Retroscoop - IRHA Cat. 1.P.a: Blenders RetroScoop
 
   Toestellen
    
 
 
De ´klik´ naar je gedroomde Klassiekers

International Register of Household Appliances (IRHA)

Cat. 1.P.a: Blenders

Vanhees Benoit

      

Structuur

Inleiding
1. Historische achtergrond
2. De voornaamste producenten opgelijst
3. Belgische producenten
4. Andere Europese producenten
5.
Amerikaanse producenten
6.
Rest van de wereld
 

Inleiding

De geleidelijke doorbraak van de elektriciteit eind 19de, begin 20ste eeuw leidde niet meteen tot een hele reeks huishoudelijke apparaten. Het was wachten op kleinere motoren enerzijds en op elektriciteitsnetten tot in ieder dorp anderzijds. Pas van zodra beide noodzakelijke elementen hun opmars deden, was er de heuse "explosie" aan nieuwigheden, die zich in een snel tempo opvolgden. Vanaf de eerste helft van de 1920´s ontstonden de eerste handelsbeurzen specifiek gericht op huishoudtoestellen. In Parijs bv. greep die voor het eerst in 1923 plaats.

In deze bijdrage concentreren we ons exclusief op de zogenaamde "blenders", de rechtopstaande mixers. In een apart artikel komen de statiefmixers en de handmixers aan bod. 

De geschiedenis achter de blender is een tamelijk complexe puzzel, met heel wat stukjes informatie, die we op deze pagina in elkaar zullen proberen te passen. Hier en daar ontbreken nog stukjes, en op een aantal van hen staan vooralsnog enkel grote rode vraagtekens. Niettemin geven de bijeengebrachte stukjes toch al een goed beeld van deze technologische kroniek.

Aanvankelijk waren blenders vooral bedoeld voor gebruik in de horeca-sector en apotheken, alsook in de voedingsindustrie. Pas van zodra de toestellen compacter, lichter en vooral goedkoper gemaakt werden, kon de veroveringstocht naar de miljoenen keukens op deze Aardbol ingezet worden.

Blenders er mixers werden trouwens al snel zo ontworpen, dat ze verschillende neventaken aankonden, zoals messen slijpen of fruit persen. Ze werden dan ook verondersteld om plaatsbesparend te zijn, door een reeks handbediende toestellen overbodig te maken. Dit laatste bleef evenwel soms pure theorie. Heel wat huisvrouwen en vooral “chefs” verkozen immers om ook hun manuele toestellen te behouden. Hiermee worden immers soms betere resultaten verkregen dan met de elektrische toestellen. Zo is tot op de dag van vandaag de oude “passe-vite” nog erg geliefd voor bijvoorbeeld het fijnmalen van tomaten. Daar waar elektrische mixers vaak ook de pitjes kapot hakken, wat voor een licht zure bijsmaak kan zorgen, heeft men niet hetzelfde probleem met die oerklassieker uit grootmoeder’s keuken. Gevolg in heel wat keukens is dat elektrische toestellen en manueel bediende apparaten zij aan zij klaar staan om de huisvrouw, de huisman, de "chef" of zijn voetvolk bij te staan. 

   
De Star Mix en een Ato-mixer van het Franse merk Cadillac

Blenders worden vandaag de dag nog steeds gebruikt in  grootkeukens, (cocktail)bars, ziekenhuizen en laboratoria, bijvoorbeeld voor microbiologie. In deze bijdrage wordt alleen stilgestaan bij deze bestemd voor huishoudelijk gebruik. Deze polyvalente toestellen dienen om een breed assortiment aan voedingswaren te mengen, fijn te snijden, stuk te hakken, te verpulveren, in emulsies of puree te veranderen.

In Europa heeft de term blender nooit echt ingang gevonden, en worden zowat alle toestellen die de bovenvermelde taken uitvoeren als "mixer" bestempeld. Blenders worden in het Nederlands bv. doorgaans met de term "staande mixer" aangeduid: neem gerust de proef op de som, en google maar eens op deze term. Om alle verwarring te vermijden: in dit artikel maken we een duidelijk onderscheid tussen blenders en staande mixers. Het verschil zal duidelijk worden in deel B.

Blenders dus bestaan uit een voetstuk waarin een krachtige elektrische motor, gehuisvest is, waarop een mengkom met snel ronddraaiende mesjes op de bodem kan worden vastgezet.

