van de 1960´s- werd ook nog de FR 3 geproduceerd, een toestel met een langs de voorzijde open handvat.

 

ACEC FR 1 Automatisch strijkijzer

Naam: Automatisch Strijkijzer
Model: FR 1 (de letters in dit catalogusnummer verwijzen naar Fer à Repasser)
Type: licht standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1960 (geel-blauwe doos) Afgaande op de rood-grijze doos werd het model relatief lang geproduceerd, misschien wel tot in de 1970´s
Prijs in die periode: 495 Bfr. in 1963
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: "het lichtste en het zuinigste op de markt"
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 220 V of 110-130 V
- Wattage: 1000 W bij 220 V, 800 W bij 110-130 V 
Opmerkingen: toestel met thermostaat en contrololampje
Bronnen: brochure ACEC vend l´appareil électro-ménager qui vous manque PR 05-06-10.2 (ca. 1965)

  

ACEC FR 2

  

Naam: Fer à repasser
Model: FR 2
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: eerste helft tot tweede helft 1960´s
Prijs in die periode: 395 Bfr. in 1963, 425 Bfr. ca. 1965
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 220 V of 110-130 V
- Wattage: 1000 W bij 220 V ofwel 800 W bij 110-130 V
Opmerkingen: iets goedkoper toestel met thermostaat maar zonder controlelampje
Bronnen: brochure ACEC vend l´appareil électro-ménager qui vous manque PR 05-06-10.2 (ca. 1965)

ACEC FR 3

Naam:
Model: FR 3
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: 2de helft 1960´s (of vroege 1970´s ?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: toestel met open handvat, een zeer scherpe neus en een groot, goed leesbare ronde selectieknop (zie extra beeldmateriaal). Het handvat is in zwarte kunststof met een steeds breder wordende witte "aalstreep" over heel de bovenkant en de achterzijde van het handvat. In de rechter zijkant van het handvat is een ruitvormig rood verklikkerlichtje gemonteerd. In de linkerflank, de naam van de producent op een klein, zilverkleurig plaatje. Volkomen gladde onderzijde. Aan de onderzijde van het handvat, dat iets na de basis uitsteekt, 7 kleine koelgaatjes
Afmetingen
- Lengte: 21,5 cm
- Breedte: 10,5 cm
- Hoogte: 10,5 cm
- Gewicht: zeer licht toestel, 915 gr inclusief snoer en stekker
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 220 V
- Wattage: 1000 W
Opmerkingen:
Bronnen: toestel in de Retroscoop-collectie
Extra beeldmateriaal

 

ACEC buitenlands model 

Daarnaast zorgde ACEC begin jaren ´60´s ook voor de verdeling van een stoomstrijkijzer van Westinghouse. Aangezien deze niet voorzien werd van een ACEC-naamplaatje, wordt dit toestel in de fiches van de Amerikaanse firma behandeld. Het toestel werd in die periode voor 975 Bfr. in België verkocht.

Er lijkt uiteindelijk minstens nog een vierde derde ACEC strijkijzermodel te zijn verschenen. Voorlopig kon echter niet achterhaald worden of dit hoekige toestel uit de late 1960´s of vroege 1970´s dateert. Het is dan ook momenteel onduidelijk of dit toestel wel of niet in deze inventaris hoort, gezien de vooropgestelde tijdsafbakening.

Flandria

Ook in Schellebelle bevond zich een bedrijf dat ten minste 1 strijkijzer op de markt heeft gebracht, de firma Flandria. Deze zaak, opgericht door een zekere J.A. Van Herreweghe-Uyttenhove bestond tussen 1946 en 2003. De bedrijfsgebouwen in de deelgemeente Wichelen bestaan niet langer.  De firma was vooral actief op het vlak van elektrische verwarming. Zo installeerde Flandria de verwarming in de lokale St Jan Onthoofding-kerk in 1964.

Het is niet duidelijk of Flandria dit strijkijzer wel zelf produceerde, of gewoon ergens modellen aankocht, en daar enkel een plaatje met hun naam op lieten aanbrengen is voorlopig niet geweten. Afgaande op de vormgeving lijkt het toestel uit de 1950´s of vroege 1960´s te dateren. Het enige tot hiertoe geïdentificeerde model bevindt zich sedert 2020 in de collectie van het Industriemuseum in Gent. De hier gebruikte foto´s zijn dan ook afkomstig van dit museum.

Flandria 1013 Csa


Foto Industriemuseum Gent, 2020

Naam:
Model: 1013 Csa
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s ?
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 130 V
- Wattage: 650 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Foto´s Industriemuseum Gent, 2020

Honor

Honor was een relatief kleine producent / verdeler van een reeks huishoudtoestellen, gevestigd in Fontaine l´Evêque, een stadje van 17 000 inwoners in Henegouwen.

In feite was het eerder een metaalverwerkend bedrijfje actief op het vlak van gietijzer en aluminium, dat zich op gegeven moment waagde op het terrei van huishoudtoestellen. Eind jaren vijftig, begin jaren 60 produceerde het een aantal wafelijzers (zie hiervoor de specifieke IRHA bijdrage op deze website).

Wat betreft strijkijzers konden alvast drie modellen worden geïdentificeerd, waaronder een stoomstrijkijzer. Dit model werd eveneens door het Italiaanse (?) merk Casco geproduceerd, zij het met een bruin handvat. Het meest recente strijkijzer van Honor dateert wellicht uit de tweede helft van de 1960´s, afgaande op het design. Omdat het repertorium op Retroscoop zich voorlopig beperkt tot de periode voor 1960 wordt dit derde exemplaar hier niet besproken. Behalve dat zou Honor ook onder meer metalen onderdelen voor de frietketels van ACEC hebben geproduceerd, drukpannen, braadpannen ("rotissoire"), mogelijk ook bakvormen voor wafels.

Volgens de website van Fontaine l´Evêque werkten er ongeveer 25 mensen. De firma gaf een aantal kleine reclameblaadjes uit, waarop telkens 1 toestel besproken werd.

De familie die dit bedrijf stichtte noemde Honoré. Het einde van het bedrijf zou het gevolg zijn geweest van een tragische gebeurtenis; de naar verluidt nogal spilzieke kleinzoon van de stichter vermoordde zijn vader. Een handige advocaat uit Charleroi wist hem niettemin uit de gevangenis te houden, maar voor het bedrijfje betekende dit de doodsteek.  De gebouwen van de firma werden ondertussen ook afgebroken, en maakten plaats voor andere. Deze stukjes informatie werden bekomen van dhr. Roland Poliaert, die zich heel sterk interesseert voor de lokale geschiedenis.

Honor de Luxe 


Collectie MIAT V09374, Gent
De collectie van het MIAT is te bezichtigen op Erfgoed In Zicht

Naam: de Luxe
Model:
Type: stoomstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: Dit strijkijzer lijkt sterk op een model van Casco, zoals hieronder afgebeeld. Casco bood qua handvat een assortiment aan kleuren aan .
Bronnen:

   


Het Honor-stoomstrijkijzer leek zeer sterk
op dit exemplaar van Casco, of vice versa 

 Kalorik (België)

 
Zeldzame reclamekaarten uit 1937
 

 
Reclamekaartje uit 1934 

Kalorik werd in 1930 in Brussel opgericht. Reclamekaartjes en facturen van de Naamloze Vennootschap uit de 1930´s geven als adres van de hoofdzetel Groenstraat 178-180 op, soms met de vermelding "Bruxelles Nord".

Naast een aanvankelijk uitgebreid assortiment aan strijkijzerrs voor ieder´s beurs en beter geschikt voor bepaalde toepassingen dan voor andere voegde het bedrijf  eveneens broodroosters, wafelijzers, elektrische vuurtjes e.d. aan haar productiegamma toe. Of er in België effectief strijkijzers geproduceerd werden of bv. enkel ingevoerd van andere merken is op dit moment nog niet geweten. Die "andere merken" zou in de eerste plaats het Franse Noirot zijn. De precieze verhouding tussen beide firma´s is op dit moment niet uitgeklaard: in Frankrijk verkocht Noirot lang onder de naam "Noirot-Kalorik", terwijl Kalorik in België niet naar de Franse firma verwees. Welke krachtverhouding hieruit afgeleid kan worden is bij gebrek aan goede bronnen nog niet 100 % zeker. 

De vooroorlogse modellen (2000-reeks)

Kalorik 2000 en 2500 Perfect

Naam: Perfect
Model: nr. 2000 en nr. 2500 (ander gewicht)
Type: "licht" standaard strijkijzer ("fers à repasser de ménage légers")
Jaartal / Periode: minstens sedert 1936
Prijs in die periode:
- model 2000: 46 Bfr.
- model 2500: 48 Bfr.
Fysische beschrijving: basismodel van de firma: handvat "imit. corne" (namaak hoorn), zonder duimsteun. Plaatje met de firmanaam en technische data op de basis van het handvat. Achteraan de behuizing twee beugels die toelieten het strijkijzer rechtop te plaatsen bij niet-gebruik.
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
model 2000: 2000 gr. 
model 2500: 2300 gr.

Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- dit model werd naar alle waarschijnlijkheid zonder verpakkingsdoos verkocht. Een verpakkingsdoos werd blijkbaar enkel voorzien voor 3 luxe-uitvoeringen van één van de standaard modellen van Kalorik strijkijzers, de 2751, 2752 en 2753 (zie aldaar)
Bronnen: Kalorik brochure K 407, augustus 1936
(opm.: het is niet geweten of deze brochures zich richtten tot verdelers of tot hun klanten. De prijzen die vermeld worden moeten dus met de nodige voorzicht geïnterpreteerd worden)
Extra beeldmateriaal:

Kalorik 2502 Aerodynamic 

Naam: Aerodynamic
Model: 2502 (werd later model 5014, zie aldaar)
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: dit model werd niet vermeldt in de Kalorik brochure K 407 uit 1936, en dateert van later. Momenteel ontbreekt de documentatie om dit beter in de tijd te situeren.
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
- handvat: in hout, donkerblauw gemarmerd gelakt, uitsparingen voor de duim. Thermische onderbrekingen tussen het handvat en de behuizing voorkwamen niet dat het handvat warm werd, en de lak deed barsten.
- behuizing: horizontale plooilijnen die bijna van neus tot achterzijde doorlopen. De staander waarop het toestel bij niet-gebruik kon rusten had enigszins de vorm van een metalen "zwaluwtaart".
- zool: in donkerder metaal (gietijzer ?)
Afmetingen
- Lengte: 26 cm
- Breedte: 12 cm
- Hoogte: 12,5 cm
- Gewicht:
Vormgeving: de uitsparingen voor de duim in het handvat wijzen op inspanningen om het handvat ergonomischer te maken
Technische data
- Voltage: 220 V
- Wattage: 550 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Kalorik 2750 (F) en 3000 (F) Torpille

 

Naam: Torpille
Model: 2750 (F) en 3000 (F) verklaring nummering: de 4 cijfers verwijzen naar een model met een ander gewicht, de "F" naar "facetten", d.w.z. naar een wijziging qua vormgeving die aan de behuizing werd meegegeven, door het voorzien van een reeks plooilijnen, die meteen ook de "facetten" deed ontstaan
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: eerste helft 1930´s tot in de 1940´s
Prijs in die periode:
- model voor 1936 (zonder plooilijnen): ?
- model ca. 1936 (met plooilijnen):
          model 2750 F: 54 Bfr.
          model 3000 F: 56 Bfr.
Fysische beschrijving:
- handvat: hout (?), voorzien van een duimsteun. Op de basis een metalen plaatje met de woorden "Kalorik" en "Chromax", een voltage en wattage en het land van herkomst ("Made in Belgium")
- behuizing: alu-kleurig metaal, mogelijk verchroomd ijzer (cf. naam "Chromax", dat ook bij een broodrooster van de firma gebruikt werd)
, aanvankelijk glad, vanaf ca. 1936 voorzien van een reeks plooilijnen, die "facetten" deed ontstaan.
- scharnierende steunbeugel achteraan om het rechtop te kunnen zetten bij niet-gebruik. De Chromax-afbeelding uit 1934 hierboven links toont een "vol" plaatje, terwijl de afbeelding uit de K 407 catalogus uit 1936 hierboven rechts een geplooide draad lijkt te suggeren

Materialen:
- behuizing: verchroomd ijzer (?) cf. naam "Chromax"
- handvat: hout (?) kunststof (duimsteun)
Afmetingen
- Lengte: 25 cm
- Breedte: 9,5 cm
- Hoogte: 13 cm
- Gewicht: model 2750 F: 2750 gr. / model 3000: 3000 gr.
Vormgeving:
- versie uit minstens 1934 (zoals op de afbeelding bovenaan deze fiche): behuizing zonder plooilijnen

- versie vermeldt in de brochure K 407: "nouvelle exécution - facettes", waarbij de behuizing een aantal plooilijnen evenwijdig met de zool meekreeg, zodat er facetten ontstonden

Tot op zekere hoogte kan men van een soort overgangsmodel spreken, met enerzijds nog een houten handvat maar vanaf 1936 ongeveer de eerste stappen in een beperkte stroomlijning van de behuizing, door toevoeging van horizontale plooilijnen, die louter versierend zijn. Het handvat daarentegen werd nog niet aangepakt, zodat het toestel toch nog steeds grotendeels louter "functioneel" oogt, ondanks de eerste inspanningen om er iets "mooi" en moderner van te maken.
Technische data
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
- dit model werd naar alle waarschijnlijkheid zonder verpakkingsdoos verkocht. Een verpakkingsdoos werd blijkbaar enkel voorzien voor 3 luxe-uitvoeringen van één van de standaard modellen van Kalorik strijkijzers, de 2751, 2752 en 2753 (zie aldaar)
- de lak van het handvat begon vaak slijtage te vertonen na veelvuldig gebruik
- Kalorik noemde in dezelfde periode ook een model van haar broodroosters Chromax
Bronnen: Kalorik brochure K 407, augustus 1936
(opm.: het is niet geweten of deze brochures zich richtten tot verdelers of tot hun klanten. De prijzen die vermeld worden moeten dus met de nodige voorzicht geïnterpreteerd worden)

Extra beeldmateriaal:


 

Kalorik 2751 - 2752 - 2753 Torpille Luxe (of De Luxe)

Naam: Torpille De Luxe / Torpille Luxe
Model: 2751, 2752, 2753 verklaring nummering: de firma lanceerde drie luxueuze versies van de 2750 Torpille, die elk met een snoer van een andere lengte uitgerust waren. In de opmerkingen worden de verschillen met het standaard model besproken 
Type: luxe-uitvoering van een standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1936
Prijs in die periode:
- 2751: met snoer van 2 m: 66 Bfr.
- 2752: met snoer van 2 m 50: 67 Bfr.
- 2753: met snoer van 3 m: 68 Bfr.
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- het ging om een luxueuzere versie van de Torpille: in haar brochure K 407 van augustus 1936 schreef Kalorik in dat verband: "Ce fer à repasser Torpille est d´une exécution hors série, en matériaux de choix spécial livré en boîte avec cordon de 2 m, 2 m 50, 3 m" Deze tekst en de illustraties bij de verschillende strijkijzermodellen doet vermoeden dat deze laatsten zonder verpakkingsdoos geleverd werden.
- wat de functie van de balkvormige sokkel op 4 pootjes precies was is momenteel niet geweten. De catalogus gaat er helaas niet op in. Diende het om het strijkijzer op te plaatsen bij niet-gebruik ? Maar waaruit was het dan gemaakt, want metaal geleidt de warmte ?
- uiteraard zou het een enorme meerwaarde voor dit artikel zijn om een afbeelding van de originele doos te vinden, of te weten welke kleur ze destijds  meegekregen heeft. Tot hiertoe werd nog nooit zo´n doos op bv. veilingwebsites of in musea gezien.

Bronnen: Kalorik brochure K 407, augustus 1936
(opm.: het is niet geweten of deze brochures zich richtten tot verdelers of tot hun klanten. De prijzen die vermeld worden moeten dus met de nodige voorzicht geïnterpreteerd worden)
Extra beeldmateriaal:

Kalorik 2841 Tornado 

Naam: Tornado
Model: 2841
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: dit model werd nog niet vermeld in de verkoopbrochure K 407 van aug. 1936, en dateert dus van later
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: model met blauwgelakt houten handvat. Scharnierende rustbeugel
Materialen:
Afmetingen

- Lengte: 25 cm
- Breedte: 9,5 cm
- Hoogte: 13 cm
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Kalorik 2850 en 4000 Standard

Naam: Standard
Model: 2850 en 4000 verklaring nummering: ander gewicht van de 2 modellen
Type: standaard strijkijzer voor zware stoffen. De 4000 was al eerder iets voor kleermakers, met haar gewicht van 4 kg.
Jaartal / Periode: ca. 1936
Prijs in die periode:
- model 2850: 52 Bfr.
- model 4000: 66 Bfr.
Fysische beschrijving: ten opzichte van de goedkopere modellen Perfect en Torpille een veel ergonomischer handvat in "corne", gepolierde zool
Materialen:
- behuizing: verchroomd ijzer
- handvat: "corne"
- zool:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: model 2850: 2 850 gr. / model 4000: 4000 gr.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: in haar verkoopbrochure K 407 van augustus 1936 schreef Kalorik omtrent dit model: "Recommandé pour le ménage où l´on repasse des pièces lourdes"
Bronnen: Kalorik brochure K 407, augustus 1936
(opm.: het is niet geweten of deze brochures zich richtten tot verdelers of tot hun klanten. De prijzen die vermeld worden moeten dus met de nodige voorzicht geïnterpreteerd worden)
Extra beeldmateriaal:

Kalorik 2770, 2780, 2790, 2800 Automat

Naam: Automat
Model:
- 2770 P.C.: gepolierde zool, gelijkstroom (poli, courant continu)
- 2780 C.C.: luxe versie, gelijkstroom
- 2790 P.: gepolierde zool, wisselstroom
- 2800 C.: luxe versie, wisselstroom

Type: standaard strijkijzer met thermostaat
Jaartal / Periode: ca. 1936
Prijs in die periode:
- 2770 P.C.: 125 BFr.
- 2780 C.C.: 147 BFr.
- 2790 P.: 98 BFr.
- 2800 C.: 120 BFr.
gelijkstroommodellen waren dus een flink stuk duurder dan de wisselstroom-modellen. Wellicht waren de twee luxe-uitvoeren 2780 en 2800 verchroomde modellen, hetgeen de "C" zou kunnen uitleggen. Dit waren voor die tijd behoorlijk dure modellen

Fysische beschrijving
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: het eerste Kalorik-model, uitgerust met een "thermostat" (Notice spéciale sur demande), wat in die tijd een complete nieuwigheid was. Dit maakte het model dan ook een flink pak duurder dan de andere modellen, bv. meer dan 2 x zo duur als de Perfect.
Bronnen: Kalorik brochure K 407, augustus 1936
(opm.: het is niet geweten of deze brochures zich richtten tot verdelers of tot hun klanten. De prijzen die vermeld worden moeten dus met de nodige voorzicht geïnterpreteerd worden)
Extra beeldmateriaal:

Daarnaast bracht Kalorik in de 1930´s eveneens twee reisstrijkijzertjes op de markt, de Elégant en de iets zwaardere Classique. Omdat de twee modellen voor het overige niet verschillen, worden ze in één fiche gegroepeerd:


Kalorik 1200 Elégant en 1700 Classique

Naam: Elégant en Classique
Model: 1200 en 1700 verklaring nummering: verschillend gewicht van de 2 modellen
Type: reisstrijkijzers
Jaartal / Periode: medio 1930´s
Prijs in die periode:
- model 1200 Elégant: 60 BFr.
- model 1700 Classique: 65 BFr.
opmerkelijk dus, de reisstrijkijzertjes waren duurder dan de standaard strijkijzers Perfect, Torpille en Standard 2850, amper iets duurder dan de Torpille Luxe en de Standard van 4 kg. Arbeiders verkregen in 1936 weliswaar betaald verlof, het lijkt weinig waarschijnlijk dat er in die jaren geld genoeg was voor de doorsnee Belg om massaal reisstrijkijzertjes te kopen
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
          - model 1200 Elégant: 1200 gr.
          - model 1700 Classique: 1700 gr.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- de brochure K 407 van aug. 1936 vermeldt nog een interessant stukje informatie over het model 1200: chromé (nouv. modèle) avec orifice pour fer à friser. Misschien wijst de aanwezigheid van een opening voor krultangen erop dat de 1200 en 1700 dezelfde afmetigen hadden, enkel een ander gewicht ? 
Bronnen: Kalorik brochure K 407, augustus 1936
(opm.: het is niet geweten of deze brochures zich richtten tot verdelers of tot hun klanten. De prijzen die vermeld worden moeten dus met de nodige voorzicht geïnterpreteerd worden)

Extra beeldmateriaal:

Tot slot: in het interbellum bracht Kalorik ook nog een aantal elektrische strijkijzers specifiek voor kleermakers uit, de 5000, 6000 en 8000. Er verscheen ook een duur model met thermostaat, de 6001. Deze toestellen vallen evenwel buiten de afbakeningen van de IRHA, de International Register of Household (!) Appliances, die in 2018 op deze website werd gelanceerd. 