Het voetstuk is voorzien van koelgaten in de flanken of aan de onderkant, om de krachtige motor voldoende te kunnen afkoelen. Het voetstuk bevat verder één of meerdere controleknoppen. Deze dienen om het toestel aan en uit te zetten, en om de snelheid van het roteren van de aandrijfas te regelen, afhankelijk van de gewenste taak. De meeste toestellen kunnen enkel op een "laag" en "hoog" toerental gezet worden. Dit was bijvoorbeeld het geval voor de democratisch geprijsde blenders van Braun. Wil men vaste voedingswaren bij een lage snelheid stukhakken, dan is een begeleidende vloeistof nodig, om de voedingswaren tot naar de mesjes te voeren. Heel hoge snelheden kunnen gebruikt worden bij het verpulveren van ijsblokjes of het malen van koffiebonen. Meer gesofistikeerde blenders hebben meer standen dan enkel hi-lo of 0-1-2. De blender die het Franse Riby in de 1950´s uitbracht had een hendeltje onderaan het toestel, dat op 4 verschillende snelheden gezet kon worden, en de vermoedelijk Amerikaanse blender Packard (zie verder) kon met een gelijkaardig systeem op 12 verschillende snelheden gezet worden. De oerdegelijke Kern uit Zwitserland had dan weer een ronde selectieknop, die op 8 verschillende standen gedraaid kon worden. De begeleidende instructieboekjes gaven de koper advies bij het kiezen van de juiste snelheid, afhankelijk van de uit te voeren opdracht.

    
De Belgische Riby had 4 verschillende snelheden, de Zwitserse Kern 8

De mesjes op de bodem van de mengkom zijn vlijmscherp, en van zeer krachtig en roestvrij staal. Hun aantal, vorm en hoek waarin ze geplooid zijn is van het grootste belang. De betere toestellen waren uitgerust met drie boven elkaar gemonteerde mesjes: de punten van het onderste mesje waren benedenwaarts gericht, het middelste mesje was min of meer horizontaal, en bij het bovenste mesje waren de mespunten naar boven gericht, en soms zodanig geplooid dat ze naar het centrum van de mengkom wezen. Zo´n opstelling kwam de taken van mengen, snijden, verpulveren en dergelijke zeer ten goede. Bij een aantal toestellen, waaronder de Star Mix van Excelsior kon men de "turbine" met "helicoidale mesjes" vervangen door een tweede "turbine", die eerder bestemd was voor het mengen van vloeistoffen (melk...) en vloeibare mengsels (mayonaise, cocktails...)

De mengkom is doorgaans vervaardigd in hittebestendig glas (bv. Pyrex) of uit een metaal. Er verschenen naar verluidt ook een aantal toestellen met een mengkom in een soort aardewerk of porselein. Plastiek is niet meteen een goede optie, omdat de mengkom bestand moet zijn tegen hoge temperaturen, en onderhoudsvriendelijk moet zijn. Plastiek reinigen zou al snel in krassen allerhande kunnen resulteren.. Een deksel moet voorkomen dat de inhoud ten gevolge van de enorme centrifugale krachten uit de kom wordt gezwierd. De kom is doorgaans ook voorzien is van maatstreepjes. De vorm van de mengkom is van die aard, dat hij op het voetstuk vastgezet kan worden. Meestal was dit voetstuk daartoe uitgerust met een soort korte pootjes, overkapt door rubberen dopjes. Er bestonden echter andere systemen. Bij de Franse blender van Riby moest de mengkom op het voetstuk met een draaibeweging vastgezet worden. Bij de blender van Braun was aan de bovenkant van het voetstuk een tandwiel te zien, dat in een overeenstemmend hol deel op de buik van de mengkom paste. Dit tandwielsysteem bracht het snelle draaien van de motor op de mesjes over.

Qua uiterlijk lijken de hedendaagse toestellen eigenlijk nog in grote mate op de eerste gecommercialiseerde blenders uit de 1930’s. In werkelijkheid werden de toestellen gaandeweg verbeterd, voorzien van krachtigere motoren, werden ze minder zwaar en gemakkelijker te onderhouden. Om te prijs te kunnen drukken, werden de toestellen vaak wel minder robuus, door het toenemend gebruik van plastiek.

Maar wie vond eigenlijk het toestel uit, en wie populariseerde het ? Daarvoor moeten we even terug in de tijd, naar het onstuimige Amerika van de Roaring Twenties, van Flapper Girls, Al Capone en de Chrysler Building.

1) Historische achtergrond

 

De uitvinding van de “blender” gaat terug naar 1922. De tot Amerikaan genaturaliseerde Pool Stephen Poplawski (1885-1956) uit Racine, Wisconsis was de eigenaar van een kleine firma die Stephens Tool co. heette. Hij was gefascineerd door de toepassingsmogelijkheden van techniek in het huishouden en de horeca-sector. In Racine bevond zich een grote fabriek van gemoute poedermelk, opgericht door de twee Britse broers Horlicks. (1)

Het ging om een product in poedervorm, waarvan een versterkende drank gemaakt kon worden, op een tamelijk omslachtige manier. Het werd vooral aanbevolen aan opgroeiende kinderen, maar het werd later ook door Poolexpedities en door soldaten aan het front gebruikt. Reeds voor WO 1 was het blijkbaar gebruikelijk, dat mensen bij apothekers tegen betaling een glas Horlicks gingen drinken. We hebben geen idee of dit beperkt was tot in Racine of Wisconsin, maar alleszins drongen de Horlicks aan op de ontwikkeling van een gebruiksvriendelijk toestel, dat apothekers en drogisterijen in staat zouden stellen om op grotere schaal glazen Horlicks te kunnen aanbieden. Rond 1911 ontwikkelde de firma Hamilton-Beach uit Racine een klein electrisch toestel op een statief, waarmee één glas per keer kon worden gemaakt. We vermoeden dat het gaat om de Cyclone Drink Mixer, waarvan er ettelijke duizenden over de toonbank gingen. Hieruit ontwikkelde Hamilton-Beach later de zeer bekende Drink Master.

     
Twee zeer oude Hamilton-Beach drankmengers,
links uit de VS, rechts uit GB en voorzien van zijn drankbeker

Het toestel ontworpen door Hamilton-Beach bleek ideaal voor individueel gebruik. Vermoedelijk kocht Horlicks zelf een grote hoeveelheid van zulke drankmixertjes, die het dan zelf verdeelde. Dit is alleszins hetgeen het metalen label op bovenstaand Brits toestel laat vermoeden:

Hoewel de H-B drankmenger dus prima was voor ideaal gebruik, was het wat klein voor zaken waar men grotere hoeveelheden Horlicks per keer wou kunnen voorbereiden. Horlicks moedigde alleszins verder onderzoek naar zo´n toestellen aan.

De Stephens Tool co. van Poplawski was vanaf 1919 een onderaannemer geworden van de Arnold Electric co., eveneens uit Racine. Deze firma zocht naar ideeën om de potentieel lucratieve markt van Horlicks aan te boren. In 1922 kwam Poplawski met het ei van Columbus aandragen, waaraan tot dan toe niemand anders had gedacht. Zijn vertrekidee was om zeer snel roterende mesjes in de bodem van een mengkom te monteren. Simpel en toch geniaal. Hij was op dat idee gekomen, toen hij een bakker bezig had gezien met het mengen van brooddeeg.

Zijn idee van een mengkom met mesjes op de bodem vormde de basis van heel de latere blender-industrie. Hij nam er trouwens meteen een patent op, en de firma Arnold begon relatief grote toestellen te ontwikkelen, waarin dit principe in werd toegepast. De eerste nog primitieve blenders waren nog veel te groot en te duur voor huishoudelijk gebruik, maar de industrie toonde enige belangstelling. Deze toestellen bleken inderdaad interessant voor de sector van de industriële bakkerijen, en ook de US Navy liet ze in de kombuis van een aantal oorlogsschepen monteren. (2)

In 1926 kocht H-B het lokale bedrijfje Arnold over. Poplawski werd daarbij in de uitgebreide staf van de nieuwe eigenaar opgenomen. In de daarop volgende jaren werkte hij aan een toestel dat groenten en fruit kon fijnmalen, waarop hij eveneens een patent nam. Begin jaren ´30 zou hij weer op eigen vleugels gaan vliegen. Indien zijn patent op de speciale mengkom met mesjes hem per toestel die dat principe gebruikte een kleine divident opleverde, moet de goede man tegen dan al goed zijn brood verdiend hebben.

Eén van de spilfiguren bij H-B was Frederick Jacob "Fred" Osius. In 1910 stond hij mee met L.H. Hamilton en Chester Beach aan de wieg van deze firma, maar aangezien hij een hekel had aan zijn familienaam, werd deze op zijn vraag niet in de firmanaam opgenomen. Osius was een knutselaar met veel goede ideeën, en zou ondermeer de vader zijn van de eerste draagbare stofzuiger. Het is zeer waarschijnlijk dat hij in de tweede helft van de 1920´s, misschien zelfs eerder in contact is geweest met Poplawski. Hoe het ook zij, Osius stortte zich vol overgave op het in elkaar steken van een toestel voor huishoudelijk gebruik, dat in staat zou zijn om voedingswaren fijn te snijden, te hakken, te verpulveren, te mengen. (3)

Omstreeks 1933 had hij een toestel ontworpen, dat hij Miracle Mixer noemde. Het was een perfectionering van Poplawski´s idee om mesjes in de bodem van een mengkom te plaatsen, maar in plaats van een toestel voor de industrie ontwierp Osius een apparaat dat klein genoeg was om te kunnen evolueren naar huishoudelijk gebruik. 