De "vijf-reeks" vanaf 1949 / 1950

In de periode 1949/1950 Wellicht in 1949-1950 begon Kalorik met haar productengamma op een andere manier te nummeren. Voortaan kregen de toestellen een viercijferig nummer dat steeds met een 5 begon. Voor strijkijzers was het tweede cijfer vervolgens een 0, voor waterkokers een 3, voor elektrische kussens een 6 en voor straalkachels en andere verwarmingstoestellen een 1 of een 7.

In deze lijsten komen de modellen met een viercijferig nummer beginnend met een 2 niet (meer ?) voor. Bij gebrek aan bronmateriaal nemen we voorlopig dan ook als werkhypothese aan dat deze toestellen voor 1949/1950 verschenen, en vervolgens uit het nieuwe gamma geweerd werden of anders genoemd. (Zo is het niet uitgesloten -verder onderzoek moet dit bevestigen of ontkennen- dat de Tornado en de Torpedo hetzerlfde toestel maar met een andere naam is.)

Belangrijke opmerkingen:
- de toestellen worden in oplopend typenummer opgesomd. Of die stijgende lijn ook exact overeen komt met de chronologie van de verschijningsdata is niet geweten.
- Er zitten "gaten" in de nummering: Zo maakte Kalorik blijkbaar een sprong van 5001 naar 5007. Het is voorlopig niet geweten of er tussen die twee nummers nog andere strijkijzers of andere toestellen werden uitgebracht. Blijkbaar heeft Kalorik inderdaad ook aan een aantal andere toestellen dan strijkijzers een "5000" nummer beginnend op 50 toegekend. Zo waren de 5039 en de 5044 geen strijkijzers maar.... broodroosters. Voorlopig werd nog niet onderzocht of 5002, 5003, 5004... ook bv. andere toestellen dan strijkijzers waren. Het spreekt voor zich dat dit soort frivole nummering door het bedrijf het inventariseren behoorlijk bemoeilijkt. 

 

Kalorik 5001 / 5001 C Torpédo


Foto Jo Van Cranenbroeck (met toestemming)

Naam: Torpédo
Model: 5001 / 5001 C
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1949/1950
Prijs in die periode: 195 Fr. voor het 5001 model, 225 Fr. voor het model met de "semelle chromée".
Fysische beschrijving: Houten handvat (houtkleur, donkerblauw/gemarmerd, zwavelkleurig met donkere strepen). Op de sokkel horizontale plooilijnen die bijna van voor tot achter doorlopen.
Afmetingen
- Lengte: 25 cm
- Breedte: 9 à 9,5 cm
- Hoogte: 12,5 cm
- Gewicht: ca. 2500 g
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 Watt
Opmerkingen:
De Torpedo verschilt op twee vlakken van de voorganger, de Tornado (2841):
- de zool is hier een gepolierd alu-kleurig metaal of verchroomd (C-versie), daar waar men op afbeeldingen kan zien dat de Tornado een zool in een donker metaal had.
- daarnaast heeft de Torpedo ook een veel uitgewerktere staander (reposoir) om het toestel op te laten rusten wanneer het niet gebruikt wordt. Zoals men hieronder kan zien, is de vorm daarvan een paar maal aangepast. Bij de Tornado ging het om een eenvoudige, geplooide draad.
- hieronder is te zien dat er ook een Tornado met regelknop verscheen

Bronnen:
Extra afbeeldingen:


Vijf bovenstaande foto´s: Jo Van Cranenbroeck (met toestemming)

Kalorik 5001 model keramisch materiaal


Collectie Retroscoop

Naam:
Model: 5001
Type: gezien het gewicht, mogelijk een semi-professioneel toestel, bv. voor kleermakers ? Of, gezien het ontbreken van een selectieknop, een model voor één specifieke taak die geen variatie in temperatuur nodig maakte. Noteer dat de catalogus van Kalorik uit 1948, die zich richt op huishoudens dit model niet vermeldt
Jaartal / Periode: afgaande op het catalogusnummer, 2de helft 1940´s (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: model met zware zool en een behuizing die volledig in een soort wit porselein is afgewerkt. De stekkeringang is verticaal aan de achterzijde van het handvat geplaatst. Geen regelknop of verklikkerlichtjes
Materialen: (giet)ijzer, keramisch materiaal, soort porselein)
Afmetingen:
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: ca. 2900 g
Vormgeving: enige zoektocht naar ergonomie bij het ontwerp van het handvat, voor het overige ligt de klemtoon niet op elegantie, zoals bv. wel bij het keramisch model van HMV (GB) zie aldaar
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 450 W

Opmerkingen:
- behalve de eerder ter sprake gekomen Torpedo kreeg blijkbaar nog een apart model van Kalorik het nummer 5001 mee. Het gaat om een zonderling toestel zonder selectieknop, en met een zwaar gewicht. Mogelijk ging het om een model voor kleermakers
- ook het Franse merk Thermor bracht zo´n porseleinen model uit
- mogelijk dateren deze porseleinen toestellen van tijdens of net na WO 2, toen er tekorten waren aan metalen. Een beetje zoals de firma Saunders in de VS, die tijdens de oorlogsjaren een iconisch strijkijzer met een behuizing in Pyrex uitbracht (zie deel 2)
Bronnen: verpakkingsdoos toestel
Extra beeldmateriaal:

Kalorik 5006 Dauphin

Naam: Dauphin
Model: 5006
Type:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 
Fysische beschrijving: handvat in kunststof, rechter helft rood linker helft wit
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
sober maar elegant, het tweekleurig handvat is eerder iets zeldzaam en alleszins frivool.
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: 
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Twee foto´s: Jo Van Cranenbroeck (met toestemming)

Kalorik 5007 Consul 

 

Naam: Consul
Model: 5007
Type: "Extra robuste"
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 240 Bfr. in 1956
Fysische beschrijving: houten handvat, gemarmerd blauw gelakt
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2000 g (ca.)
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 450 Watt
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Kalorik 5008

   

Naam: ?
Model: 5008
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal

Kalorik 5010 Democrat

Naam: Democrat
Model: 5010 / 5010 N 
Type: relatief zwaar standaardstrijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1952
Prijs in die periode: 165 Bfr. begin jaren ´50, 195 Fr. in 1956 
Het bedrijf omschreef dit model dan ook als "het goedkoopste strijkijzer voor het huishouden"

Fysische beschrijving: zoals de illustratie hierboven toont was een gemarmerd gelakt houten handvat een optie. Het model in de rubriek extra beeldmateriaal schijnt die marmering niet te hebben gehad.
Materialen: de 5010 N had een vernikkelde zool
Afmetingen
- Lengte: 22,5 cm
- Breedte: 11,5 cm
- Hoogte: 15 cm
- Gewicht: 2400 g
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 220 V 
- Wattage: 450 W

Opmerkingen:
Bronnen: reclamebrochure K 805 uit 1956 van het bedrijf
Extra beeldmateriaal:

  

Kalorik 5011 Quick

Naam: Quick
Model: 5011
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 340 Bfr. in de vroege 1950´s
Fysische beschrijving: zwart handvat in gemarmerd bakeliet met dubbele duimsteun. Sokkel en zool "gans verchroomd".
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: ca. 2000 g
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
750 Watt
Opmerkingen: het bedrijf probeerde dit toestel te promoten met de slogan "Het automatisch strijkijzer voor iedereen" en met als argument: regelbare temperatuur = 50 % stroombesparing. Blijkbaar was de electriciteitsfactuur ook al in die jaren een heikel punt, dat producenten tot rationalisering aanzette.

Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Kalorik 5014 C Aerodynamic

Naam: Aerodynamic
Model: 5014
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: tweede helft 1940´s
Prijs in die periode: 360 Bfr. in de vroege 1950´s (geen exact jaartal)
Fysische beschrijving: houten handvat, gemarmerd  donkerblauw gelakt, thermische onderbrekingen tussen het handvat en de alu-kleurige gestroomlijnde behuizing, ongewoon dikke zool
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 130 V
- Wattage: 550 W

Opmerkingen:
- opvolger van het model 2502: beide toestellen hebben een houten handvat en een gelijkaardige sokkel. Wel is de zool van de 2502 in een donkerder metaal.
- bij deze twee toestellen lijken er geen of geen grote verschillen te zijn tussen de staanders, in tegenstelling tot het markant verschil tussen die van de Tornado (2841) en de Torpedo (5001).

Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 


Vier bovenstaande foto´s: Jo Van Cranenbroeck (met toestemming)


Collectie Industriemuseum, Gent
Juiste verpakkingsdoos, verkeerd strijkijzer

Kalorik 5015 Majestic


Collectie Industriemuseum, Gent

Naam: Majestic
Model: 5015
Type: standaard strijkijzer, relatief zwaar "zeer aan te raden voor vaklui"
Jaartal / Periode: eerste helft 1950´s
Prijs in die periode: 420 à 440 Bfr in de vroege 1950´s, één van de duurste (zo niet het duurste ?) in het toenmalig Kalorik-gamma.
Fysische beschrijving: aan- en uitschakelaar in het handvat verwerkt. Handvat in gemarmerd kunststof, wellicht bakeliet. Schakelaar verwerkt in dit handvat. Hand beschermd door een zgn. "warmtescherm". Zool met knopengleuven, gans verchroomd
Afmetingen
- Lengte: 26 cm
- Breedte: 11,5 cm
- Hoogte: 14,5 cm
- Gewicht: 2750 g
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 110-130 V
- Wattage: 600 W
Opmerkingen: Aan en uit-schakelaar in handvat
Bronnen: Kalorik Catalogus K 790, 1955 
Extra beeldmateriaal:

 

Kalorik 5016 Matchless


Naam: Matchless
Model: 5016
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode: met zijn 240 Bfr. één van de goedkoopste modellen, bijna half zo goedkoop als de Dynatomic.
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2300 g
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 450 W
 
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Kalorik 5017 Victory

Naam: Victory
Model: 5017 / 5017 C
Type: het bedrijf omschreef dit als haar "plus élégant" model
Jaartal / Periode: ca. 1948: de naam verwijst wellicht naar de afloop van WO 2.
Prijs in die periode: 340 Bfr. in de vroege 1950´s voor de 5015, 380 Fr. voor de 5015 C (zie technische data)
Fysische beschrijving: Handvat in bakeliet.
Materialen: De 5015 had een gepolijste zool, de 5015 C een verchroomde.
Afmetingen

- Lengte: 22,5 cm
- Breedte: 11,5 cm
- Hoogte: 12 cm
- Gewicht: 2500 g (een stuk zwaarder dan de Dynatomic)
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen: In de reclame werd gesproken over een "Amerikaanse formule", zonder dat verduidelijkt werd wat daar precies mee bedoeld werd. (zie hieronder)
Bronnen: Kalroik reclames uit 1948 en 1952
Extra beeldmateriaal:


Twee foto´s van het toestel: Jo Van Cranenbroeck (met toestemming)

 

Kalorik 5017 TH Index 

Naam: Index
Model: 5017 TH
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: eerste helft 1950´s
Prijs in die periode: 26 Gulden in Nl.
Fysische beschrijving: handvat in zwart bakeliet, behuizing volledig verchroomd. De naam is ontleend aan de aanwezigheid van een thermometer met naald.
Afmetingen
- Lengte: 22,5 cm
- Breedte: 11,5 cm
- Hoogte: 13 cm
- Gewicht: 2500 gr
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W ("gering stroomverbruik")
Opmerkingen:
- een Victory uitgerust met een niet instelbare thermostaat
- het toestel werd in 1955 op een internationale handelsbeurs in Luik tentoon gesteld in de afdeling Industriële Vormgeving.
Bronnen: Kalorik Catalogus K 790, 1955 
Extra beeldmateriaal:
 

Kalorik 5018 Dynatomic
(Zie het apart artikel op deze website)
 

 

Naam: Dynatomic
Model: 5018 / 5018 B (wisselstroom) / 5018 U (universeel) / 5062
Type: standaard strijkijzer in verschillende uitvoeringen, met sterk verschillend gewicht, verwarmingsvermogen enz.
Jaartal / Periode: 1949, minstens tot in de tweede helft van de 1950´s
Prijs in die periode:
- 5018 B: (wisselstroom) 480 Fr. in 1956
- 5018 U : (Universel) 530 Fr. in 1956
- 5062: Een door CEBEC goedgekeurd toestel op wisselstroom: 530 Fr. in 1956
- In Nederland: 29,50 gulden in 1952 (reclame in Electro Radio Mercuur)
Fysische beschrijving:
- handvat in bakeliet met dubbele duimsteun, controlelampje. Er bestonden versies met een zwart handvat en één met een gemarmerd rood/zwart handvat (zie hieronder).
- er is een versie met een ronde opening voor een lampje in de achterste boog, en een andere met een eerder oogvormige opening, waarbij het lampje achter tralies zit. Zoals de foto´s hieronder goed tonen, zijn er nog andere kleine verschillen in het handvat, zoals al dan geen vleugeltjes om de duim op te plaatsen.

Materialen:
Afmetingen
- lengte: 22 cm
- breedte: 11 cm
- hoogte: 13 cm
- gewicht: 
     - standaard: 2 kg. (de Kalorik catalogus uit 1955 heeft het over 2,3 kg)
     - lichtste variant: 1,2 kg. 
     - middelzware variant: 1,6 kg.
Aanvankelijk heette dit toestel eveneens Dynatomic, wellicht werd dit in een later stadium de sterk gelijkende Dynalux 5020, die in deze bijdrage apart besproken wordt. Dit gewicht van 1,6 kg. werd ook opgegeven in een bespreking uit 1957 van de Dynatomic "6020" van het Franse merk Noirot-Kalorik. Noirot stemde haar nummering af op de Belgische modellen, maar ipv een 5000 reeks had het merk het over een 6000 reeks: de Belgische 5020 kwam dus overeen met het Franse model 6020. Lichtere strijkijzers raken sneller op temperatuur, en zijn dus ideaal om nog "vlug vlug" iets tussendoor te strijken.
Vormgeving:
Technische data: 
Verwarmingscapaciteit

- versie ?: 550 Watt
- versie op 119 Volt: 600 Watt
- versie op 220 Volt: 750 Watt

Extra: nauwe band tussen Kalorik (B) en Noirot (F) 
Opmerkingen:
- "het super automatisch strijkijzer met lichtend oog"
- het model bezat een thermostaat die de temperatuur van het ijzer regelde volgens het te strijken linnen. Volgens één Kalorik-reclame waren 15 standen mogelijk
-voorts was er een "corrector, die rekening houdt met de werksnelheid" (traag, gemiddeld, snel)
- doordat de zool "gans verchroomd" was, maakte deze de was niet vuil
- snoer van 2,25 m lengte
- het toestel werd ook geproduceerd of gecommercialiseerd door het Franse Noirot-Kalorik. Het is niet duidelijk welke van de twee firma´s nu eigenlijk als eerste de Dynatomic gelanceerd heeft, noch wie als ontwerper vermeld moet worden. Bij navraag bij het huidige Noirot in 2018 bleek de Franse firma maar in beperkte mate archiefstukken uit die periode te hebben bijgehouden. Hetgeen ze nog hadden liggen hebben ze in de vorm van scans doorgestuurd. Deze documentatie laat niet toe een juiste chronologie te bepalen voor wat betreft de lanceringsdatum in Frankrijk. Ook de precieze verhouding tussen beide firma´s blijft een vraagteken. Daar waar Noirot in de firmanaam specifiek naar Kalorik verwees, gebeurde het omgekeerde niet. De twee firma´s lijken een aantal toestellen van het andere bedrijf op hun nationale markt te hebben gelanceerd, zoals broodroosters en verwarmingstoestelletjes.
- ook het Zwitserse merk Richard, waarvan niet geweten is of het enkel een verkoopfirma was, of zo het ook echt huishoudtoestellen, uurwerken enz. produceerde kwam af met een strijkijzer dat duidelijk de Dynatomic was. (zie fiches Richard). Opnieuw, de precieze verhouding met Kalorik en Noirot-Kalorik enerzijds, Richard anderzijds zijn niet uitgeklaard.

Bronnen: 
- reclamebrochure K 805 uit 1956 van het bedrijf
Extra beeldmateriaal:

  


Vier foto´s: Jo Van Cranenbroeck (met toestemming)
De ronde regelknop op het onderste toestel lijkt geen "officiële" te zijn,
en werd mogelijk door een knutselaar of reparateur toegevoegd. Noteer
het rood-zwart gemarmerde handvat, dat ook lichtjes anders is dan het zwarte.
 

Kalorik 5019 L  / 5020 Dynalux

Naam: Dynalux
Model: 5019 L (extra lléger) / 5020
Type: licht standaardstrijkijzer
Jaartal / Periode: eerste helft 1950´s
Prijs in die periode:
- 480 Bfr.: in 1956 exact dezelfde prijs als de Dynatomic (5018)
- In Nederland was de Dynalux in 1952 nog iets duurder dan de Dynatomic, 32,50 gulden tegen 29,50 gulden (reclame in Electro Radio Mercuur)
Fysische beschrijving:
in tegenstelling tot bij de Dynatomic was het bakelieten handvat met dubbele duimsteun hier niet zwart maar bordeaux (reclamefolder Kalorik 1953) of zwart-groen gemarmerd (reclamefolder Kalorik 1955). Aanvankelijk was er een thermische onderbreking uit bakeliet tussen de twee pijlers van het handvat, die moest voorkomen dat teveel warmte van de zool naar de hand opsteeg. Vast snoer vertrekkend vanuit de bovenzijde van de linkerflank van het handvat. Selectieschakelaar liet toe een temperatuur te kiezen voor het strijken van "toile, coton, laine, soie, artif."
Materialen: super gepolijst DURAL aluminium (zool), verchroomd metaal of inox (behuizing), bakeliet (handvat), rubber (bescherming snoer bij het verlaten van het handvat), textiel (rond snoer)
Afmetingen
- Lengte: 23 cm
- Breedte: 12 cm
- Hoogte: 12,5 cm
- Gewicht: 1200 g. :licht strijkijzer, hetgeen het opwarmen versnelt, en het strijken minder vermoeiend maakt. 
Vormgeving:
Technische data:
- Versie van 110 V: 700 Watt
- Versie van 130-220 V: 800 Watt.