Niettemin bleef zijn toestel geplaagd door een aantal kinderziektes, waarvoor hij maar geen oplossing vond. We vermoeden dat Osius in de vroege 1930´s niet meer bij H-B werkte, want hij begon te zoeken naar een investeerder, die geld zou willen steken in het project, zodat hij de overgebleven mankementen zou kunnen wegwerken.

 
Popular Songs dec. 1935

Die vond Osius uiteindelijk in 1935. In dat jaar stapte hij met zijn blender-plannen naar de populaire dansorkestleider Frederick “Fred” Waring (1900-1984). Hij ontmoette hem na een optreden van de Waring’s Pennsylvanians voor een radioprogramma in het gebouw van de Vanderbilt Theatre. Het lijkt op het eerste zicht misschien een rare keuze om naar een orkestleider te stappen. Osius had echter aan Waring gedacht, omdat deze voor zijn muzikale carrière aan een ingenieursopleiding ("architectural engineering") was begonnen aan de Penn University. Hoewel hij uiteindelijk zijn studie onderbrak om zich volledig te kunnen toeleggen op zijn uiterst succesvolle banjo-groep, bleef Waring heel zijn leven geïnteresseerd in nieuwe technische snufjes en technologische gadgets. Bovendien leed de nog jonge Waring aan maagzweren, en zijn arts had hem een dieet aangeraden van groenten en fruit. De "Miracle Mixer" pastte dus naadloos in het verhaal, en Waring verklaarde zich bereid om 25 000 $ in het project te steken.

Toen echter bleek dat Osius er maar niet in slaagde om alle technische mankementen van zijn “Miracle Mixer” op te lossen, kwam het tot een zakelijke breuk. Waring boog zich vervolgens zelf over het toestel, en uiteindelijk kwam hij wel af met de laatste benodigde verbeteringen. Het is niet helemaal duidelijk, of hij die verbeteringen zelf allemaal heeft bedacht, of zo hij daarvoor met andere mensen heeft samengewerkt. Hoe dan ook, in 1937 was het zover…

In dat jaar presenteerde hij voor het eerst de “Miracle Mixer” op de National Restaurant Show in Chicago. Net als Poplawski’s apparaten diende ook dit toestel in de eerste plaats om dranken te mengen en fruit en groenten fijn te hakken. De zeer populaire Waring, die met zijn dansorkest jaarlijks heel wat horeca-zaken aandeed, zorgde vanaf dan eigenhandig en met veel succes voor de promotie van zijn blender bij hoteleigenaars, restauranthouders en cafe-bazen. Hoewel hiervoor nog geen concrete aanwijzing voor werd gevonden, nememen we aan dat de eerste versie simpelweg "Model A" genoemd werd. Feit is immers, dat in 1937 een fraai alu-kleurig model B verscheen, dat door een nog jonge Peter Muller-Munk ontworpen werd. Het model viel op door een trapvormig rond motorblok.

  

Omdat zijn naam als orkestleider al zeer bekend was, veranderde hij in 1938 de naam van zijn apparaat in Waring Blendor (met o !). Het toestel was ideaal om smoothie’s (bv. Orange Julius) en cocktails mee te maken. In de 1940’s gaf Waring trouwens een receptenboek mee met zijn Blendor, waarin suggesties voor het maken van “Smoothees” opgenomen waren. (4) 

Zoals bij iedere technische nieuwigheid lag de prijs ervan toen nog vrij hoog: bijna 30 $. Dat nam niet weg dat er heel wat belangstelling kwam uit de horeca-sector voor de toepassingsmogelijkheden van het toestel.

De extra inkomsten die deze lucratieve nevenactiviteit opbrachten gebruikte Waring om het toestel gaandeweg te (laten) verbeteren. Vaak zorgen kleine ingrepen, zoals aanpassingen aan de vorm van de mengkom voor een niet onaanzienlijke impact op de prestaties van zo’n mixer. Een klaverbladvormige mengkom bvb. kan ervoor zorgen dat de voedingswaren beter naar de snel roterende mesjes geleid worden, daar waar bij een ronde mengkom een deel mogelijk rond de wand zal blijven zwieren. Motoren kunnen krachtiger gemaakt worden en mesjes solider, zodat meer toepassingen mogelijk werden. Vanaf de 1940’s verschenen modellen op de markt die steeds meer voedingswaren in stukjes konden hakken, fijnmalen, verpulveren, krachtig mengen. Ze waren toen al uitgerust met een motor, die een hoger toerental had dan die van vliegtuigen…!