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Kalorik 5021 / 5022 Voyage

Naam: Voyage
Model: 5021 (enkel strijkijzer) / 5022 (met etui en snoer)
Type: "Klein luxe reisstrijkijzer"
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
- 5021: reisstrijkijzertje alleen: 320 Bfr.
- 5022: reisstrijkijzertje + snoer + opbergzakje: 395 Bfr.
Fysische beschrijving:
- beschikbaar met honingkleurig en donkerblauw handvat. Scharnierende steunbeugel achteraan. Stekker met drie pinnen
Afmetingen
- Lengte: 13,5 cm
- Breedte: 7 cm
- Hoogte: 11 cm
- Gewicht: ca. 1200 gr.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 110-130-220 V
- Wattage: 200 Watt
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 Kalorik 5023 Expo

Naam: Expo
Model: 5023
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: eind 1950´s, eerste helft 1960´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 22,5 cm
- Breedte: 11,5 cm
- Hoogte: 12 cm
- Gewicht:

Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220-240 V
- Wattage: 750 Watt

Extra : In sommige dozen vindt men soms flesjes Kaloclean om de zool op te poetsen. Het is niet duidelijk of dit standaard erbij geleverd werd, of zo dit apart aangekocht diende te worden.

Opmerkingen: Naar alle waarschijnlijkheid verwees de naam van het model "Expo" naar de Wereldtentoonstelling van 1958. Voorlopig is het onduidelijk of Kalorik één van de deelnemende bedrijven was, en of dit nieuwe model misschien ook effectief voor het eerst getoond werd op de "Expo". Wel staat de befaamde ster van Lucien De Roeck nergens op de doos afgebeeld.
Bronnen: Zie verder het artikel op deze website specifiek gewijd aan de Dynatomic en de Expo, met ook meer foto´s.
Extra beeldmateriaal:
 

Kalorik 5031 Sabena / Babylux

Naam: Sabena / Babylux (er werden twee namen gebruikt om dit model te promoten, één voor reizigers, één voor mama´s die een paar luiers of zo willen strijken
Model: 5031
Type: reisstrijkijzertje
Jaartal / Periode: ca. 1955-1963 (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: reisstrijkijzertje met een neerklapbaar handvat en een stekkeringang met drie pinnetjes, met een driehoekige wand errond. Het neerklapbare handvat is versierd met een reeks plooilijnen in de witte kunststof
Afmetingen
- Lengte: 17 cm
- Breedte: 10 cm
- Hoogte: 11 cm
- Gewicht:
Vormgeving: enige inspanningen om het handvat enigszins elegant te maken door de toevoeging van een reeks evenwijdige plooilijntjes in het witte kunststof (zie extra beeldmateriaal)
Technische data
- Voltage: 110 - 130 - 220 V (stekkeringang met drie pinnetjes)
- Wattage: 250 W
Opmerkingen: 
- ook Kalorik begaf zich op de blijkbaar lucratieve markt van de reisstrijkijzertjes. Aanvankelijk werd het model "Babylux" genoemd. Blijkbaar kreeg de firma de toestemming om de naam en het logo van Sabena te gebruiken. De luchtvaart inspireerde blijkbaar, want een ander merk kwam met het model "Stewardess" op de proppen... Om voorlopig onbekende redenen verscheen de doos in ten minste twee verschillende kleuren.
- in de catalogus van 1955 werd over de Babylux geschreven: "Omgekeerd op de rand van een tafel, kan het dienen als kleine kookplaat".
- om onduidelijke redenen waren er verpakkingsdozen voor dit reisstrijkijzertje in het blauw (wat paste bij de luchtvaart-sfeer) maar ook in het roze (wat men eerder zou verwachten voor de Babylux, zie hieronder.
Bronnen: informatie vermeldt op het strijkijzer en de verpakkingsdozen, Kalorik reclames, Kalorik Catalogus K 790, 1955 
Extra beeldmateriaal:

 

Kalorik 5055 Canari

Naam: Canari
Model: 5055 / 5055 L (léger)
Type: "le fer automatique pour tout le monde"
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: voor de beide modellen dezelfde prijs
Fysische beschrijving:
Afmetingen:
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: er was een versie van 2 kg en één van 1,2 kg (de L versie)
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 110 V of 220 V
- Wattage: bij 110 Volt 600 Watt, bij 130-220 Volt 750 Watt.
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Kalorik 5056 / 5057 Fonctionnel

Naam: Fonctionnel
Model: 5056/5057
Type: standaard strijkijzer met open handvat
Jaartal / Periode: ca. 1956-´57 op de markt gebracht
Prijs in die periode: 520 Bfr in 1957
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 24 cm
- Breedte: 11 cm
- Hoogte: 12 cm
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
600 W en 110 V of 
750 W en 220 V

Opmerkingen:
- volgens de Kalorik-reclame werd het toestel ontworpen op basis van de aanbevelingen van een advies- of testgroep van vrouwelijke gebruikers (lees: in tegenstelling tot de toestellen louter ontworpen door mannelijke ingenieurs en ontwerpers)
- tijdens een "14 daagse van de Middenstand" in de late 1950´s zouden via een tombola maar liefst 1000 Fonctionnels en 1000 Kalomix-en uitgeloot zijn geworden.
Bronnen: verkoopbrochure Kalorik 1957 (zie hieronder)
Extra beeldmateriaal:


Twee Foto´s Jo Van Cranenbroeck / Gemeente Valkenswaard
(met toestemming)

 

*   *   *   *   *

Kalorik zorgde voorts voor de verdeling en de garantie van een strijkijzer van 1000 Watt van Deens fabrikaat, verkocht onder de naam "Flamingo". Dit toestel kreeg eveneens een Kalorik catalogusnummer, nl. 5058. Hoewel dit nummer vlak op dat van de Fonctionnel volgt, doet de doos en de gebruikte lettertypes niet meer 1950´s aan: een precieze datering is moeilijk: het strijkijzer zelf lijkt nog uit de late 1950´s, vroege 1960´s, de doos zou uit de 1970´s of zlfs later kunnen zijn.


Zes bovenstaande foto´s: Jo Van Cranenbroeck / Gemeente Valkenswaard
(met toestemming)

Daarnaast waren er ook een aantal "professionele" persijzers, die evenwel buiten het bestek van het International Register for House Appliances valt. Het gaat om:

5026 Tailleur van 6 kg.
5028 Tailleur van 8 kg.
5
031 Industry
5035 Tailleur
5075 Automatic van 5 kg.

L.F.B. (Les Fonderies Bruxelloises)

Bedrijf uit Haren, dat ook de merknaam Fobrux gebruikt, en vooral fornuizen en kachels produceerde.

Model 505 / ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: het gaat niet om een elektrisch strijkijzer
- Wattage:
Opmerkingen:
- het gaat om een strijkijzer met uitsparingen aan de achterzijde. Volgens sommige bronnen werkten deze toestellen op hete steenkolen, volgens andere op gas. Momenteel werd geen concrete informatie gevonden die uitlegt hoe deze toestellen precies werkten, bv. in reclames. Het meest logische is dat deze strijkijzers werkten als strijkbouten, die op een kachel of fornuis opgewarmd werden. De openingen aan de achterzijde van dit strijkijzer dienden mogelijk om krultangen in op te warmen.
Bronnen:

Model 505 / 36

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: het gaat niet om een elektrisch strijkijzer
- Wattage:
Opmerkingen:
- het gaat om een strijkijzer met uitsparingen aan de achterzijde. Volgens sommige bronnen werkten deze toestellen op hete steenkolen, volgens andere op gas. Momenteel werd geen concrete informatie gevonden die uitlegt hoe deze toestellen precies werkten, bv. in reclames. Het meest logische is dat deze strijkijzers werkten als strijkbouten, die op een kachel of fornuis opgewarmd werden. De openingen aan de achterzijde van dit strijkijzer dienden mogelijk om krultangen in op te warmen.
Bronnen:

Micropress

Naam: Micropress
Model: 4702 of 4755 (?)
Type: stoomstrijkijzer (persijzer ?)
Jaartal / Periode: ca. 1949
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: stoomstrijkijzer met een behuizing in een alukleurig metaal, met een ronde goudkleurige draaistop aan de voorzijde van het toestel. Afgeronde achterzijde, met daarop een metalen plaatje met technische specificaties. Roodgelakt houten handgreep, bevestigd op een metalen handvat. Deze is met twee L-vormige stukken op de behuizing bevestigd met 2 zeskantige dopmoeren. Tussen de korte zijde van de twee L-vormige stukken een grote, goudkleurige ronde knop.
Materialen: aluminium (?) (zool) metaal (behuizing) hout (handgreep)
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- de Brusselse firma Ets. Micropress produceerde (?) of verdeelde ook metalen bureaumeubelen, die het o.a. aan ministeries en de NMBS verkocht
- de zeer interessante collectie van het H. Hartinstituut in Heverlee, destijds gerund door de Zusters Annunciaten bevat een exemplaar van de Micropress. (Noteer wel dat het handvat achterstevoren terug bevestigd werd, afgaande op de afbeelding in de reclame hierboven. De collectie "Museale objecten van de Zusters Annunciaten van het H. Hartinstituut Heverlee" is in haar volledigheid terug te vinden op Erfgoedplus.

Bronnen: reclame 1949, Erfgoedplus

 

Nestor Martin

Bedrijf uit St Hubert en St Agatha Berchem, voornamelijk bekend van haar fornuizen, stoven en kachels.

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: zool geëmailleerd (zeer lichtgroen). Merkplaatje onder het houten handvat gemonteerd
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
 

Nova


Het directiegebouw van Nova op de Mont Saint Martin in Luik
De productieateliers lagen verstopt achter dit pand, en telden vier bouwlagen

Het bedrijf werd ca. 1945 opgericht in Luik, en was één van de deelnemende bedrijven tijdens de Expo ´58. Nova produceerde behalve een hele reeks strijkijzers ook broodroosters, wafelijzers en mixers.  In de 1960´s en 1970´s volgden nog onder meer frietketels en mini wasmachines. Verschillende van deze toestellen werden onder licentie gebouwd, voornamelijk apparaten van het Franse Calor. Ook één van hun meest iconische strijkijzers, die zeer goed verkocht werden in ons land is in feite een Amerikaans toestel dat onder licentie ook in België geproduceerd werd.

Nova Blue Ribbon

Naam: Blue Ribbon
Model:
Type:
Jaartal / Periode: tweede helft 1940´s (1947 volgens het Design Museum Gent)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
- opvallende hitte-onderbrekers tussen de behuizing en het handvat
Materialen:

Afmetingen
- Lengte: 23 cm
- Breedte: 11 cm
- Hoogte: 13 cm
- Gewicht:
Vormgeving:
- dit was de eerste poging van Nova om door middel van stroomlijning met een model af te komen die het louter functionele oversteeg
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 
Opmerkingen:
- de naam Blue Ribbon verwijst naar de blauwe wimpel die destijds uitgereikt werd aan de passagiersschepen, die een snelheidsrecord scherper stelden. Verschillende merken kozen voor deze naam, omdat het met uitstekende kwaliteiten geassocieerd werd. Zo bracht de bekende Belgische wasmachine- en droogzwierderproducent Falda uit Ransart met een "Ruban Bleu"-droogzwierder op de markt, die iets duurder was dan het eerste model van dit merk, gelanceerd ca. 1935.
- twee exermplaren bevinden zich in de collectie van het Design Museum in Gent, en werden op ErfgoedInzicht geïnventariseerd. Eén van de twee toestellen bezit een (aan/uit ?)schakelaar achteraan in het handvat gemonteerd  

Bronnen:

Nova Excelsior

Naam: Excelsior
Model: het toestel vermeldt geen modelnummer
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: tweede helft 1940´s (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Toestel met gestroomlijnd handvat en selectieknop. De modelnaam Excelsior is deels rond die selectieknop in het alukleurig metaal geperst. Op een zeskantige schroef net achter deze selectieknop opgesteld kan men de voltage en wattage ontcijferen. Opvallende drie-lagige hitte-onderbrekers daar waar het handvat overgaat in de behuizing. Volkomen gladde bodem. Achteraan in het handvat een rood deksel dat met een schroef op zijn plaats gehouden werd. Enkel de merknaam werd hierop vermeldt.
Materialen:

Afmetingen
- Lengte: 23 cm
- Breedte: 11 cm
- Hoogte: 13 cm
- Gewicht: 2660 gr. (inclusief vastgehecht snoer)
Vormgeving:
- dit was de eerste poging van Nova om door middel van stroomlijning met een model af te komen die het louter functionele oversteeg
Technische data
- Voltage: 130 V
- Wattage: 750 W
Het toestel vermeldt deze gegevens wat moeilijk leesbaar op een zeskantige schroef aan de bovenzijde van de behuizing
Opmerkingen:
- vergelijkbaar met de Ruban Bleu, maar dan met een selectieknop. Het keuzemenu is bijzonder slecht leesbaar. Een klein driehoekje duidt aan welke stof geselecteerd werd
- ACEC stekker

Bronnen: toestel in de collectie van Retroscoop

   

Nova Automatic (ca. 1950)


Naam: Automatic (de naam verwijst naar de thermostaat, die automatisch de stroomtoevoer onderbreekt en herstelt, om alzo een constante temperatuur te garanderen)
Model: A 49 / AC 49
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1950, mmogelijk eind 1940´s
Prijs in die periode: 595 Bfr.
Fysische beschrijving: chroomkleurige zool en behuizing, zwart handvat, signaallampje in de neus achter een chroomkleurig roostertje. Het handvat had ofwel een witte, een rode of een bruine "bles".
Materialen: bakeliet (handvat), roestvrij metaal (zool), samengeperst magnesium (rond het in de zool ingebouwde verwarmingselement)
Afmetingen
- Lengte: 23 cm
- Breedte: 12 cm
- Hoogte: 12 cm
- Gewicht: 1350 g ("licht als een pluim - hoe gemakkelijk")
Vormgeving: Bijzonder fraai en sierlijk gevormd model. Vooraan in het handvat, verstopt achter een decoratief chroomkleurig roostertje een verklikkerlichtje ´"lichtcontrole van de regelaar"). Zwart handvat met een rode, bruine of witte "aalstreep" naar keuze bovenaan 
Technische data
- Voltage: 130 of 220 V ("enkel wisselstroom"´) 
- Wattage: 750 W
- Selectieknop met 6 standen: ray / soie / lain / cot / lin / fort. "Met een beweging van de wijsvinger regult u de temperatuur: "Een wetenschappelijk ontworpen mechanisme laat de juiste temperatuur kiezen, nodig voor het strijken van elk soort weefsel".
Via deze knop kon het toestel ook op "stop" gezet worden
- "De regelaar (thermostat) ingebouwd in het apparaat onderbreekt en herstelt de stroom automatisch, en behoudt aldus een constante temperatuur."
- luchtkoeling
Opmerkingen: 
- dit toestel is hetzelfde als één van de modellen van de Amerikaanse firma Landers, Frary & Clark (LFC) uit New Britain, Connecticut, dat huishoudtoestellen onder de merknaam "Universal" verkocht. Het gaat meer bepaald om hun model EA 1203 "Beam-o-Lite", de "BOL" voor insiders.

De van afkomst Zweedse ingenieur Nils T. (wellicht Torsten) Almquist (geboren in ca. 1903) werkte minstens sedert 1939 voor LFC, en was eveneens woonachtig in New Britain, Hartford CT.

In 1945 diende hij namens de firma als "assignee" en "inventor" een aanvraag voor een patent in voor zijn BOL. Om niet heel duidelijke redenen werd dat patent pas op 14 okt. 1952 goedgekeurd (U.S. patent 2 613 459). Wellicht speelden de tekorten aan bepaalde metalen na de oorlog een rol. In de VS werd zowaar een speciale commissie in het leven geroepen die moest onderzoeken hoe het nu verder moest met de productie van zo´n toestellen na de oorlog.

In zijn patentaanvraag werd gedetailleerde uitleg gegeven over o.a. de speciale selectieknop in het handvat, alsook over het lichtje in de neus en hoe het handvat tegen de extra hitte geproduceerd door dit lampje beschermd werd. De BOL blijkt dus een Amerikaans design te zijn geweest, dat later door Nova als de Automatic in ons land werd geïntroduceerd.

- van Almquist is nog geweten dat hij in 1939 een patent indiende samen met Oscar M. Anderson voor een sledestofzuiger, een ander strijkijzer dat tijdens WO 2 ontwierp, maar dat nooit geproduceerd werd, hij ontwikkelde ook een verfspuit (patent aangevraagd in 1954 en goedgekeurd in 1956), hij ontwikkelde ook een toestel voor Soundscriber Corp. in New Haven, CT, ontwierp turbines enz. Hij schijnt dus eerder met de technische kant van de Automatic / Beam-o-Lite bezig te zijn geweest. Of hij ook de designer was is niet geweten, maar dat is zeker heel goed mogelijk.

- Nova verwijst voor zover bekend op geen enkel moment naar de Amerikaanse afkomst van dit toestel. Zonder het expliciet zo te zeggen, lijkt de firma zelfs te suggeren dat het een ontwerp van eigen bodem is: "Dit tot op heden meest moderne strijkijzer doet de Belgische fabricatie eer aan. Het verenigt de meest recente technische vooruitgang in een vorm van volmaakte schoonheid en maximum rendement." Het is natuurlijk de taak van copywriters om lyrisch te doen over de producten die ze aanprijzen, maar in dit geval moet het niet zo heel moeilijk zijn geweest: het is effectief een zeer fraai ontworpen toestel. Vreemd genoeg lijkt het succes in de VS niet overweldigend te zijn geweest.

- paars-oranje verpakkingsdoos met afbeeldingen van het strijkijzer. Op het deksel een pluim, en commentaar dat naar het destijds licht gewicht.

- de Automatic hoort o.i. zowel in musea die de grote maatschappelijke herkenbaarheid van erfgoedobjecten benadrukken als in deze die zich meer op vormgeving concentreren, zelfs al is het dus blijkbaar geen Belgisch ontwerp
Bronnen: doos van het strijkijzer, gebruikersfolder, ongedateerde reclame "Het ultramoderne Nova strijkijzer" (zie hieronder)
Extra beeldmateriaal:

  


Foto´s Jo Van Cranenbroeck
Twee foto´s van de EA 1203, het Amerikaans zusje van de Automatic
Voor meer foto´s, zie IRHA strijkijzers Deel 2, dat zich concentreert op de VS 

Noteren we hier nog dat Universal blijkbaar nog een tweede quasi gelijkaardig model heeft uitgebracht, de EA 1205, waarbij het roostertje met het lampje in de neus door een doorlopende "aalstreep" bedekt werd. Een mooie foto van de 1205 is terug te vinden in het mooie kijkboek over Streamlined Irons van Jay Raymond.