De geleidelijk aangebrachte verbeteringen maakten het toestel vanaf dan ook interessant voor gebruik in de huiselijke sfeer. En wie keukens zegt, zegt natuurlijk een potentieel enorm grote markt. Waring ging nu ook bij de winkelketens Bloomingdale’s en B. Altman’s aankloppen, om te zien of zij belangstelling hadden in het verkopen van zijn toestellen. Ook bleef het bedrijf zoeken naar ingrepen, die de prijs van het toestel nog wat konden drukken.


Fred Waring op latere leeftijd

In 1937, hetzelfde jaar waarin Waring zijn Blendor aan de horeca-sector voorstelde,  verscheen ook de Vitamix van W.G. Barnard. Volgens de website van dit bedrijf uit Ohio waren zij in 1949 de eerste om aan “direct marketing” op TV te doen. Uit het koddig reclamefilmpje van bijna 30 minuten blijkt dat de firma experimenteerde met mengkommen in roestvrij staal, naast de meer gebruikelijke Pyrex-kommen. Volgens de website van de firma deed “Papa Barnard” niet mee aan de zoektocht om mixers goedkoper te kunnen maken, maar probeerde hij eerder de levensduur van zijn toestel systematisch op te krikken. (5)

Na Wereldoorlog 2 kwam er nog concurrentie. In 1946 kocht de John Oster Manufacturing Co. de firma van Poplawski over. Oster, die ook uit Racine, Wisconsin was, had tot dan toe vooral toestelletjes voor haarverzorging geproduceerd, zoals “hand clippers”, trimmers voor (huis)dieren en haardrogers. Met zijn “Osterizer” werd hij een geduchte concurrent voor de Blendor van Waring in de VS.

  

In 1954, minder dan 20 jaar na zijn lancering, werd de miljoenste Waring Blendor verkocht. Wat daarbij opvalt is dat de vormgeving van de Blendor verschillende malen in de eerste helft van de 1950´s gewijzigd werd. In de fiches gewijd aan de blender-modellen van deze producent wordt hier verder op ingegaan.

  

Leek het toestel oorspronkelijk wat op de Turmix (zie verder), dan kreeg hij vervolgens 4 verchroomde poten die van bodem tot mengbeker doorliepen. Dit model werd minstens in twee kleuren uitgebracht, nl. wit en een soort cyaankleur. Waring bracht ook een "ice crusher" in dezelfde kleur uit.

In dezelfde periode verscheen ook een Blendor met een motor gevestigd in een "beehive"-vormige behuizing. Waring begon aan diversifiëring te denken, en ook andere elektroapparaten te produceren. Zo verschenen er stoomstrijkijzers van het type Aluron, en ranke reisstrijkijzers van het type Durabilt (omstreeks 1957)

 

Blenders werden aantrekkelijker gemaakt, door ze met een aantal hulpstukken samen te leveren. Zo werden sommige toestellen geleverd met een set mengkommen, die toelieten verschillende hoeveelheden voor te bereiden. (bv van 1 l, 2 l en 4 l) Andere merken boden de mogelijkheid om de motorblok ook te gebruiken in combinatie met een fruitpers of koffiemolen. Er verschenen verder ook blenders met een zelfreinigende capaciteit. We komen hier verder nog op terug.

De toestellen werden zelfs populair in wetenschappelijke laboratoria. Zo gebruikte de geneesheer en microbiologische onderzoeker  Dr. Jonas Salk (1914-1995) in 1955 een Waring Blendor bij het ontwikkelen van een vaccin tegen de verschrikkelijke ziekte kinderverlamming of polio. Ook in ziekenhuizen waren de toestellen in trek, omdat ze ideaal zijn bij het bereiden van allerhande diëten voor patiënten. (6)

2) De voornaamste producenten opgelijst (in opbouw)

België

- ACEC (kleine plastieken blender voor baby-voeding)
- Kalorik
- Riby
- Tubraco

Europa

- AEG (D)
- Auer
- Bauknecht (D)
- Berrens (Enrique) (Sp) zie ook Turmix
- Blendor (GB) (Sparta Products Ply Ltd Gulbransen)

- Bosch (D)
- Braun (D)
- Cadibel (It)
- Cadillac (F)

- Champion (F)
- Chelmo (F ?)