We geven hieronder nog even scans van het tweetalige instructiefoldertje mee. Om het hier overzichtelijk te houden, werden de Nederlandstalige teksten gegroepeerd.

 

Nova Champion

   

Naam: Champion
Model: AC 50
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: late 1940´s (?),k vroege 1950´s
Prijs in die periode: Normal: 460 Bfr. Léger: 480 Bfr (zie verder)
Fysische beschrijving: Bakelieten handvat met vier witte horizontale streepjes op de "neus" van het toestel. Ook de twee "pijlers" zijn met elkaar verbonden door een gedeelte dat als thermische onderbreking werkt. Er is een rood verklikkerlichtje en een aerodynamisch gevormde selectieknop waarmee de juiste temperatuur uit 6 opties gekozen kon worden, de 7de optie dient om het toestel af te zetten.
Materialen: aluminium (zool), verchroomd metaal (behuizing), bakeliet (handvat)
Afmetingen

- Lengte: 23 cm
- Breedte: 11,5 cm
- Hoogte: 12 cm
- Gewicht: Normal 2250 g, Léger 1350 g
Vormgeving: 220 V

Technische data: 750 W
Opmerkingen:
- handvat met thermische onderbreking
- op de rand van de schakelaar: lin, coton, laine, soie, rayonne, nylon, stop. Op de thermische onderbreking staan nog drie opties: fort - moyen - doux
- voorlopig niet geweten of er ook een Nederlandstalige versie bestond.
Bronnen: reclamebrochures Nova (collectie Retroscoop)
Extra beeldmateriaal:
  

Nova Matic (1955)

Naam: Novamatic / Matic
Model:
Type: licht standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1955 (zie reclame bij het extra beeldmateriaal)  tot 1960´s (cf. tweede versie verpakkingsdoos, idem)
Prijs in die periode: 425 Bfr.
Fysische beschrijving: bootvormige behuizins, naar voren hellend handvat in bruinkleurig bakeliet (?) met aan weerszijden een steunpunt voor de duim. Het handvat heeft achteraan een wit "wipstaartje": het accent in witte kunststof loopt door tot de achterzijde van de behuizing. Grote ronde selectieknop in een gelijksoortige bruine kunststof als het handvat. Rode kunststof bedekking over de plaats waar een controlelampje gemonteerd kan worden. Vastgehecht snoer met beschermend textiel afgewerkt.
Materialen: aluminium (zool), verchroomd metaal of inox (?) (behuizing) bakeliet (tweekleurig handvat)
Afmetingen

- Lengte: 22,5 cm
- Breedte: 12 cm
- Hoogte: 14 cm
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 220 V
- Wattage: 750 W (er verscheen ook een versie van 1000 W)
Opmerkingen:
- op gegeven moment werd een tweede verpakkingsdoos ingevoerd: het geel en blauw werd vervangen door een meer sober kleurenpalet
- ook de selectieknop onderging doorheen de tijd een aantal wijzigingen. Zo werden bij latere versies de selectieopties vermeld op een beter afleesbare alukleurige schijf die de slectieknop aftopte.
Bronnen: de hieronder afgebeelde reclamefolders zoals "Avec Nova Matic, sans vous lasser, vous repassez"
Extra beeldmateriaal:
 

  Links: Vega Publicité - illustraties van Francis Delamare


Reclame uit Femmes d´Aujourd´hui April 1955

Nova Matic III

Naam: Matic
Model: III
Type: licht standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1964
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 21 cm
- Breedte: 10 cm
- Hoogte: 12 cm
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- in de eerste helft van de 1960´s besloot Nova om haar succesvolle Matic te laten "restylen". Daarvoor werd de Parijse vestiging van het designbureau van topdesigner Raymond Loewy ingeschakeld. Zij stelden een versie met een open handvat in zwarte kunststof voor. Daar waar de behuizing ultra scherp oogde, had dit handvat een nogal plompe vierhoekige pijler, met in de rechter voorste hoek een balkvormig controlelampje. Niet echt een model dat het hart van veel strijkijzerverzamelaars sneller doet kloppen, maar voor designliefhebbers heeft bijna alles wat van bij Loewy komt sacrale waarde. In maatschappelijk opzicht is het een interessant object, omdat het toont dat gevestigde firma´s zich meer en meer tot designbureaus wenden om moderne ontwerpen te bedenken.
Bronnen: ErfgoedInzicht
Extra beeldmateriaal:
 

Nova Junior (jaartal ? modelnr. ?)


Foto met dank aan Karel Cole

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: eerste helft 1950´s
Prijs in die periode: 240 Bfr. (meer dan half zo goedkoop als de Automatic)
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2250 g
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen: reclamebrochures van Nova uit 1950´s (Retroscoop collectie)
Extra beeldmateriaal: 


Foto met dank aan Karel Cole
 

Matic (Loewy-model) (jaartal ? modelnr. ?) 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1957
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving: ontworpen door het Parijse bureau van de Amerikaanse ontwerper van Franse origine Raymond Loewy
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Nova Cadet

Naam: Cadet (model van de Franse firma Calor)
Model: A 9FT
Type: relatief zwaar maar goedkoop standaard strijkijzer zonder regelaar
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 195 Bfr. (1/3de van de prijs van de Automatique)
Fysische beschrijving: zool zonder inkeping voor knopen, gladde behuizing, zeer eenvoudig handvat met een greep in bruine kunststof, mogelijk bakeliet (?) Recht onder de greep een naamplaatje met de naam van de firma. Bijkomende informatie aan de onderzijde van het toestel, daar waar de behuizing een beetje verder loopt als de zool. Behuizing en handvat verchroomd.
Afmetingen
- Lengte: 20 cm
- Breedte: 10,5 cm
- Hoogte: 13 cm
- Gewicht: 2250 g (bijna dubbel zo zwaar als de Automatic)
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W (= verwarmingsvermogen)

Opmerkingen:
Bronnen: Nova reclamebrochure
Extra beeldmateriaal: 

 

Nova Voyage

 

Naam: Voyage (model komt eveneens overeen met een Calor-model)
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: het toestel kon met of zonder het bijhorend lederen reisetui gekocht worden. De prijzen waren respectievelijk 465 Bfr. of 330 Bfr.
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische gegevens
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: dit model lijkt overeen te komen met de "Baby" van Calor.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

Nova Holiday

 
Foto: met dank aan Bart Aelbers

Naam: Holiday
Model:
Type: Reisstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Nova Practic  (jaartal ? modelnr. ?)

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:

Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Calor / Nova Type 47 Vapomatic

Naam: Vapomatic
Model: ?
Type: stoomstrijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Nova Type 401  (jaartal ? modelnr. ?)  

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

 B) Andere Europese merken

AEG (D)

AEG werd in 1883 opgericht door de Joodse zakenman Emil Rathenau, de vader van de latere Duitse Minister van Buitenlandse Zaken. Ratheneau kocht een aantal patenten over van Thomas Edison, en omringde zich door een aantal topingenieurs en -vormgevers.

Het Duitse bedrijf behoort tot de vroegste producenten van elektrische strijkijzers. ZO bevatte hun catalogus van 1896 bevatte reeds 8 verschillende elektrische modellen. Daarmee lijkt wel definitief de bewering van het Franse Calor ontkracht te zijn, dat zij het eerste elektrische strijkijzer op de Europese markt bracht, want dat bedrijf ontstond pas in 1917. (Mogelijk bedoelde Calor strijkijzers voor huishoudens ?)

Het is voorlopig niet geweten of AEG van meet af aan een aparte poot "huishoudtoestellen" had, of zo deze later, wanneer het bedrijf zich op steeds meer en meer terreinen stortte tot stand kwam. Hoe dan ook, op gegeven moment ontstond binnen de schoot van de firma een afgeling "AEG Hausgeräte AG". Sedert 1994 maakt deze afdeling deel uit van het Zweedse Electrolux. Zoals de meeste merken produceerde het Duitse bedrijf zowel strijkijzers voor normaal huishoudelijk gebruik als kleinere reisstrijkijzers.

De weinig sierlijke modellen die na de 1950´s verschenen zullen weinig verzamelaarsharten sneller doen kloppen. Wel vermeldenswaardig, in de 1970´s liet ook deze firma zich verleiden tot de oranjegekte die in dat decennium wild om zich heen sloeg. Ten minste twee verschillende vrij hoekige modellen in een exuberante oranje livrei werden op de markt gebracht. 

AEG 20 210 L

Naam:
Model: 20 210 L
Type: Reisstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: houten handvat, vierkantige bescherming rond de drie metalen pinnen waarop het snoer bevestigd kan worden (horizontaal = 220 V, Verticaal = 150 V)
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 200 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 


AEG 20 210 PI

Naam:
Model: 20 210 PI
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: handvat in kunststof (bakeliet ?)  vierkantige bescherming rond de drie metalen pinnen waarop het snoer bevestigd kan worden (horizontaal = 220 V, Verticaal = 150 V), rond gat in de zijflank, mogelijk voor afkoeling ?
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

 

AEG 24 330

Naam:
Model: 24 330
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

 

AEG 242 312

Naam:
Model: 242 312 (Mogelijk hetzelfde toestel als de 613 001) De achterzijde van het toestel vermeldt eveneens het nr. 57
Type: Reisstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: groengelakt houten handvat,  vierkantige bescherming rond de drie metalen pinnen waarop het snoer bevestigd kan worden (horizontaal = 220 V, Verticaal = 150 V)
Vormgeving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Technische data: Voltage / Wattage
125 V / 260 W
150 V / 185 W
220 V / 200 W

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

   

AEG 242 334

Naam:
Model: 242 334 Op de achterzijde van het toestel staat ook het nr. 6 PL
Type: Reisstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 450 W

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

AEG 242 431

Naam:
Model: 242 431
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1935
Prijs in die periode: 5,75 RM (Reichsmark) / Snoer: 1,20 RM
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: ca 3000 g
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 450 W

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

  

AEG 242 811 / 821 / 831 Regelbügeleisen

Naam: (Automatische) Regelbügeleisen
Model:
- 242 811 (1 kg)
- 242 821 (2 kg)
- 242 831 (3 kg) met een vast ingebouwde "Flexozuleitung" van 2 m. Daarnaast konden ook drie andere nummers met dezelfde gewichten besteld worden, die uitgerust waren met een vast ingebouwde "dreiadriger Zuleitung mit Schucko Wandstecker", de nrs.
- 242 812
- 242 822
- 242 832.

Type:
Jaartal / Periode: ca. 1952-1957
Prijs in die periode:
- 242 811:  36 DM
- 242 821:  34 DM
- 242 831:  36 DM
- 242 812:  37,50 DM
- 242 822:  35,50 DM
- 242 832:  37,50 DM

In België werd het model van 2 of 3 kg. in 1952 verkocht voor 470 Bfr., wat een flink stuk duurder was dan bv. de duurste modellen van Kalorik.
Fysische beschrijving: handvat in zwart bakeliet, vooraan versierd met vier horizontale witte streepjes,die in vier groeven verwerkt zijn. Gestroomlijnde selectieschakelaar (gemonteerd op een rood selectieschijf). Bij de latere modellen werd een "Pilotlampe" in de rechterflank verwerkt, in 1952 was dit er nog niet. Aerodynamische sokkel en bootvormige zool.
Materialen: licht verchroomd metaal (zool) , bakeliet (handvat en thermostaat), glansgaren, rubber (snoer)
Afmetingen

- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving: Gestroomlijnd design
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen
- de toestellen van 2 en 3 kg hadden een verchroomde zool, dat van 1 kg. een gepolierde zool in een licht metaal (aluminium ?)
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

 


Collectie Retroscoop
Collectie Retroscoop
Brochure 1956
 


Collectie Retroscoop
Brochure 1957

AEG 613 001

Naam: 
Model: 613 001 (Mogelijk het nieuw nummer dat aan de 242 312 werd toegekend )
Type: Reisstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: groengelakt houten handvat,  vierkantige bescherming rond de drie metalen pinnen waarop het snoer bevestigd kan worden (horizontaal = 220 V, Verticaal = 150 V)
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data: Voltage / Wattage
125 V / 260 W
150 V / 185 W
220 V / 200 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

 

AEG 613 010

Naam:
Model: 613 010
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

 

AEG 613 060

Naam:
Model: 613 060
(het model lijkt sterk op de 613 062, de verschillen werden voorlopig nog niet geïdentificeerd)

Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

 

AEG 613 062 Bügelautomat Perfekt

Naam: Perfekt Bügelautomat
Model:
613 062
(lijkt sterk op de 613 060, de verschillen werden voorlopig nog niet geïdentificeerd)

Type: 1950´s
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode: 37,50 DM
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

   

Calor (F)

Volgens een oud schoolschrift met reclame van Calor op, verscheen in 1913 het eerste strijkijzer van de firma. Mogelijk gebeurde dat toen nog onder een andere naam, want volgens het Wikipedia-artikel over het huidige moederbedrijf SEB, werd Calor pas in 1917 opgericht door ingenieur Leon Trouilhet. Wat er ook van zij, deze Franse producent van huishoudtoestellen was gevestigd op het nummer 200, rue Boileua te Lyon. Het produceerde een breed gamma aan apparaten, gaande van ventilators vanaf de 1920´s tot kleine wasmachines in de 1970´s.

De firma beweerde graag dat zij als eerste een elektrisch strijkijzer op de Europese markt introduceerde. Die bewering klopt niet, in die zin dat bv. AEG al in de 1890´s verschillende modellen verkocht. Wel lijken de eerste elektrische strijkijzers veeleer bedoeld te zijn geweest voor professioneel gebruik, zoals in ziekenhuizen, hotels enz. Vergeten we niet dat in die periode nog maar weinig huizen op het elektriciteitsnet aangesloten waren. Wat zou kunnen, dit zou dan heel specifiiek onderzocht moeten worden, is dat Calor het eerste elektrisch strijkijzer bestemd voor huisgezinnen in Europa introduceerde. De massaproductie van elektrische strijkijzers was ca. 1912 in de VS op gang gekomen, met de firma American Electrical Heater Co. uit Detroit in een hoofdrol. Dit bedrijf lanceerde met haar American Beauty één van de allereerste, zo niet het eerste elektrisch strijkijzer dat zich specifiek richtte op huisgezinnen. Dat moet wellicht rond 1908 geweest zijn, afgaande op de patentnummers die op hun latere toestellen gedrukt werden.

  
Reclames uit 1919 en 1927

Calor pakte ook in haar reclames voor strijkijzers uit met hoeveel toestellen het al verkocht had: in 1919 was dat. ca. 200 000, in 1923 waren het er 1 miljoen, in 1927 al 5 miljoen. Alleen werd niet verduidelijikt of die cijfers uitsluitend op strijkijzers sloegen, of op alle soorten huishoudtoestellen die de fabriek in Lyon produceerde. Calor maakte bv. ook waterkokers en elektrische vuurtjes, ventilatoren, broodroosters, wasmachines enz.

De firma gebruikte lang een klein meisje verkleed als een soort meid, met een grappige reuzestrik in haar rood haar als mascotte hun reclame. Ze was een ontwerp van een zekere G. Louvey.

 

In de 1930´s produceerde de firma haar Standard-model, dat in hetzelfde decennium ook een model introduceerde met selectieknop / thermostaat. Dit model werd gecommercialiseerd als de Calor "Automatic".

 

In de 1940´s en 1950´s volgden nog een hele reeks modellen, Ze werden opgesomd in een reeks algemene reclames en brochures van het Franse merk. In 1954 bijvoorbeeld waren dat de Cadet; de Matic, de Matic Plume, de Vapomatic en het reisstrijkijzertje Baby. Van elk van deze modellen verschenen verschillende licht gewijzigde varianten. De firma probeerde klanten te overhalen met de slogan: "Calor, plus qu´une marque, une garantie."

  

In 1972 werd de firma opgeslorpt door sectorgenoot / concurrent SEB, hetgeen staat voor Société d´Emboutissage de Bourgogne. SEB begon haar opmars in 1857, maar werd na een moeilijke periode in 1925 een tweede maal heropgestart. Naast Calor kocht het eveneens Tefal (in 1968), Rowenta (1988) en in 2001 Moulinex. (Deze laatste firma kwam al eerder ter sprake op Retroscoop in het artikel over de geschiedenis van de roerzeef, een van oorsprong Belgische uitvinding galanceerd als "Passe Vite")

 

1. Fer Electrique,  Standard en Automatic

Calor Fer Electrique

Naam: Le Fer Electrique
Model: 21
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: 1930´s (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 400 W
Opmerkingen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Calor Standard

Naam: Standard
Model:
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: vroege 1930´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 110 V
- Wattage: 300 W
Opmerkingen:
- Ca. 1932 werd ook een versie "Chromé" gelanceerd. In de reclame wordt daarbij niet meer de naam "Standard" vermeld, enkel Chromé. Deze lijkt zich evenwel enkel van de Standard te onderscheiden door deze chroomlaag, die het toestel constant een mooie glans bezorgde. (zie hieronder)
Bronnen:


De Calor Chromé (1932)

Calor Automatic / Super Automatic

Naam: Automatic / Super-Automatic
Model:
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: vroege 1930´s
Prijs in die periode:
- Automatic: 94 AFF (1932), 97 AFF (1933)
- Super-Automatic: 112 AFF (1932), 133 AFF (1933), flink duurder geworden
Materialen:

Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- wat precies het verschil tussen de Standard en de Automatic was, is voorlopig niet helemaal duidelijk, aangezien deze laatste enkel 1 op voorhand vastgestelde temperatuur had, net zoals de Standard. De Super-Automatic daarentegen liet toe om uit 12 mogelijke temperaturen te kiezen.

Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

2. Baby-modellen

Calor Baby Voyage

Naam: Baby Voyage
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 1940´s (?) of zeer vroege 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
op het toestelletje zelf noch op de doos wordt een voltage of wattage vermeld
Opmerkingen:
- het precieze verschil met het model 8 is momenteel niet gekend. Wel werd voor de 8 in de tweede helft van de 1950´s een nieuw reiskoffertje ontworpen in Schotse kleuren. Dit doet vermoeden dat de 8 na de Baby Voyage met onderstaande doos en kartonnen draagtasje gesitueerd moet worden.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Collectie Retroscoop

 

 

Calor model 8 Baby

Naam: Baby
Model: 8
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 2 22O AFF (met snoer), 2 720 AFF (met reiskoffertje)
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 14 cm
- Breedte:
- Hoogte: 9 cm
- Gewicht: 850 of 900 g. (al naar gelang de bron)
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 200 W

Opmerkingen:
- wellicht in de tweede helft van de 1950´s verscheen er een moderner reiskoffertje in kunststof, dat apart besteld kon worden. Het werd uitgevoerd in Schotse patronen, en men kon zeker uit twee versies kiezen, rood-groen en rood-blauw
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

 

 

Calor Baby Lux

Naam: Baby Lux
Model:
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: tweede helft 1950´s, vroege 1960´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 110 of 220 V (instelbaar)
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 
 

3. Cadet-modellen

Calor model 22 Cadet

Naam: Cadet
Model: 22
Type:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
- 1 720 AFF (zonder snoer) en 2 130 AFF (met snoer) (in 1956: 2 140 AFF)
Fysische beschrijving: het toestel kan -behalve op basis van het gewicht- van de Baby onderscheiden worden op basis van de "knik" in het handvat
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2300 - 2400 g (al naar gelang de bron)
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 450 Watt
Opmerkingen:
- dit model werd eveneens onder licentie geproduceerd door het Belgische Nova
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 
 



4) Matic modellen

In de vroege 1950´s verschenen verschillende varianten op de Matic: de Normal, de Standard (model 35), de Standard Rivolt (model 36), de Plume (model 40), de Plume Rivolt (model 44) en de Vapo-Matic, het stoomstrijkijzer.