- Cuisto (Zwits)
- Cyclone (?)
- Decomix
- Elaul (F)
- Electra Mix
- Electro Star (D)
- ElloMixer
- Gerda
- Hispano-Suiza (Sp)
-
Kenwood (GB)
- Kern (Zwits)
- Lyrex
- Master (F / Zwits)

- Miss Mary (GB)
- MixVit
- Philips (NL)
- Piccolo
- Protos (Siemens) (D)
- Romix / Rotel (Zwits)
- Rotor (Zwits)

- Ruton-Vox (NL)
- Saturn (Universal-Cyklon) (Zwits)
- Super-Chieff (D ?)
- Teleca (Tsjecho-Slovaaks)
- Turmix (Zwits) zie ook Berrens
- Vega Mistral (F)

U.S.A

- Chicago-Electric
- Coronet

- Dormeyer (Chicago, IL)
- Eskimo
 (Bersted Mfg. Co.) (Fostoria, OH)
Hamilton Beach
 (Racine, WI)
- Kenmore

- Knapp-Monarch
- NuTone

- Oster
- Packard
- Universal
- Vitamix zie Eskimo / Bersted
- Waring
- Westinghouse

Varia en land van herkomst onbekend

- Ardea (Arg ?)
- Betty (Arg ?)
- Calvert (Arg ?)
- Chicago (Arg ?)
- Ciena (Arg. ?)
- Cometo (Arg ?)
- Dinamix (Arg)
- Emmco (Aus)
- Eslabon de Lujo
- Frutex (Arg)
- Gesa (Arg ?)
- Geson (Arg ?)
- Gilton (Arg ?)
- Gloria (Arg ?)
- Holiday (Arg) (lijkt op Turmix)
- Ikalux (Arg ?)
- Imperial (Arg ?)
- Kowa (Arg ?)
- Lyrex
- Mercury (Arg ?)
- National (Arg ?)
- Polot
- Princess (Arg ?)
- Ramix (Arg ?)
- Sky Blue
- Yelmo (Arg)
 

3) Belgische producenten

ACEC

Hoewel dit bedrijf uit Charleroi hoofdzakelijk bvetrokken was bij de bouw van zware machines, had het ook een afdeling die zich op huishoudtoestellen richtte. Vanaf de late 1950´s bracht het Waalse bedrijf een aantal staafmixers uit: de Mixoup, de Super Mixoup en de Mixoup Luxe. De modellen werden meermaals geactualiseerd, en afgaande op de verpakkingsdozen tot in de 1970´s geproduceerd.

Daarnaast maakte de firma een toestelletje om babyvoeding mee te bereiden, dat simpelweg "Baby" heette. Hoewel het niet in het rijtje van de typische blenders met hun afneembare glazen of metalen mengkom past, heeft het apparaatje wel de rechtopstaande vormgeving. Daarom werd het toch in deze rubriek opgenomen.

Niettemin, noteer dat volgens de IRHA (International Register of Household Appliances dit machientje eigenlijk thuishoort in een andere categorie, nl. 1.P.e. Deze omvat al de apparaatjes die in zekere zin in dee 1.P. categorie horen, maar niet bij de blenders, de statiefmixers enz. Het is een "Varia" categorie, waarin bv. malt mixers, cocktail mixers, mixers voor babyvoeding... in passen.

Zolang deze categorie niet op Retroscoop bestaat, wordt deze kleine blender hier ondergebracht. Van zodra de 1.P.e. toestellen "aangepakt" zullen worden, zal deze fiche naar die rubriek overgeplaatst worden. Noteer dus echter dat de "Baby" eigenlijk niet in de 1.P.a. categorie hoort. 

ACEC Baby

 

Naam: ACEC Baby
Model: 
Type: kleine blender voor de bereiding van baby-maaltijden
Jaartal /Periode: 1960´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen: "praktisch onbreekbare plastieksoort" volgens de brochure die de firma aan het toestel weidde. De metalen die in contact komen met de voedingsmiddelen zijn niet-roestend.

Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht: 1,9 kg
Vormgeving: uiterst sober, het praktische primeert op esthetiek

Technisch
- Voltage: 110-130 V of 220 V
- Wattage: 250 W
- T/Min.: 12 000
Beker met een "nuttige capaciteit" van 5 à 6 dl., degelijk geïsoleerd.

Opmerkingen:
Bronnen: "Gebruiksaanwijzing van uw Mixer ACEC type Baby"
Extra beeldmateriaal:


Kalorik

Kalorik werd in België vooral bekend vanwege zijn strijkijzers, broodroosters en enkele fraaie wafelijzers. Voor een korte bedrijfsgeschiedenis van deze Brusselse producent verwijzen we naar het artikel over het Dynatomic strijkijzer op deze website.

Het bedrijf trachtte voorts met enkele staafmixers voor bv. de bereiding van soepen te scoren. Een echte stevige blender, type Turmix kwam er niet.

Toch werd een bescheiden poging ondernomen met een wat goedkoop en fragiel ogende blender, die samen met een koffiemolen verkocht werd onder de naam "Combi". De lancering dateert uit omstreeks 1960. Hier wordt enkel de eenvoudige blender besproken.

Kalorik Combi

 

Naam: Combi (wanneer samen met een koffiemolen verkocht ?)
Model: 5320 (volgens doos) NA 605 (op bodemplaat toestel)
Type: combi verkoop blender/koffiemolen (?) Het is onduidelijk of de twee toestellen apart verkocht werden
Jaartal /Periode: ca. 1960 (receptenboekje Kalomix 60, zie bijdrage over de statief- en handmixers)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: zeer simpel gehouden motorhuis zonder sleuven voor luchtkoeling, zonder franjes als een sierlijk embleem of modelnaam, rustend op 5 rubberen pootjes. Wel enig kleurgebruik bij de kunststoffen onderdelen, met een motorhuis in gebroken wit, een ring in lichtgroen en een deksel in lichtblauw
Materialen: kunststof (motorhuis, deksel) glas (beker)
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
- het toestel lijkt geen instelknop voor de snelheid te bezitten
- op de bodem wordt wel gesproken van een "moteur universel" maar vreemd genoeg wordt geen wattage of t/min vermeld. Er wordt ook een nummer NA 605 vermeld.

Bronnen: "Receptenboekje Kalomix 60"
Extra beeldmateriaal:

 

  

Riby (Brussel)

Riby model ?


Collectie Retroscoop

Naam:
Model:
Type: blender
Jaartal /Periode: het toestel oogt erg 1950´s, maar wat zonderling is, is dat het logo of embleem op dit toestel hetzelfde is als op de Nofix droogzwierder van Riby: en die dateert uit ca. 1935. De Mixtou, een tweede blender van Riby die dan ook in de fiche hieronder aan bod komt, had een ander logo. Betekent dit dan misschien dat deze blender ouder is als men op het eerste zicht zou denken ? Te noteren valt dat Riby steeds zeer vooruitstrevende toestellen op de markt heeft gebracht, die altijd op hun tijd vooruit waren, zowel technisch als qua vormgeving. Zo oogt hun Nofix droogzwierder eveneens al erg 1950´s-achtig aan, terwijl ze toch op de Expo 1935 van Brussel getoond werd
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: metalen motorbloc in het melkwit opgespoten. Drie rubberen voetjes. Schuifschakelaar tussen twee van die voetjes, die op vier standen gezet kan worden. Vier langwerpige, horizontaal en per twee aangebrachte koelgaten aan weerszijde. Glazen mengkom met een deksel in zeer licht, alu-kleurig metaal, mogelijk aluminium, afgetopt met een metalen ring waardoor extra ingrediënten in de mengkom gegoten konden worden. De ring deed ook dienst bij het optillen van het deksel of deze laatste terug te plaatsen op de mengkom.
Materialen: metalen bescherming rond het motorblok, mengbeker in glas, deksel in alu-kleurig metaal
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:  220 V
- Wattage: ?
- T/Min.: ?
(de ontbrekende gegevens werden niet vermeld op het identificatieplaatje op de bodem van het toestel.)

Opmerkingen:
- Selectieknop kan op 5 standen (van nul tot 4) gezet worden om het aantal omwentelingen per minuut aan te passen.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Riby Mixtou

Naam: Mixtou
Model: 
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen: de beker is van Jena Therma hittebestendig glas, de behuizing van het motorblok van metaal
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
- traploze versnelling
- terzelfde tijd als de Presstou gelanceerd, blijkbaar zelfde motorblok
- de firma gaf 5 jaar garantie, wat ongewoon hoog is in dit marktsegment. (1 jaar was meer de courante praktijk)

Bronnen: ongedateerde reclamebrochure Riby (collectie Retroscoop) dat qua datering problemen geeft. Vooraan is de stand van Riby tijdens de Expo van 1935 in Brussel te zien, sommige opgenomen toestellen (wasmachine) lijken ook uit die tijd te dateren, maar de was- en droogmachine Riby Royal en deze Mixtou dateren van na WO 2.

  

Tubraco (Ets.)

Over deze firma ("agence générale") met adres in Brussel is voorlopig niets geweten. Het is dus onduidelijk of ze ooit wel zelf een blender produceerde, of enkel instond voor de distributie van toestellen, voorzien van hun eigen label. Dit was en is soms nog steeds een courante praktijk. Bij gebrek aan meer informatie wordt deze blender dan ook voorlopig onder Belgische producenten gecatalogeerd.