In de tweede helft van de 1950´s verschenen gemodernizeerde versies met een nieuwe "look". Zo was er model 41, de "gerestylede" Matic Plume. Ook de verpakkingsdozen ondergingen grondige wijzigingen.

Calor model 32 / 33 Matic

Naam: Matic
Model: 32  (Normal) / 33 (Normal met controlelampje)
Type:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: indien dit inderdaad de "Normal" is: 3 515 AFF in 1956.
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2400 of 2500 g (al naar gelang de bron)
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 750 W
Opmerkingen:
- het toestel bestond met een bruin en met een zwart handvat
- zoals hieronder te zien, wijzigde de doos doorheen de jaren

- het toestel kon geleverd worden met een speciale metalen onderlegger
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

 
Rechts, een reclame uit 1953, die met verschillende
kleuren qua achtergrond verscheen (rood, groen, oranje....)


Calor model 40 Matic Plume

Naam: Matic Plume
Model: 40
Type:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 3 650 AFF (met snoer)
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 1300 of 1400 g (al naar gelang de bron)
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Naar verluidt was er samenwerking met het Britse Morphy-Richards inzake de productie van de Calor Matic. De firma van over het Kanaal zou een erg gelijkaardig model voor de Britse markt hebben gemaakt. Of dit echter wel correct is, moet nog worden uitgeklaard.  Het M-R model dat het meeste lijkt op de Matic is de Senior.


Calor Model 35 Matic Standard / 36 Standard Rivolt

Naam: Matic Standard
Model: 35
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Naam: Matic Standard Rivolt
Model: 36
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:

Extra beeldmateriaal:

 

Calor model (40) ? Matic Lourd

Naam: Matic Lourd
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode: 3 490 AFF
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2000 g (ca.)
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 750 W
Opmerkingen: het is wat zonderling dat deze "Lourd" noemt, aangezien er ook een versie van 2,3 kg is
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Calor model 42 Securit

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Calor model 45 Vapo-Matic

Naam: Vapo-Matic
Model:
Type: Stoomstrijkijzer
Jaartal / Periode: 1954 (In 1994 werd een telefoonkaart uitgegeven naar aanleiding van de 50ste verjaardag van die gebeurtenis) Het was daarmee één van de eerste stoomstrijkijzers van een Europees merk. Het Amerikaanse General Electric had zeker al in 1948 (gedateerd instructieboekje) een stoomstrijkijzer.
Prijs in die periode: ca. 1954: 7 990 AFF, in 1956 8 045 AFF: het duurste model in het gamma van Calor, meer dan dubbel zo duur als de andere apparaten.
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 1760 g
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 1000 W

Bedrijfskundige opmerkingen:
Bronnen:

 

 

Stijlwijzigingen

Eind 1950´s, begin 1960´s werd het vrij afgeronde handvat uit de 1950´s eensklaps vervangen door een erg hoekig model. Het ging niet echt om een ergonomische verbetering, maar puur om een stijlverandering en een marketingstrategie. Mensen wilden iets "moderner" dan de "ouwbollige" 1950´s modellen, maar het merk wist toch ook handig in te spelen op haar naambekendheid bij de oudere generaties.

Calor Model 11

Naam:
Model: modèle 11
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 1960´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 19,5 cm (wat al relatief lang is voor een reisstrijkijzer)
- Breedte: 9,5 cm
- Hoogte: 8 cm
- Gewicht: 705 gr.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 120 - 220 V
- Wattage: 300 W
Opmerkingen:
- Zelfde model en  reistas als de Belgische Nova Holiday. Nova in Luik en later Tongeren had een zeer nauwe samenwerkingsband met de Franse producent, en bracht bv. ook Calor scheermachines als Nova op de Belgische markt uit.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Calrus

Het merk Carlus produceerde een reisstrijkijzertje, dat in een bijhorende reistas geleverd werd. Het model kreeg de naam "Touring" mee. 

Calrus Touring

Naam: Touring
Model:
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1949 (zie extra beeldmateriaal: waarborg)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: sober reisstrijkijzertje met een houten (zwartgelakt) handvat en driepolige stekker beschermd door een metalen "kraag", twee korte "pootjes" achteraan waarop het toestel verticaal kon rusten. Metalen plaatje tussen de twee poten van het handvat waarop de merknaam, de modelnaam en de drie mogelijke voltages op vermeld worden
Materialen:
- bedrukt karton (reistasje) metaal (handvat reistasje)
Afmetingen
- Lengte: 14, 5 cm
- Breedte: 7,5 cm
- Hoogte: 8 cm
- Gewicht: 880 gr.

Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 110 - 130 - 220 V (driepolige stekker)
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen: exemplaar Retroscoop
Extra beeldmateriaal:

C.C.


Champion

Van dit merk weten we voorlopig enkel dat het strijkijzers in haar productengamma had, maar vooral bekend was vanwege zijn wasmachines,  droogzwierders en vooral stofzuigers. Betere afbeeldingen werden nog niet gevonden.

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode: 495 Bfr
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Chaufelec

 

Naam: Comète (?)
Model:
Type: stoomstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode: 4500 Fr. (oude FF)
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Clem (Clayton, Lewis & Miller Ltd.

Het merk Clem werd opgericht door Clayton, Lewis & Miller uit Glamorgan en Londen. (Er bestaan echter ook exemplaren met het opschrift AB Metals Ltd. (Hatton Works Feltham) vlak onder het handvat). Mogelijk was dit een firma die wegens een groot verkoopsucces gevraagd werd om een deel van de productie voor haar rekening te nemen.

Voor zover bekend bracht het bedrijf slechts 1 modelletje uit, dat evenwel een speciale vermelding verdient.

Clem Travelling Iron

Naam: Travelling Iron
Model:
Type: reisstrijkijzertje
Jaartal / Periode: 1946
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving: Ongewone vormgeving voor een reisstrijkijzertje: Daar waar de meeste reisstrijkijzers een smalle opwarmende basis en een opplooibaar handvat hadden, zag dit exemplaar er compleet anders uit. Het had een dikke basis, zoals dat van professionele strijkijzers gebruikt door kleermakers.
Technische data:
- handvat niet neer- of opklapbaar: het model was echter vrij klein, en nam niet al te veel plaats in de bagage in. 
- op gegeven moment werd eveneens een exportmodel geïntroduceerd, dat over een voltageschakelaar beschikte. Wellicht was dit model bedoeld voor o.a. de Amerikaanse markt. ("Universal Travelling Iron")

Algemene opmerkingen:
- verscheen (o.a. ?) in het blauw, rood en groen
- variaties in de vorm van het handvat

- variaties in de kleuren van de opbergdoos
- werd geleverd met een hittebestendige onderlegger ("heat pad" in asbest) en zo gewenst bestonden er ook kleine lederen draagtasjes om het toestelletje te beschermen.
David Nichols noteerde in een artikel in de (Daily) Telegraph dat het model opgenomen werd in de collectie "The secret life of home" van het Londense Science Museum. Heel wat verzamelaars van strijkijzers willen het kleinnood met doos en accessoires best wel een plaatsje geven in hun verzameling. De prijs van een tiptop compleet exemplaar wil daarom wel eens oplopen tot 15 Euro.

Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 


Het bijhorend doosje duikt op in allerlei kleurencombinaties.
Het is ons onbekend of de producent door middel van anderskleurige etiketten
een aanduidling wou geven van de kleur van het strijkijzer zelf




De producent was Clayton, Lewis & Miller, maar ook andere namen
duiken op het plaatje onder het handvat op.


Om de export van het kleinnood te stimuleren werd het
"Universal" model
uitgerust met een voltageschakelaar

  

Verkopers bieden het strijkijzertje met verschillende draagtasjes te koop aan,
al is het onduidelijk of deze eveneens door Clayton Lewis & Miller werden
gecommer
cialiseerd, of zo er helemaal geen specifieke link tussen beide items bestaat

Het instructieboekje laat zien hoe klein het toestel wel niet was.


De Russische versie van de Clem

Cloer

Dit familiebedrijf ontstond in 1898 in Neheim, een stadsdeel van Arnsberg. De stichter van de firma was de kunstsmid en werktuigbouwer Caspar Cloer. De betreding van de markt van huishoudtoestellen gebeurde in de 1920"s, toen de zaak strijkijzers in gietijzer begon te vervaardigen. Na WO 2 begon de zaak te diversifiëren, en ook wafelijzers en waterkokers op de markt te brengen. Deze eerste modellen van wafelijzers verrieden de achtergrond van Cloer als producent van strijkijzers. Zo hadden deze eerste wafelijzers nog bakvormen in gietijzer en houten handgrepen, dezelfde materialen die gebruikt werden bij de oude strijkijzers. De overstap naar alu-bakvormen gebeurde pas in de 1950´s, toen het hout ook door kunststoffen als bakeliet vervangen werd. Cloer werd één van de eerste bedrijven die modellen met een thermostaat en een controlelampje uitbrachten, hun "Waffelautomaten".

De firma bestaat nog steeds, maar sedert de 1990´s, onder de vierde generatie Cloers werden alle productie-activiteiten in Europa opgedoekt, en naar China verhuisd.

Cloer model ? 

Naam:
Model:
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 14,5 cm
- Breedte: 7,5 cm
- Hoogte: 10 cm
- Gewicht: 840 gr.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 110-220 V
- Wattage: 200 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Degea

Degea (Deutsche Gasglühlicht Aktiengesellschaft) was een bedrijf uit Berlijn. Behalve onderdelen voor gaslicht produceerde het doorheen de jaren ook elektrische waterkokers, elektrische theepotten, broodroosters enz.


Degea model 12009

Naam:
Model: 12009
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:

Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 110-220 V
- Wattage: 220 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Deluxe

Produceerde in de 1950´s of 1960´s volgend reisstrijkijzertje, ook ideaal voor in huishoudscholen enz.:

 

Ecal

Naam:
Model:
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 13,5 cm
- Breedte: 7,5 cm
- Hoogte: 9 cm
- Gewicht: 980 gr.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Elau Ateliers de Constructions Electriques

Elau Mod. J 13 porselein

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 400 W
Algemene opmerkingen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Elau Mod. ? porselein

Naam:
Model: ? Momenteel is niet geweten of er echt een tweede model was: het exemplaar op de foto heeft evenwel een duimsteun, de eerder getoonde J 13 heeft die niet.
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 16 cm
- Breedte: 10 cm
- Hoogte: 15 cm
- Gewicht: ca. 2000 g
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Algemene opmerkingen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Elau model J 30 Reisstrijkijzer

Naam:
Model: J 30
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 19 cm
- Breedte: 9,5 cm
- Hoogte: 10,5 cm
- Gewicht: 1115 gr.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 110-220 V
- Wattage: 250 W
Opmerkingen:
Bronnen:

Electra (Duitsland)

Naam:
Model: ER 58
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: reisstrijkijzertje met een vast snoer, handvat in zwarte kunststof met een witte "bles". Ronde thermostaat met daarop de selectiemogelijkheden Leinen, B.Wolle, Wolle, Seide, K´ Seide, Nylon
Afmetingen
- Lengte: 17 cm
- Breedte: 8 cm
- Hoogte: 9,5 cm
- Gewicht: 490 gr.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 110-220 V Nur für Wechselstrom
- Wattage: 150 - 480 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Electro-Gennel (Zw)

Dit Zweeds merk, gevestigd in Stockholm bracht een aantal strijkijzers op de markt, waaronder een klein reisstrijkijzer uit in de stijl van de Britse Smoothie, maar blijkbaar enkel met een houten handvat.

Electro-Gennel Kronan

Naam: Kronan Resestrykjärn
Model: 10025 (gewone versie) 10027 (Kronan Baby)
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1955
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen: hout (handvat) roestvrij metaal (zool en behuizing)
Afmetingen
- Lengte: 11, 5 cm
- Breedte: 5,5 cm
- Hoogte: 6,5 cm
- Gewicht: 770 g.
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 127 V / 220 V
- Wattage: 100 W (80 W voor de Kronan Baby)
Opmerkingen:
- het model verscheen ook met gelakt handvat, waaronder in het rood en het roze. Deze laatste versie werd verkocht onder de naam "Kronan Baby"
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

  

 

EM 16023 Strykjärn

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: zie https://eskilskallan.eskilstuna.se/items/show/32249 en
https://www.europeana.eu/nl/item/91658/MM_objekt_1389327

Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Electro-Jeannette Cie. Nat. (F)

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Erres (NL)

Ook onze Noorderburen hadden een aantal eigen firma´s die strijkijzers geproduceerd hebben. De firma Erres begon daarmee in het interbellum, ongeveer in dezelfde periode dat ook hun fameuze torpedostofzuiger gelanceerd werd. Hierover verscheen al enkele jaren geleden een bijdrage op deze website. In dit artikel vindt men ook meer informatie over de geschiedenis van deze producent.

Voorlopig werd nog maar één model van Erres geïdentificeerd, maar het is zeker niet uitgesloten dat er nog meer zijn geweest. Het interessante aan de reclame over dat ene model is dat ze ook een idee geeft van hoe de kartonnen verpakking eruit gezien moet hebben.

Model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1935
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- bestond in een vernikkelde en iets duurdere verchroomde versie
Bronnen: reclame uit 1935
Extra beeldmateriaal:

E.V.I. (DK)

Momenteel wijst enkel een zogenaamde "cinderella" of reclamezegel naar deze Deense firma. Deze dateren is moeilijk, maar situeert zich ergens tussen 1930 en 1959.

E.V.I. model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: de firma beweerde tot 50 % goedkoper te zijn als de concurrentie, en bood 5 jaar garantie aan, wat ongebruikelijk lang is
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Flamingo (?) (DK)

De (mogelijke) naam van deze producent dook op bij het in kaart brengen van het productengamma van de Belgische firma Kalorik. Wellicht ergens in de 1960´s of 1970´s trad het Brussels bedrijf op als verdeler van het Deense Flamingo-strijkijzermodel. De doos vermeldt weliswaar uitdrukkelijk dat het om "Danish design" en "Danish quality" gaat, maar niet of Flamingo inderdaad een apart merk of model was, dat oorspronkelijk in Denemarken werd verdeeld. Momenteel moet de informatie hier dus met de nodige voorzicht worden behandeld.

Flamingo model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 1000 W
Opmerkingen: door het Brussels merk Kalorik in België verdeeld als het model 5058
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

G.E.C. (GB)

G.E.C. Magnet Electric Iron

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

G.E.C. Electric Iron D 5805

Naam: Electric Iron
Model: D 5805
Type: relatief zwaar standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1950 (alleszins van na 1948, jaar waarop de bijgeleverde gebruiksinstructies werden opgesteld. Het is evenwel niet zeker dat deze instructies specifiek voor de D 5805 gemaakt werden, of voor een eerder model)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 5 pond (ca. 2,5 kg)
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 230-240-250 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
- toestel zonder thermostaat
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

   

G.E.C. Streamline Electric Iron D 5820

Naam: Streamline Electric Iron
Model: D 5820
Type: relatief zwaar standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: zeer gestroomlijnde, chroomkleurige en sobere behuizing, open handvat in zwarte kunststof, verwijderbaar snoer, afgerond staartstuk met een identificatieplaatje met wat technische gegevens
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 5 pond (ca. 2,5 kg)
Vormgeving: sober ontwerp, met als enige frivoliteit twee plooilijnen die vanuit de neus van het toestel vertrekken, en vandaar in één beweging doorlopen tot aan weerszijden van de stekker
Technische data:
- Voltage: 220-230 V
- Wattage: 500 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

G.E.C. Superspeed Iron

Naam: Superspeed Iron
Model:
Type: medium weight strijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1957 (op basis van oudste gevonden reclame)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving: aerodynamische behuizing ofwel in "chromium" ofwel in "cream" kleur, naar voren geplooid handvat in zwarte junststof, maar lang niet zo´n uitdagend ontwerp als bv. de Kalorik Expo. 
Technische data:
- Voltage: 230-240-250 V
- Wattage: 750 W
Opmerkingen:
- toestel met thermostaat die geen interferentie met het radiotoestel of de TV veroorzaakte
- met een controlelampje uitgerust ("pilot light")
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

G.E.C. Travel Iron

Naam: Travel Iron
Model:
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: ongewone oneffen zool
Materialen:
Afmetingen

- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Grammont

Groka

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2980 g.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 120 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Grossag 

De geschiedenis van deze bekende Duitse producent van huishoudtoestellen gaat al terug naar 1863. Deze "Eisengiesserei und Beschlägefabrikation" werd gesticht door Fr. Gross. (we nemen aan dat de AG werd toegevoegd toen zijn firma een N.V. of Aktien Gesellschaft werd)

Behalve wafelijzers maakte de firma ook tal van broodroosters, strijkijzers, haardrogers, elektrische vuurtjes, waterkokers enz. O ja, en hun elektrische dekens van tijdens het interbellum waren "radiorein": men kon zich dank zij de "Spencer regler" dus probleemloos warm houden in de nabijheid van de radio, zonder de ontvangst door interferenties te storen. 

Wat betreft wafelijzers produceerde Grossag -zoals het merendeel van de Duitse firma´s- vooral ronde toestellen voor hartvormige wafels. Behalve "Waffelautomaten" en "-eisen", maakte Grossag ook "Hörnchenautomaten" en "-eisen", toestellen om croissants mee te maken.

Wat hun strijkijzers betreft, de firma vereenvoudigde het werk van de registratoren van erfgoed uit deze eeuw aanzienlijk. Doorgaans werd immers veel zorg besteed aan het toevoegen van merkplaatjes, die op een overzichtelijke manier niet alleen voltage en wattage opgaven, maar vaak ook het gewicht van het strijkijzer. Niet alle merken waren daar even zorgzaam in.

Het bedrijf is anno 2020 nog steeds actief in het marktsegment van huishoudtoestellen. 

De fiches van deze firma zijn momenteel (maart 2021) in opbouw

Grossag Type 224

Naam: voor WO 2 kregen de toestellen van Grossag geen naam, enkel een typenummer
Model: Type 224
Type: Standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: de inscriptie DRGM verwijst naar het "Deutsche Reichs Gebrachtsmuster", wat dus wijst op de periode pre 1945. Dit toestel was wellicht uit de 1920´s-vroege 1930´s.
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: toestel met een ergonomisch nog niet erg doordacht houten handvat. Deze was niet gelakt
Materialen: metaal, hout
Afmetingen
- Lengte: 20 cm
- Breedte: 8,5 cm
- Hoogte: 15,5 cm
- Gewicht: 3125 gr
Vormgeving: minimale aandacht voor schoonheid, klemtoon lag nog volkomen op het praktische
Technische data:
- Voltage: 22O V
- Wattage: 400 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Grossag Type 228

Naam:
Model: Type 228 / 3 kg
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: toestel met een ergonomisch reeds verbeterd houten, niet gelakt handvat. Inscriptie VDE (zie opmerkingen)
Materialen: metaal, hout
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: ca. 3 kg
Vormgeving: nog steeds weinig aandacht voor het mooier maken van het toestel, dat wel het voortschrijdens inzicht qua ergonomie incorporeerde. Daardoor oogt het toestel automatisch wat mooier dan de 224
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
- de inscriptie VDE verwijst naar de Verband Deutscher Elektrotechniker. Hun logo wijst erop dat dit toestel een kwaliteitscertificaat kreeg, dat erop duidde dat dit toestel aan de voorgeschreven veiligheidsnormen voldeed
- er blijken ook exemplaren te zijn geweest met een (donkergroen) gelakt handvat
Bronnen: eBay Kleinanzeigen
Extra beeldmateriaal:

 

Grossag Type (A) 241

Naam:
Model: Type A 241
Type: reisstrijkijzer met plooibaar handvatje
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: handvat deels in geplooide metalen "draad", deels in gelakt hout. Kennelijk werden een aantal kleuren aangeboden, zoals het beeldmateriaal aantoont. Een gemakkelijk te bedienen haakje met een zwart rond knopje liet toe het handvat rechtop te houden of juist terug plat te plooien. Driepolige stekker liet toe om ofwel 110 ofwel 220 V te gebruiken. Werd geleverd in een reistasje in kunststof.
Materialen: metaal, hout, lak; kunststof
Afmetingen
- Lengte: 19 cm
- Breedte: 1O cm
- Hoogte: 12 cm
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 110 / 220 V naar keuze
- Wattage: 400 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Grossag Type 260

Naam:
Model: Type 260
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: toestel met handgreep deels in metaal, deels in gelakt hout. Een U vormige geplooide, stevige metalen draad aan de rechterzijde laat toe om het toestel hierop te laten rusten en zo af te koelen. Dit maake een "zwaluwstaart" achteraan overbodig, zodat het toestel compacter gehouden kon worden.
Materialen:
Afmetingen
- Lengte: 16,3 cm
- Breedte: 7,7 cm
- Hoogte: 11 cm
- Gewicht: 1456 gr
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 350 W
Opmerkingen:
- het handvat was blijkbaar leverbaar in een aantal kleuren, zeker al in zwart, roodbruin of honingkleurig gelakt
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Grossag Type 300

Naam:
Model: Type 300
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: toestel met zeer gemakkelijk verwijderbaar handvat met een niet gelakte greep. Ergonomie speelde duidelijk nog geen gewichtige rol bij de vormgeving hiervan. Driepolige, niet beschermde stekker, wat altijd het gevaar verhoogde dat één of meerdere polen geplooid raakten. Geleverd met een houten koffertje, aan de buitenzijde afgewerkt in een soort simili-leer, aan de binnenzijde met een donker paarse, pluizige stof. De firmanaam stond in een hoek van ca. 45° in de binnenzijde van het deksel vermeld in goudkleurige letters
Materialen: metaal, hout
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 110 / 220 V naar keuze
- Wattage: 220 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Grossag Type 446

Naam:
Model: Type 446
Type:
Jaartal / Periode: 1950´s (cf. 95ste verjaardag van Grossag)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: toestel met kunststoffen handvat, deels bruin, de bovenzijde wit. Onder het handvat een regelbare thermostaat. Aerodynamische zool in alukleurig metaal. Alu-kleurig merkplaatje. Speciale kous in de linkerflank van het handvat om ervoor te zorgen dat het snoer niet tegen de opgewarmde zool komt te liggen.
Materialen: alukleurig metaal, kunststof
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving: duidelijke ingrepen om de esthetiek van het toestel te verhogen. Dit ziet men o.a. aan
- gebruik van twee kleuren kunststof voor het handvat
- de plooilijnen aan de bovenzijde van dat handvat (zie extra foto´s)
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 350 W (er verscheen een erg gelijkend, wellicht recenter model die 1000 W verbruikte, de 510.)
Opmerkingen:
- toestel uitgerust met een thermostaat. Deze onderbreekt en herstelt de stroom, om ervoor te zorgen dat de gekozen temperatuur constant bewaardt wordt
- klassieke selectiemogelijkheden: Wolle, Baumwolle (katoen), Leinen, Perlon/Nylon, Naturseide
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

 

Grossag Type 510

Naam:
Model: Type 510
Type: "Regelbügeleisen" standaard model met thermostaat
Jaartal / Periode: late 1950´s maar wellicht eerder vroege 1960´s
Prijs in die periode: op de verpakkingsdoos zichtbaar op de afbeeldingen staat in blauwe inkt "24,50" vermeldt, wellicht de prijs in Deutsche Mark uit die tijd.
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 1,2 kg
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 1000 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Grossag Type 525

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 3 kg
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Grossag Type 528


Mooi exemplaar zonder slijtage aan de broze laklaag,
maar met het handvat 
achterstevoren teruggeplaatst

Naam:
Model: Type 528
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: toestel met handvat in metaal en een greep in gelakt hout. Tweepolige stekker beschermd door een metalen omhulsel.
Materialen: metaal, hout
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: er bestaan verschillende versies (o.a. ?)
2,5 kg
3,0 kg
3,5 kg

Vormgeving: behalve de gekleurde lak van de greep, weinig inspanningen om de esthetiek van het toestel te verhogen
Technische data:
- Voltage: 110 V of 220 V
- Wattage: 450 W (3 kg) 500 W ´3,5 kg) 
Opmerkingen:
- diverse kleuren qua lak waren mogelijk. Naast de hier getoonde combinatie geel en groen komen ook exemplaren voor met een honingkleurige of een roodbruine greep
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Grossag Type 529 R

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Grossag Type 540 (C)

Naam:
Model: Type 540 C
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2,5 kg
Vormgeving: aan dit toestel werd toch een interessant en sierlijk detail toegevoegd. Het gaat om drie golfvormige streepjes die in de alu-kleurige behuizing zijn aangebracht. Een heel eenvoudige ingreep die meteen heel wat extra cachet aan een anders eerder doorsnee toestelletje gaf. (zie extra beeldmateriaal)
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 


Grossag Type 545

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: toestel met handvat in metaal, met een houten gelakt handvat. Gestroomlijnde behuizing in alu-kleurig metaal, op de flanken versierd met drie golvende lijnen. Sierlijke aerodynamische selectieknop gemonteerd op een metalen plaatje, met daarop het selectiemenu geprint.

Het toestel kon rechtop gezet worden op een soort gecompliceerde "zwaluwstaart in metaal
Materialen: metaal, hout, lak
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving: dezelfde versierende strepen als bij de Type 540, plus een zeer fantasierijke selectieknop
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 750 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Grossag Type 558

Naam:
Model: Type 558
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 110 of 220 V naar keuze
- Wattage: 400 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Grossag Type 1300

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220-240 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Grossag

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Hawkins

Het Britse Hawkins produceerde naast snelkookpannen onder de naam Miss Mary ten minste 1 strijkijzer in de vroege 1950´s, blijkbaar onder de eigen naam.

Hawkins Universal

Naam: Universal
Model:
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1952
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Heiliger  

HMV (The Grammophone Co. Ltd.)

De naam HMV (His Master´s Voice) zullen de meeste mensen die ze kennen associëren met platenspelers en platen in bakeliet, shellac of vinyl. Maar de firma is ook actief geweest op het vlak van huishoudtoestellen.

Zo werd er vanaf het midden van de 1930´s begonnen met de productie van strijkijzers. Model n° 1 was met zijn ivoorkleurige behuizing en handvat in porselein al meteen een opvallende verschijning. Ook nog voor WO 2 verscheen ook een fraai reisstrijkijzer. Dit moeten toestellen geweest zijn die zich niet meteen op Jan Modaal richtten. De fabriek was deze toestellen gevestigd in Hayes, Middlesex. 

HMV n° 1

Naam:
Model: n° 1
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1935
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen: porselein
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving: ontwerp van Christian Barman
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
-zoals uit de Belgische reclame hieronder te zien werd drie jaar garantie op ht toestel aangeboden
- het porselein blijkt niet helemaal betand te zijn geweest tegen de hitte: zoals op de foto hieronder te zien, konden er na verloop van tijd barstjes ontstaan
- uiterst zeldzaam, zeer geliefd bij verzamelaars, prijzen die dit weerspiegelen
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:



HMV model ?

Naam:
Model:
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 475 Bfr in 1950, 495 Bfr in 1957
Fysische beschrijving:
Materialen: metaal, email, kunststof, rubber
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- model opgenomen in de collectie van het Museum of New Zealand te Papa Tongarewa
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Foto´s Carlos De Keyser


Noteer de verschillen tussen de twee modellen: zo werd er een groen controlelampje toegevoegd, alsook een andere selectieknop weerhouden. Het handvat lijkt ook wat anders. Voorlopig is niet geweten of deze toestellen een ander modelnummer hadden.


Reclame uit 1950 (L) en 1957 (R) 

HMV Travelling Iron

 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 200-250 V
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Hoover (USA / GB)

De firma Hoover ontstond in 1908 in North Canton, Ohio. De firma begon aanvankelijk als producent van stofzuigers en boenmachines.

Ook in GB werd een belangrijke poot opgericht. In 1933 leidde dat tot de bouw van een prachtig Art Deco-hoofdkwartier in Perivale Greenford in Ealing, Londen. Gaandeweg begon Hoover zich ook op andere marktsegmenten te storten, zoals deze van wasmachines en strijkijzers. Wat dat laatste betreft, lijkt hun gamma niet zo uitgebreid te zijn geweest.

 

Hoewel Hoover een Amerikaans bedrijf was, wordt het toch ook in dit Deel 1 over de strijkijzers vermeld. De Britse poot concentreerde zich immers specifiek op de Europese markt. Met de nodige voorzichtigheid kan men de situatie een beetje vergelijken met de zekere autonomie die de Europese afdelingen van Ford bezaten. Ford Engeland bv. bracht automodellen uit, die niet voor de Amerikaanse markt bestemd waren, zoals de Anglia. Op dezelfde wijze waren bv. de kleine wasmachines van Hoover niet bestemd voor de VS, waar de klant veel luxueuzere machines aangeboden kreeg.

Om het nog ingewikkelder te maken: vanaf de 1950´s wzs er ook in Australië een grote Hoover-fabriek, meer bepaald in Meadow Bank, een buitenwijk van Sydney. (productie van wasmachines. wat strijkijzers betreft, voorlopig geen informatie)

Om het productiesegment "strijkijzers" zo overzichtelijk mogelijk te houden, zullen in Deel 1 de modellen getoond worden die in GB geproduceerd werden, en in Deel 2 (VS en andere landen) de Amerikaanse producten.

Voorlopig productengamma, plaats van productie en periode (in opbouw, toont enkel de informatie die ondubbelzinnig bevestigd kon worden)

Mod. 010 (Automatic) Hoover USA 2de helft 1940´s 
Mod. 011: Hoover USA 110 V 1000 W 1950´s ("Automatic model" ?)
Mod. 0114: Hoover Ltd. GB 220 V 1000 W 1953 Eerste Brits stoomstrijkijzer
Mod. 4110 (De Luxe) tweede helft 1950´s
Mod. 4220: Hoover USA 2de helft 1950´s
Mod. 4330: ?

Mod. 4554: Hoover Ltd. GB vroege 1960´s
Mod. 4001: Hoover USA 1970´s
Mod. 4004: 1970´s
Mod. 4005: 1970´s
Mod. 4460: 1970´s (?)

Hoover bracht vooral stoomstrijkijzers op de markt, maar ook reisstrijkijzers. De nummering van de toestellen is alles behalve chronologisch, zelfs nogal chaotisch. Zo kwamen de modellen 4001 en 4004 in de 1970´s uit, maar 4554 in de vroege 1960´s. Ook qua verpakkingsdozen is het puzzelen om te trachten de juiste situatie beetje bij beetje te reconstrueren. Het vraagt bv. nog meer onderzoek of er in de VS andere dozen gebruikt werden dan in Europa. Of Hoover werkelijk het allereerste bedrijf was dat stoomstrijkijzers in GB produceerde, vraagt bijkomend onderzoek. Door evenwel zo´n toestellen in juli 1953 te introduceren, was het alleszins één van de pioniers op dit vlak in dat land. 

Hoover Ltd. Steam or Dry Iron Mod. 0114

Naam: Steam or Dry Iron
Model: 0114 of O114 (nul of O), niet helemaal duidelijk
Type: Standaard stoomstrijkijzer
Jaartal / Periode: voor het eerst verschenen in 1953
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: zool met drie V-vormige inkepingen
Afmetingen
- Lengte: 23 cm
- Breedte: 11,5 cm
- Hoogte: 13 cm
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 230-250 V
- Wattage: 1000 W
- Gewicht:
"pancake dial"
Opmerkingen:
- Het zou gaan om het allereerste stoomstrijkijzer geproduceerd door een Brits merk
Bronnen: informatie op Britse en Franse verpakkingsdozen en op toestel zelf
Extra beeldmateriaal:


collectie Retroscoop
De doos voor de Franse markt was veel decoratiever

Hoover Ltd. Steam or Dry Mod. 4554

Naam: Steam or Dry Iron
Model: 4554
Type: stoomstrijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1962
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: zool met "diamond" inkeping, een beetje zoals een schildpad met gespreide poten van boven gezien. Het handvat was zeker in het zwart en het bruin beschikbaar, maar blijkbaar ook in andere kleuren, zoals lichtblauw en een soort grijsgroen. Mogelijk werden deze opties later in de 1960´s toegevoegd.
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:

Technische data:
- Voltage:
- Wattage:

"pancake dial"
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Ignis

Jura

Karl Kaltschmid Eisenwerke
Oberriexingen (K.K.O.)

 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Kenwood (GB)

Deze Britse firma uit Woking, Surrey mag niet verward worden met de Japanse producent van audio-toestellen. Het bedrijf werd in 1936 opgericht door Kenneth (Ken) Maynard Wood. Oorspronkelijk had Wood nog een zakenpartner, zodat de firma in die tijd nog bekend stond als Dickson & Wood. In de aanloopperiode verkocht deze firma televisie- en radiotoestellen, die het ook kwam installeren en repareren indien nodig. De grote ommezwaai kwam er met de introductie in 1950 van de mixer Kenwood Chef. Dit was een zeer groot verkoopssucces, vooral in de VS. Om de productie van huishoudtoestellen in goede banen te leiden, werd te Havant (Hampshire) een fabriek opgericht.

Sedert 2001 maakt Kenwood deel uit van het Italiaanse de Longhi, en is alle productie naar het Verre Oosten verplaatst.

Kenwood Steam-o-Matic

Naam: Steam-o-Matic
Model:
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1954 (foto van een handelsbeurs uit dat jaar, reclames van 1955)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Gebruikte materialen: StayBrite Stainless steel, zwart kunststof
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Algemene opmerkingen:
- mogelijk gaat het om een onder licentie geproduceerd toestel. Een foto van een handelsbeurs uit 1954 suggereert dat Kenwood het toestel in 1954 begon te maken. In reclames uit 1955 wordt echter ook vermeld dat er in de VS al 3 miljoen Steam-o-Matics in gebruik zijn. Er is effectief een Amerikaans merk dat Steam-o-Matic noemt, er wordt nog onderzocht of het Kenwood toestel daarop lijkt. Voorlopig werden evenwel nog geen goede foto´s van het toestel gevonden die zo´n vergelijking goed toelaten.

Het toestel lijkt ook heel erg op het stoomstrijkijzer van het Franse Calor
Bijkomende opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  


Krüger   

Lemercier Frères (LF)

 
Reclame uit 1927 

Lucas Holder Smoothie 

Net zoals dat ander speciaal Brits reisstrijkijzertje, de Clem is ook de Smoothie een ongewoon model, die tal van verzamelaars graag aan hun collectie zouden toevoegen. Voor zover bekend was de Smoothie het enige product van de firma.

Lucas Holder Smoothie

 

Naam: Smoothie Portable Electric Iron
Model: het doosje vermeldt "reg. n°s 848149 / 850220" en tevens een patentnummer
Type: reisstrijkijzertje
Jaartal / Periode: 1940´s-1950´s
Prijs in die periode: "26/-"
Fysische beschrijving:
- het zonderlinge toestelletje zag eruit als een schoen- of kleerborstel, zonder lusvormig handvat dus.
- het verscheen (aanvankelijk ?) met een handvat in donker of honingkleurig hout, later (?) in zwart kunststof (bakeliet ?).
Afmetingen: 115 x 55 x 57 mm
Vormgeving: streamine design: de scherpe neus met de "sierstrip" (eigenlijk openingen voor afkoeling) riep duidelijk beelden op van de Britse stoomtrein Coronation Scot.
Technische data:
- Voltage: kon ingesteld worden op 100-150 of 200-250 V
- Wattage: 75 W
Opmerkingen:
- het erbij horend reistasje verscheen (o.a. ?) in het blauw en het rood
- de alleenverdeler in de VS was Greatrex Ltd dat een kantoor had op de Fifth Avenue in New York
- Ook de Franse firma Noirot, dat commercieel samenwerkte met het Belgische Kalorik kwam met een gelijkaardig model af. Bij onze zuiderburen heette het model Air France.

Bronnen: informatie verzameld op basis van foto´s
Extra beeldmateriaal:


 

Mermaid

Morphy-Richards

Britse firma die zeker reeds voor WO 2 actief was. Het was gevestigd in St Mary Cray, in het zuid-oosten van Londen.

Het bedrijf produceerde in de volgende decennia allerhande huishoudtoestellen, waaronder stofzuigers type tonmodel, droogzwierders, frigo´s, airco, elektrische verwarming, haardrogers, elektrische dekens, strijkmachines en dus strijkijzers.

W De Britse firma zou naar verluidt eveneens (onder licentie ?) Dynatomics hebben geproduceerd, het grote verkoopssucces van de Belgische firma Kalorik en diens Franse sectorgenoot Noirot. Het is niet duidelijk of deze in GB werden verkocht, of zo de firma ingeschakeld werd, om de vraag in België en Frankrijk bij te kunnen houden. Dit moet allemaal nog verder onderzocht worden, vooraleer dit echt als historisch feit gezien mag worden.

Morphy-Richards Senior

Naam: Senior
Model: CA 75
Type: medium gewicht strijkijzer
Jaartal / Periode: 2de helft 1940´s tot 1970´s (? oranje versie)
Prijs in die periode: 480 Bfr. (vanaf) in de 2de helft van de 1940´s
Fysische beschrijving: de romp van het toestel was ofwel verchroomd, ofwel geëmailleerd. In dat geval kon de klant uit een gamma aan vrolijke kleuren kiezen: lichtblauw, pistachegroen, beige, oranje...
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: ca. 1750 g.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage: 750 W

Opmerkingen:
- selectieknop instelbaar op 5 verschillende temperaturen. 
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:



  


(Libelle, maart 1948)

 

Morphy-Richards LA 75 Atlantic

Naam: Atlantic
Model: LA 75
Type: lichtgewicht strijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s
Fysische beschrijving: de twee "armen" van het handvat zijn met een tussenstuk in dezelfde zwarte kunststof bovenop de romp met elkaar verbonden. Grote ronde selectieknop met 5 types te strijken textiel.  Het verklikkerlichtje is bedekt met een semi-doorschijnend dopje in groen rubber met in reliëf het logo van de firma (de zool van een rechtopstaand strijkijzer, met daarin de letters M-R)
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: ca. 1,5 kg.
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220 V (Continentale versie ?)
- Wattage: 630-750 W

Opmerkingen:
Bronnen: exemplaar collectie Retroscoop, reclames Morphy-Richards

De Atlantic was het lichtegewicht strijkijzer uit het gamma van Morphy-Richards. Op Youtube kan men een Britse zestigplusser trots het model zien demonstreren, dat ooit nog door zijn moeder was aangekocht. Hij beschrijft het toestel als een "tribute to British engineering". Vergeten we niet dat in die tijd GB nog een heus Empire had, een pioniersrol speelde op het vlak van passagiersvliegtuigen met straalmotoren en op nog tal van andere vlakken, zoals nucleaire energie. Geen wonder dat nogal wat Britten met nostalgie aan die periode van de heropbouw na een zware oorlog terugdenken.

Ook de Atlantic werd in een reeks vrolijke kleuren uitgedost, maar bestond eveneens met een chroomkleurige basis.

 

Morphy-Richards Steam & Dry Iron

Naam: Steam & Dry Iron
Model: STA / STAS
Type: stoomstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Mysto (GB)

De firma Mysto was een Britse producent van kleine huishoudtoestellen, zoals op deze reclame te zien is. In de 1950´s voegde het bedrijf onder leiding van W.T. French & Son eveneens strijkijzer aan het productengamma toe. Het grote model is op de bovenstaande polyreclame te zien, er was ook een reisstrijkijzer.

Naam:
Model: 975 cat. n°.
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: Grace´s Guide, gewijd aan de "Briitsh Industrial History" heeft een interessante fiche gewijd aan Mysto. Daaruit blijkt dat het eveneens broodmachines en koperen sproeiers voor herbiciden en insecticiden produceerde.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Noirot-Kalorik (F)

Eind jaren ´40, begin jaren ´50 ontstond een samenwerkingsverband tussen het Parijse bedrijf J. Noirot (°1933) en het Brusselse Kalorik (° ca. 1930). Hoe de machtsverhoudingen tussen beide firma´s waren, werd momenteel niet achterhaald. Feit is dat een aantal modellen van strijkijzers in de catalogus van beide firma´s terug te vinden is, net als bv. het broodrooster Hop-la. Het staat zeker al vast dat dit het geval was voor de modellen Matchless en Dynatomic. Welke van de twee bedrijven deze modellen heeft ontworpen, en welke ze onder licentie produceerde of overkocht, is op dit moment niet duidelijk. Er zijn niettemin aanwijzingen dat de Dynatomic uit Frankrijk afkomstig is. Dit zal in een apart artikel over dit mooie toestel behandeld worden. Ook de verpakkingsdozen en zelfs de nummering van de toestellen leek erg op elkaar. Daar waar de Dynatomic het nr. 5018 in België droeg, was dat 6018 in Frankrijk.

Noirot werd in 1970´s overgekocht door dhr. René Teurquetil, dit werd zijn eerste aankoop van wat uiteindelijk zijn Group Muller zou worden. Deze portefeuillemaatschappij bestaat nog steeds, net als Noirot.

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Novex Siebert (F)

Het Franse merk Novex Siebert is zeer bekend bij verzamelaars van streamline design, omdat het merk in de 1930´s een reeks prachtige toestellen op de markt bracht. Deze zijn zeer gegeerd en peperduur, omdat ze tot de beste voorbeelden van het genre behoren. De Amerikaan Jay Raymond besteedde er heel wat aandacht aan in zijn referentiewerk Streamlined Irons, dat opgesmukt werd met eerste klas foto´s, die het prachtige design uitermate tot zijn recht laat komen. Hieronder komen een aantal minder bekende modellen van het merk aan bod.

Novex-Siebert model ?

 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:

Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Novex-Siebert model


Een prachtige Novex-Siebert uit de 1940´s


Novex-Siebert Super-Matic

Naam: Super-Matic
Model: 21 R ("a broches") 23 R ("grand luxe avec cordon")
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode: 2380 FF (anciens)
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 1,2 kg

Vormgeving:
Technische data
- Voltage
- Wattage: 600 W

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

O & N 

Paz & Silva (F)


Reclame uit 1913

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Pecazaux-Kreutler (F)


Reclame uit 1962 voor een
nog erg 1950´s aandoend stoomstrijkijzer

Naam:
Model:
Type: stoomwtrijkijzer
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: bestond in vier uitvoeringen: met wit, geel, blauw of zwart handvat
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
600 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Peugeot Frères (F)

Misschien minder geweten: de bekende Franse autoproducent Peugeot had in de 1960´s een afdeling die een klein gamma aan huishoudtoestellen maakte. Dit assortiment omvatte ondermeer het strijkijzer "Léger". Misschien een wat verrassende zijsprong, maar zeker geen alleenstaand geval. Of wat te denken van de Amerikaanse producent van autobanden Firestone, die in de 1950´s eveneens koelkasten produceerde ?

Peugeot Léger

Naam: Léger
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 1960
Prijs in die periode: 45,83 N.F. (nieuwe FF)
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Philips

Ook het Nederlandse concern Philips, ooit begonnen met de productie van gloeilampen lanceerde zich op de lucratieve markt van huishoudtoestellen. Reeds voor 1970 bracht het bedrijf verschillende modellen uit.

Philips Super-Automatic

Naam: Super Automatic
Model: F 155
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1956 In de 1960´s werd het model veel hoekiger
Prijs in die periode: 4900 Anciens FF
Fysische beschrijving:
Afmetingen:
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: ca. 1300 gr.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- thermostaat met 5 standen
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


In 1956 maakte Philips onder de slogan "deux chamions" reclame voor zijn nieuwe "Super Automatique". De reclame somt verder nog een aantal goedkopere modellen op, waarvan de prijs minder dan de helft van de Super bedroeg. Vooralsnog vonden we geen afbeeldingen voor deze andere modellen.
 

Philips HA 2751 Snelstrijker

Naam: Snelstrijkijzer
Model: HA 2751
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1957 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: bestond met een volledig zwart handvat en met één die zwart combineerde met een witte "wipstaart" à la Bambi. Het handvat leunt voorover, een beetje zoals de Kalorik Expo, maar net niet even gewaagd. Grote rode signaallamp
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Philips Standard Luxe

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Philips Standard Règlable

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Philips Règlable Léger

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Philips Ultra-Léger

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Philips model F 257 reisstrijkijzer ("Voyage")

Naam:
Model: F 257
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 115-230 V ("Universeel", typisch aan reisstrijkijzers)
- Wattage: 250 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


 

Pifco

Pifco Heat Controlled Electric Iron

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 1960´s ? (of 1970´s ?, cf. drukstijl documenten)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

   

 

Pifco Bijou

Naam: Bijou
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 1930´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: verscheen in een zwarte livrei (behuizing en handvat) of met een alu-kleurige behuizing en rood handvat
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 1 1/2 Pond of zowat 750 gr.
Vormgeving:

Technische data:
- Voltage: 200-250 V
- Wattage:
Opmerkingen:
- de Amerikaanse actrice Bette Davis prijkte op de doos van dit strijkijzertje. In dezelfde periode verschenen nog andere Hollywood sterren op verpakkingsdozen van PIFCO, bv. op de dozen van kerstlichtjes.

Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Pifco Electric Travel Iron

Naam: Electric Travel Iron for Lingerie
Model: 941
Type:
Jaartal / Periode: late 1940´s vroege 1950´s (?) oud Pifco-logo
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 13 cm
- Breedte: 7 cm
- Hoogte: 8,5 cm
- Gewicht: 705 gr.

Vormgeving: de klemtoon ligt niet op design, maar op de praktische kant van het kleine en lichte toestel. Meer aandacht ging naar een frivool doosje in de typische Pifco kleuren
Technische data
- Voltage: 200 - 250 V
- Wattage:
Opmerkingen:
- "British made and guaranteed"
- Op deze website werd een dubbel artikel gewijd aan het zeer ruime productiegamma van deze Britse firma

Bronnen: exemplaar Retroscoop
Extra beeldmateriaal:


Chereton Cordless

Naam: Chereton Cordless Automatic Iron
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:

Opmerkingen:
- het toestel werd voorverwarmd op een sokkel, en kon vervolgens -zonder hinderlijk snoer- gebruikt worden. Het nadeel was om de zoveel tijd heen en weer geloop naar de met het stroomnet verbonden sokkel. Het feit dat dit idee niet echt ingang heeft gevonden, doet vermoeden dat het toch niet zo heel goed werkte.
- volgens Pauline Webb en Mark Suggit werd ook dit strijkijzer door Pifco geproduceerd (zie bronnen)

Bronnen: Webb, Pauline en Suggit, Mark: Gadgets and Necessities: An Encyclopedia of Household Innovations  (2000) pp 206-207

Premier Electric Co. / Prmier Electric Heater Ltd. (GB)

Brits merk uit Birmingham, dat (wellicht) vanaf de 1930´s twee lijnen met telkens verschillende modelen strijkijzers produceerde. Enerzijds was er de "Smoothwell"-lijn, anderzijds de "Laundwell"-lijn. Er werden tot nu toe een aantal modellen binnen de Smootwell-lijn geïdentificeerd, maar naar alle waarschijnlijkheid zijn er meer geweest, aangezien de nummers niet mooi op elkaar volgen. Uiterlijke verschillen waren er zo op het eerste zicht precies niet zo veel, wel verschillen qua gewicht.

A) Smoothwell-lijn

Premier Smoothwell 616

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: 
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Premier Smoothwell 804

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: 
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Premier Smoothwell 805

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: 
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Premier Smoothwell 806

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: 
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

B) Laundwell-lijn

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: 
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Prilect (GB)

Naast de Clem en de Smoothie was er nog een derde belangrijke speler op de markt van reisstrijkijzertjes, de firma T. Price & Son Ltd uit Aston, Birmingham. De oudste modellen van dit bedrijfje lijken te suggeren dat het reeds voor WO 2 actief was in dit marktsegment, al is het vaak zeer moeilijk om strijkijzers uit de 1930´s te onderscheiden van deze uit de 1940´s.

Hoewel de firma ten minste 1 volwaardig standaard strijkijzer op de markt bracht, werd de firma vooral bekend voor zijn reisstrijkijzertjes in metalen dozen. Daar waar het standaard strijkijzer zeer zeldzaam blijkt te zijn, is het bijzonder gemakkelijk om "travelling irons" van Prilect op veilingsites te vinden.

Er blijken verschillende variaties te zijn geweest: omdat op dit moment nog niets is geweten over hun precieze benaming, technisch eigenschappen noch chronologie, krijgen ze hier een voorlopige naam en dito volgorde mee. De modellen lijken geëvolueerd te zijn qua wattage, qua vormgeving van het handvat en de verpakking. De afbeeldingen zijn telkens van de beste kwaliteit die tot hiertoe gevonden werden. Ook op dit vlak wordt deze Retroscoop-bijdrage verder aangepast, wanneer betere kwaliteit gevonden wordt.

 

Prilect E 2020 Automatic Preselective Heat Control

Naam: Automatic Preselective Heat Control
Model: 2020
Type: standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 700 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Prilect Travelling iron 1 ("white box")

Naam:
Model:
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 2de helft 1940´s (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:

Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 100 W ? (op de verpakking van model 2 staat 100 W doorstreept, en werd het op gegeven moment gewijzigd in 150 W. Dit doet vermoeden dat het eerder model, en tijdelijk model 2 slechts 100 W produceerden.
Opmerkingen: de zeer sobere verpakking van dit model doet voorlopig vermoeden dat deze versie van net na WO 2 dateert, wanneer producten als drukinkten enz. nog schaars waren.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

 

Prilect Travelling iron 2 ("red box")

Naam: The Prilect Travelling Iron
Model:
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: tweede helft 1940´s, ca 1950 (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2 lbs. (ca. 1 kg)

Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 200/250 V
- Wattage: 150 W (aanvankelijk 100, werd doorstreept)

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

 

Prilect Travelling iron 3 model E 2027 S

Naam:
Model: 2027 S
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:

Vormgeving: bestond met wit of zwart gelakt houten handvat

Opmerkingen:
- op veilingsites worden deze reisstrijkijzers blijkbaar met verschillende stekkers verkocht. In de rubriek extra beeldmateriaal worden drie verschillende getoond. Het is voorlopig niet geweten welke de "officiële" was: was het de firma zelf die verschillende modellen introduceerden, waren het de gebruikers, die beschadigde exemplaren door andere vervingen: zonder specifiek beeldmateriaal uit bv. catalogi van de firma uit die periode kan hierover geen gefundeerd oordeel over gevormd worden.

Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Prilect Travelling Iron (model 4)

Naam: Travel Iron
Model: reisstrijkijzer
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Prilect Travelling Iron (model 5)

Naam: Travel Iron
Model:
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: ca. 1 kg (2 pond)
Vormgeving: zonderling hoog handvat in vergelijking met de grote meerderheid van de andere reisstrijkijzers
Technische data:
- Voltage: 200-250 V
- Wattage: 100 W

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Radiola

De voormalige Franse radioproducent Radiola werd in het interbellum door het Nederlandse Philips overgenomen. Het merk bleef voornamelijk actief op het vlak van radio´s en televisies, maar ontwikkelde niettemin ook een poot huishoudtoestellen. Het vereist meer onderzoek of het ging om een Franse productie, of louter om distributie van Philips toestellen uit Nederland.

Hoe dan ook, onder de naam Radiola werden na WO 2 ook enkele strijkijzers op de markt gebracht. We hebben weet van ten minste twee toestellen, die we hieronder tonen. Naast een gewoon apparaat voor huishoudelijk gebruik werd eveneens een klein reistoestel geproduceerd.

Radiola model Standard Luxe Reglable 

Naam: Standard Luxe Réglable
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:

Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Radiola Fer Pliant

Naam: Fer Pliant
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:

Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 


Richard

Zwitsers merk, dat een klein gamma aan huishoudtoestellen produceerde of onder haar naam verkocht. Naast stofzuigers, snelkookpannen RIAM en koffiemolens werden ten minste twee modellen van strijkijzers onder de naam Richard verkocht. Niettemin lijkt één van de twee modellen die men in de Richard-reclames ziet de Kalorik Dynatomic te zijn (?).

Zoals op de reclame hieronder te zien waren er in de late 1940´s twee verkooppunten in Brussel en 1 in "Le Zoute". De N.V zelf bevond zich in de Van Volxemlaan in Vorst. Of dit gewoon een verdeler was, of zo er in ons land effectief toestellen geproduceerd werden op dat adres, is momenteel niet geweten.


(Femmes d´Aujourd´hui, aug. 1949)

In de 1950´s was het contactadres van de Richard S.A. in Elsene gevestigd, meer bepaald in de Goffartstraat 47.

Richard Automatisches Reglereisen

Naam: Automatisches Reglereisen
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Richard model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 695 Bfr.
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- dit lijkt de Kalorik / Noirot-Kalorik Dynatomic te zijn (zie voor de gegevens van dit strijkijzer dan ook de fiches onder deze twee firmanamen en het apart artikel dat op Retroscoop aan de Dynatomic gewijd is)
Bronnen:
 

Roengler (Duitsland)

 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen:
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Rotel (Zwitserland)

  
Reclame uit Chez Nous, 31 jan 1957

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen:
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Rowenta (Duitsland / Frankrijk)
  

Rowenta werd in 1909 opgericht door de Duitser Weintraub, maar het was pas in de 1920´s dat de firma zich op de markt van kleine huishoudtoestellen stortte. Reeds in dat decennium kwam het af met een eerste strijkijzer. In 1949 lanceerde het haar eerste strijkijzer met thermostaat, en in 1957 -drie jaar na de eerste exemplaren op de markt- haar eerste stoomstrijkijzer. Zoals zoveel firma´s was Rowenta met modelnamen als "Automat" en "Reisebügeleisen" absoluut niet origineel qua naamgeving.

De firma begin vanaf 1974 met stofzuigers te produceren, en verwierf daarmee heel wat faam. Daarnaast produceerde het koffiezetapparaten, broodroosters, friteuses, schotelverwarmers, aanstekers enz. Het bedrijf had zowel fabrieken in Frankrijk als in Duitsland.

In 1988 werd Rowenta opgeslorpt door het Franse SEB, dat de gevestigde naam Rowenta behield.

Rowenta 5048

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen:
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Rowenta 5049 Federleicht Baby

Naam: (Federleicht) Baby
Model: E 5049
Type: "Leichtgewebe Bügelautomat" - lichtgewicht standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: tweede helft 1950´s, minstens tot eind 1960´s, mogelijk vroege 1970´s. Daarbij werd de verpakkingsdoos verschillende malen gewijzigd. Het 1950´s design echter bleef al die tijd bewaard.
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: verscheen met een kunststof handvat dat ofwel in het zwart, ofwel in het roodbruin uitgevoerd werd. Zoals bij meerdere naoorlogse strijkijzermodellen van Rowenta een witte "bles" bovenaan dit handvat, alsook een kenmerkende ruitvormige versiering op de "neus" van het toestel.
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 650 gr.
Vormgeving: In de 1950´s een relatief modern ontwerp, eind 1960´s en zeker indien de productie doorliep tot de vroege 1970´s een fraai maar verouderde vormgeving
Technische data:
- Voltage: 110-220 V
- Wattage: 150 V bij 110 V, 480 W max. bij 220 V

Opmerkingen:
- Thermostaat voor 3 temperaturen, zwak, gemiddeld, hoog
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

   


De verpakkingsdozen uit de late 1950´s, de vroege 1960´s en 1969

Rowenta 5291 Automat

Naam: Automat
Model: E 5291
Type: standaard strijkijzer met een hoog wattage
Jaartal / Periode: ca. 1957, mogelijk iets vroeger
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 220 V
- Wattage: 1000 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  


Rowenta E 5230 Reisebügeleisen

Naam: Reisebügeleisen
Model: E 5230
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 1960´s (?) (afgaande op de verpakkingsdoos)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 14 cm
- Breedte: 8 cm
- Hoogte: 10 cm
- Gewicht:

Vormgeving: poging tot een modernere "look", maar of dit handvat in ergonomisch opzicht een zegen was, is maar zeer de vraag.
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Rowenta E 5233 Reisebügeleisen

Naam: Reisebügeleisen (geen officiële naam)
Model: E 5234
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: sober reisstrijkijzertje met als enige toegeving aan frivoliteit een rood, d.m.v. een grote ronde schroef gemakkelijk verwijderbaar handvat in kunststof
Afmetingen
- Lengte: 14 cm
- Breedte: 6,7 cm
- Hoogte: 8,5 cm
- Gewicht: 835 gr met vast snoer inbegrepen
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 110 - 130 - 150 - 220 V selecteerbaar
- Wattage: 180 W
Opmerkingen:
- werd geleverd met een (waterdicht ?) reistasje in kunststof en met een ritssluiting
Bronnen: exemplaar Retroscoop
Extra beeldmateriaal:

Rowenta E 5234 Reisebügeleisen

Naam: Reisebügeleisen (geen officiële naam)
Model: E 5234
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 110 of 220 V selecteerbaar
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Rutenber

Een van de ontelbare kleinere visjes,  die ofwel ten onder gingen, ofwel door een grotere vis werden opgeslokt. Bovenstaande foto komt uit een kleine reclame uit 1937.

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Ruton

De Nederlandse producent Ruton ("Het nationaal product") van Rudolf Blik werd vooral bekend vanwege haar stofzuigers en opbouwset R 50 / R 52 Robot, een multifunctioneel huishoudtoestel. Het kon worden omgebouwd tot steelstofzuiger, haardroger, verstuiver en zelfs blenden.

Het merk bracht ten minste één strijkijzer uit. Momenteel ontbreekt alle technische informatie over dit toestel.

Ruton model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Selful

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
- zoals de afbeelding het laat zien werd de Selful niet rechtstreeks via een snoer maar onrechtstreeks via een soort opwarmende "voet" op temperatuur gebracht
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Siemens

Siemens Super Automatic

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Suzor

 Van dit Franse merk (16, Cité Bergère, Parijs) weten we enkel dat het zowel een toestel voor in het huishouden als voor op reis op de markt bracht.

Suzor V 548 (reisstrijkijzer)

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen:
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Tecco

 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen:
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Thermor (F)

  

De firma Thermor was gevestigd in Orleans. Het was vooral een grote naam in Frankrijk op het vlak van gasfornuizen, boilers en elektrische verwarmings-toestellen. Hierboven een reclame uit 1952 die verschillende toestellen uit het toenmalige assortiment toont. Zoals men kan zien produceerde het bedrijf ook wasmachines, haardrogers en (een uitgebreid gamma aan) strijkijzers.

   

Op het vlak van strijkijzers had het bedrijf reeds in 1951 een heel gamma te koop, waaronder ook zwaardere toestellen voor in ateliers of ultra lichte voor op reis. Er kwam zowaar ook een model voor "Enfants sages", de "Miquette". In de hoop dat diezelfde brave kinderen ook "Enfants prudents" zouden zijn...

Thermor Luxe Chromé (nr. ?) 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 1940´s (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Thermor 621 (6621) Standard 

Naam: Standard
Model: 6621
Type:
Jaartal / Periode: 1940´s (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 110-120 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 


Thermor 626 Standing Luxe
 

Naam: Standing Luxe
Model: 626
Type:
Jaartal / Periode: komt zeker al voor in de catalogus van 1952. In die van 1955 is nog steeds een model met die naam, maar met een ander nummer (660) en dus ook enigszins gemoderniseerd.
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2200 gr.
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Thermor Standing Luxe 660

Naam: Standing Luxe
Model: 660
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2200 g.
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Thermor 701 Le Fer Electrique 

Naam: Le Fer Electrique
Model: 701
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Thermor 721 Luxe 

Naam: Luxe
Model: 721 (er volgde ook een nr. 6721 met een open handvat)
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1952, komt alleszins voor in de catalogus van dat jaar
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 22OO g. 
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 400 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

Thermor 6721 Luxe (open handvat) 

Naam: Luxe
Model: 6721
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: klein licht strijkijzertje met een open handvat in donkerbruine kunststof, mogelijk bakeliet
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Thermor 742 Réglomatic 

Naam: Luxe
Model: 6721
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2100 g.
Vormgeving:
Technische data: in tegenstelling tot de kleinere en oudere modellen van de firma, een model uitgerust met een nog simpele thermostaat. Dit ziet er een overgangsmodel uit.
- Voltage:
- Wattage: 400 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Thermor 761 Super Réglomatic 

Naam: Super Réglomatic
Model: 761 (nummering gebruikt in de catalogus van 1952. In die van 1955 kreeg de aangepaste Super Réglomatic het nummer 850, zie aldaar)
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2400 g.
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 500 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Thermor 850 Super Réglomatic 

Naam: Super Réglomatic
Model: 850
Type:
Jaartal / Periode: minstens sedert 1955 (Catalogus Thermor van dat jaar)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 2400 g.
Vormgeving: in tegenstelling tot de voorganger, cat. nr. 761 bevindt er zich geen thermostaat meer tussen de twee armen van het handvat
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 500 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Thermor 820 Colibri 

Naam: Colibri
Model: 820
Type: "fer automatique légér bi-tension"
Jaartal / Periode: 1958 tot in de late 1960´s of vroege 1970´s (zie latere verpakkingsdoos)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: inox zool
Afmetingen
- Lengte: 14,1 cm
- Breedte: 90 cm (aan hiel)
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data: 
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen: 
- geleverd met een snoer van 3 m lang
- op de verpakkingsdoos hieronder afgebeeld wordt vermeld dat het toestel geproduceerd werd door een onderaannemer, het bedrijf SIJAM.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Thermor 860 Leger-Matic 

Naam: Léger-Matic
Model: 860
Type: standaard lichtgewicht strijkijzer: op een reclame hieronder wordt het lichte toestel zowaar met een vrouwenpink opgetild.
Jaartal / Periode: komt niet voor in catalogus 1952, wel op een reclame uit 1954 (zie hieronder. Of het model al in 1953 bestond is momenteel niet geweten.
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 1200 g.
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 
- Wattage: 500 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Thermor 604 Voyage Petit Modèle 

Naam: Voyage
Model: 604
Type: reisstrijkijzer, klein model
Jaartal / Periode: 1940´s (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 500 g. (vgl.: groot model: 1200 g.)

Vormgeving:
Technische data: 
- Voltage: 110-230 (op doos) 110-220 (op toestel)
- Wattage: 90 W

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

   

Thermor 751 Voyage Grand Modèle 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: ca. 1951
Prijs in die periode: 1750 Anc. FF, reiszakje: 590 Anc. FF
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 1200 g.
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage: 250 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Thermor 560 Voyage 

Naam: Voyage
Model: 560
Type:
Jaartal / Periode: model wordt alleszins vermeld in de catalogus van 1955, niet in die van 1952, onbekend of het model opgesomd wordt in die van 1953 of 1954
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 1800 g.
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage: 
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Thermor reisstrijkijzer (modelnummer ?) 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal: 

 

Thermor Miquette 

Naam: Miquette
Model:
Type: Kinderstrijkijzer
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data:
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Daarnaast produceerde deze firma ook een aantal atelierstrijkijzers, zware modellen die gebruikt werden door kleermakers. Zo maakt de catalogus uit 1952 melding van het nr. 625, een toestel van 3000 gr voor 450 Watt. In de catalogus van 1955 werd daar geen melding meer van gemaakt. Net als Kalorik bracht Thermor ook een model met porseleinen behuizing uit.

Thermozeta

Naam: Universal
Model:
Type: reisstrijkijzer
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: tweekleurig handvat (wit met rode "bles") in kunststof. Snoer met twee uiteinden in groen porselein verwerkt. Passen op drie mogelijke pinnen die achteraan op de behuizing van het strijkijzer gemonteerd zijn.
Afmetingen
- Lengte: 15 cm
- Breedte: 8 cm
- Hoogte: 9 cm
- Gewicht: 1035 gr.
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 125 - 160 - 220 - 280 V
- Wattage: een plaatje op de toestellen voorzag dat een wattage werd ingevuld, maar op de bekende exemplaren werd de voorziene ruimte niet ingevuld 
Opmerkingen:
Bronnen:

Thomson (F) 

Van het Franse merk Thomson weten we, dat het sedert tenminste 1924 strijkijzers produceerde (oudste tot hiertoe terug gevonden reclame). De firma maakte ook grotere keukenapparaten, zoals frigo´s, wasmachines en fornuizen. Keukentoestellen moeten echter maar één poot van het bedrijf hebben gevormd. Zo was en is de firma ook actief op het terrein van de machinebouw: veel recenter zit bijvoorbeeld ook de bouw van de TGV´s. in het orderboekje van Thomson CSF.


Fer Superautomatique / Superautomatique 60

Deze Franse firma beweerde dat -door het gewicht van haar Super Automatique zo laag te hebben kunnen houden, het strijken maar liefst tweemaal zo snel uitgevoerd kon worden dan met een middelmatig strijkijzer. Moeilijk na te trekken claim, iets waarop politici duidelijk niet het monopolie op hebben.

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:

Vormgeving:
Technische data:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Tilley Lamp Co. Ltd. (GB)

In het interbellum verschenen al een aantal strijkijzers die op kerosine werkten. Deze zagen er destijds nog vrij plomp uit. In de tweede helft van de 1940´s kwam het Britse Tilley uit Hendon af met een model dat de toen "en vogue" zijnde vormgeving zo goed en zo kwaad als kon combineerde met dit idee van een toestel dat niet afhankelijk was van het stroomnet.

Tilley model DN 6 / DN 250

Naam: Domestic Iron
Model: DN 6 / DN 250
Type: niet-elektrisch standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte: 24 cm
- Breedte: 16 cm
- Hoogte:
- Gewicht: 2,1 kg.

Vormgeving:
Technische data: geen voltage/wattage want niet-elektrisch
Opmerkingen:
-  dit strijkijzer werkte op kerosine, niet op elektriciteit. Het was dan ook ideaal voor gebruik in kampeerwagens enz., indien kleine reisstrijkijzers niet volstonden. Autonomie met gevuld reservoir: ca. 4 u
- strijkijzers die op kerosine werken gaan al terug naar de 1930´s, toen tal van merken hiermee begonnen af te komen. Groot voordeel was uiteraard geen gedoe met snoeren. Ook kon het gebruikt worden op campings, of op alle andere plaatsen waar geen electriciteit was. Ook het Britse merk Tilley kwam reeds voor WO 2 af met zo´n toestellen, zoals het model DN6. Ook na WO 2 werd deze piste opnieuw bewandeld met de DN 250
- er verschenen ook versies met een zwarte behuizing, gecombineerd met een rood of een lichtblauw reservoir
- op Erfgoedplus ziet men een exemplaar in uitstekende staat met originele doos in de collectie "Museale objecten van de Zusters Annunciaten van het Heilig Hartinstituut Heverlee"

Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  


Tilley model ?

Naam:
Model:
Type: standaard strijkijzer op gas
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Toellie

Verkoopbrochure Sartha, 1960

Naam:
Model:
Type: zeer licht standaard strijkijzer
Jaartal / Periode: ca. 1960 (?)
Prijs in die periode: 495 Bfr.
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht: 1100 gr
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 110 V of 220 V
- Wattage: 750 W bij 110 V, 1000 W bij 220 V
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Veritas

Van dit merk weten we momenteel enkel dat het in de 1950´s een reisstrijkijzertje heeft uitgebracht. Vermoedelijk ging het om een Frans product. 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Wolter

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage: 220 V
- Wattage: 450 W
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Zoeller (AZN) (D)

In de tweede helft van de 1950´s produceerde het toen nog West-Duitse Zoeller / AZI een reeks reisstrijkijzertjes, die gaandeweg gesofistikeerder werden. Het basismodel heette Star-Lite, en werd opgevolgd door een model waarop de juiste temperatuur per soort textiel geselecteerd kon worden, vervolgens werd de voorkant van het handvat herwerkt, zodat deze ergonomischer werd.

Het merk ging ook niet voorbij aan de trend uit de fifties om heel was huishoudtoestellen vrolijke pasteltinten mee te geven, na aanvankelijk veel klassiekere kleuren als wijnrood, donkergroen en zwart te hebben gebruikt voor de bakelieten of plastieke delen.

Starlite (basismodel)

Twee afbeeldingen van de Starlite,
het basismodel van Zoeller

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Model met regelknop

Naam:
Model:
Type:
Jaartal / Periode: 
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Lengte:
- Breedte:
- Hoogte:
- Gewicht:

Vormgeving:
Technische data
- Voltage:
- Wattage:
Algemene opmerkingen:
Bedrijfskundige opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

De opvolger van de Star-Lite met zijn regelbare temperatuurschakelaar

Naast wijnrood werd ook donkergroen
voor het handvat gebruikt

Gerelateerde toestellen en producten

Naast de "gewone" elektrische strijkijzers waren er ook nog een hele reeks andere toestellen op de markt, die voor een heel specifiek onderdeel van het strijkwerk dienden. Zo was er bijvoorbeeld de eigenaardig gevormde "Coq" van de Franse fabrikant Babeth.


De Babeth en zijn verpakkingsdoos

Er was een tijd dat de vrouwenmode het gebruik van linten allerhande als het summum van elegantie promootte. Om deze mooie golvende vormen mee te geven, werden "fers à bouillonner" gebruikt. Deze leken op het hierboven afgebeelde toestel. Dit wat zonderlinge toestel bestond uit een houten voetstuk, een metalen staander en een metalen vorm, die doorgaans aan een ei of een fietszadel deed denken. Bij de toestellen uit het begin van de 20ste eeuw diende men de metalen vorm voor te verwarmen. (gezien vlammen mogelijk roet veroorzaakten, vermoeden we eerder in bv. kokend water ?). Zo´n toestellen worden ook wel "Coq" genoemd, hetgeen zou afgeleid zijn van het woord "coques", de lussen in linten van bijvoorbeeld vrouwenhoeden.

Zo´n toestellen konden ook gebruikt worden voor kanten hoedjes, pofmouwen (kinderjurkjes...), versierende stukken met veel textuur van gordijnen en dergelijke. Het ei- of fietszadelvormig metalen stuk bestond in allerlei maten en gewichten, afhankelijk van het uit te voeren werk. Het T-vormig houten stuk van de Babeth kon op verschillende manieren geplooid worden, zodat het toestel ook in een horizontale positie gebruikt kon worden. Zo´n toestellen waren vaak een heel interessante aanvulling op het gewone strijkijzer, waarmee men weliswaar alle kreuken kan wegwerken, maar meteen ook alles plat als een pannenkoek drukt.

Op de tekening is de rol van het T-stuk bij 
de horizontale positie goed te zien

Dat er in de 1950´s nog vraag was naar zo´n toestellen bewijst wel de Babeth. In tegenstelling tot de voorgangers was dit een elektrische variant. Er bestaan zowel modellen die nog werken met 110 V, maar later werden eveneens versies van 220 V op de markt gebracht. Een nadeel van het toestel was dat de gebruiker oorspronkelijk heel goed moest opletten met de temperatuur van de metalen vorm. Om de Babeth nog gebruiksvriendelijker te maken, werd het op gegeven moment dan ook uitgerust met een thermostaat.

Naast Babeth waren er nog een reeks andere fabrikanten die zo´n toestellen te koop aanboden.

Hoe precies het bovenstaande toestel werkte, is ons echter niet duidelijk. Het zou naar verluidt gaan om een soort mechanische plooimachine.

Na WO 2 verschenen ook elektrische varianten. De Britse firma Pifco is vooral bekend geworden met haar diverse soorten electrische kerstverlichtingen om kerstbomen mee te versieren. De firma heeft in de jaren vijftig echter ook een aantal eigenaardige toestellen uitgebracht, die best wel grappige verzamelstukken zijn.

Hieronder staan twee van die toestelletjes afgebeeld. Het ging om toestellen die zakenmensen in hun bedrijf of dat van hun werkgever konden gebruiken, opdat ze er van 9 to 5 en zelfs tijdens de overuren onberispelijk uit zouden zien. Het eerste toestelletje diende om snel snel weer een mooie plooi in een broek te krijgen. Onderaan dan een zwaardvormig machientje, dat opengeplooid kon worden, en waarin men een gekreukte das in een handomdraai weer spiegelglad kon krijgen. Met zulke wapens achter de hand had je geen enkel excuus meer om er niet voortdurend als Cary Grant uit te zien...

Naast het verzamelen van strijktoestellen, instructieboekjes en reclame, is het ook amusant om een collectie uit te breiden met aanverwante producten.

Zo is het een toffe invalshoek, om ook op zoek te gaan naar bijvoorbeeld doeken speciaal ontworpen voor strijkijzers, eventuele onderhoudsproducten, mouwplankjes ("Jeannettekes") en zo meer... 

  


 Rechts: reclame uit Libelle, 1956

   

Ook oude cursussen, leerboeken of foto´s afkomstig van huishoudscholen lonen zeker de moeite waard, om een strijkijzerverzameling een extra dimensie mee te geven. Er bestaan ook interessante postkaarten van demonstraties op (internationale) evenementen: 

Kuurne Vakhuishoudschool H. Familie Gasthuisstraat 22 

Tielt Normaalschool Landbouwhuishoudkunde 

Instituut Zusters van Liefde Zaffelare 

Demonstratie tijdens de Wereldtentoonstelling
van Brussel, 1910
 

Een andere invalshoek is bijvoorbeeld die van oude speelgoedstrijkijzers en -planken, of patches met tieneridolen, die met een strijkijzer op kledij kon worden aangebracht. Hieronder, de populaire TV presentator van het popmuziekprogramma Bandstand Dick Clark (Philadelphia). De man overleed overigens in 2012. In dezelfde reeks verscheen er ook nog een patch met Frankie Avalon.

        

Voor postkaartenverzamelaars biedt de Sainte Anne-invalshoek een link met strijkijzers. Tot in de 1950´s werden in Frankrijk inderdaad jaarlijks, naar aanleiding van de "Heilige Anne" postkaarten uitgegeven, waarop meestal romantisch kijkende jonge dames dromerig hun strijkijzer hanteerden. Soms werden ook jonge koppels afgebeeld, waarbij de echtgenoot zijn strijkende vrouw in de bloemetjes zette. Wellicht werd Sainte Anne (de moeder van Maria) als een soort patroonheilige gezien voor huishoudelijk werk in het algemeen, of voor strijkwerk in het bijzonder. (?)

We beperken ons hier tot een aantal heel representatieve afbeeldingen:

 

Tot slot...


  

Kinderstrijkijzers

Een leuke collectie van afbeeldingen van kinderstrijkijzers en bijhorende parafernalia werd op Pinterest samengebracht. Doorgaans waren ze om evidente reden niet uitgerust met een snoer. Niettemin verschenen er ook exemplaren doe wel degelijk op het elektriciteitsnet konden worden aangesloten, lichtjes opwarmden, en met een brandend lichtje, zoals de Dolly Dell.

  


Voor wie er meer over wil weten...

Het is onmogelijk om bij alle strijkijzers of zelfs maar merken op deze pagina te blijven stilstaan. Dit artikel zou al snel encyclopedische vormen aannemen, en bovendien herdoen wat er al op een aantal andere plaatsen op het internet ondernomen werd. Gaandeweg willen we wel zoveel mogelijk interessante links naar andere artikels, reportages en publicaties op deze plek bijeenbrengen. Wie zelf aanvullingen kan verschaffen, kan ons steeds een seintje geven via info@retroscoop.com

  • The history of irons: een zeer interessant document van een 18-tal pagina´s, waarin naast heel wat historische uitleg over het ontstaan van de eerste strijkijzers ook een zeer interessante lijst werd opgenomen van de meest tot de verbeelding sprekende streamline design toestellen, vooral Amerikaanse. Toch wordt er ook stilgestaan bij bv. het Franse merk Novex-Siebert
  • Streamlined irons: pagina waarin het prachtige kijk- en leesboek van Jay Raymond uit 2008 wordt voorgesteld 

 

Foto Industriemuseum Gent, 2020

 
 
database afsluiten