Tubraco Mixi

Naam: Mixi
Model: 
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 3250 Bfr.
Fysische beschrijving:
Materialen: inox ?
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

4) Andere Europese producenten

AEG (Duitsland)

AEG Model MUE 1 - MUE 2 - MUE 3

Naam:
Model: MUE 1, 2, 3 (bij de 3 staat nog: nr. 1258)
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s-1960´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte: 45 cm
- Diameter:
- Gewicht: ca. 4700 gr.
Vormgeving: tegelijkertijd "clean" en minimalistisch, en toch vrolijk, zelfs een tikkeltje frivool. Een goed geslaagde evenwichtsoefening die in een vooruitstrevend model resulteerde, een beetje zoals bij Braun in dezelfde periode.
Technisch
- Voltage: 220 V
- Wattage: 400 W (MUE 3)
- Herz: 40-60 Hz
- T/Min.:
Opmerkingen:
- kon ook uitgerust worden met een veel grotere mengbeker in dezelfde melkachtige kleur als het motorblok.
- zoals op onderstaande brochure rechts te zien, kon dit toestel worden uitgebouwd tot een heuse "keukenrobot". In de 1960´s verscheen een extra apparaat (E 613 510 100) om tot zo´n multifunctioneel apparaat te komen. Keukenrobotten zullen op langere termijn in een aparte bijdrage aan bod komen, maar hieronder worden in afwachting toch enkele foto´s van het groene toestel getoond.

Bronnen:

 

Bauknecht

Bauknecht Allfix 1

Naam: Allfix
Model: 1
Type:
Jaartal /Periode: minstens sedert 1953
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
- de Allfix 2 was meer een keukenrobot
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Bauknecht Trifix

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:

Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

   

Blendor Gulbransen Sparta Products
Ply Ltd. (GB)

Collection of Auckland Museum Tāmaki Paenga Hira, 1999.42.2 (CCBY) 

Naam: Blendor-Mix
Model:
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen: de kunststof onderdelen werden geproduceerd door Derwent Plastics

Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:

Vormgeving:

Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:

Bijkomende opmerkingen:
- het stuk waarop de messen gevestigd zijn heeft een diameter die toelaat om ook keukenbokalen op te plaatsen als extra mengbeker
- tevens kon ook een haardroger op het motorblok gemonteerd worden

Bronnen:


Collection of Auckland Museum Tāmaki Paenga Hira, 1999.42.2 (CCBY)

 

Bosch (D) 

Belangrijke opmerking: dit toestel hoort volgens de Cat. 1.J Keukenroobotten van Retroscoop´s IRHA. Omdat deze categorie pas in de toekomst zal worden aangemaakt, en we de lezers nu al een idee willen geven van hoe dit toestel met o.a. een blender eruit zag, wordt de fiche ten voorlopige titel in deze bijdrage opgenomen. Van zodra de keukenrobotten aan bod zullen komen, zal de Electro Star Combi naar die rubriek verhuizen. 

Bosch Küchenmaschine HM KA-1

   

Naam: Küchenmaschine
Model: KA-1
Type: Keukenrobot
Jaartal /Periode: 1952 (Vanaf)
Prijs in die periode: 295 - 325 DM
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:

Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:

Opmerkingen: weer zo´n typsich product uit de Wirtschaftswunder-jaren, net als het Grundig Stenorette dicteerapparaat of de Telefunken Concertino-radio´s
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
    

   

 

   

Braun (Duitsland)

Braun Multimix (1)

  
Collectie Retroscoop
 

Naam: Multimix
Model:
Type: blender
Jaartal / Periode: 1ste helft 1950´s
Prijs in die periode: 2 875 Bfr. in 1954
Fysische beschrijving:
Materialen:
 
- motorblok: melkwit gelakt alumnium, blauwgekleurd metalen kiesschijf achter de selectieknop voor het toerental. Deze selectieknop is in donkerrode kunststof, mogelijk bakeliet (?)
- mengbeker: er waren exemplaren in glas en andere in aluminium
- deksel: melkwitte kunststof
Dit was de enige blender met een metalen behuizing die Braun op de markt heeft gebracht. Het geheel heeft evenwel niet de robuustheid van de dure Zwitserse merken zoals Kern of Turmix, wat zich in een lagere prijs vertaalde
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving: Max Braun zelf (?)

Technisch
- Voltage: 200-240 V
- Wattage: 300 W
- Hz: 25-60
- T/Min.: Stand 1: 
800 t/min, stand 2: 1200 t/min.
Accessoires / opzetstukken die op het motorblok pasten:

- de fruitpers Multipress
- een "Zentrifuge"
- een "Fleischwolf"
- een deegmenger (Rühr- und Knetwerk)
- "Schnitzelwerk"
- een beker voor het bereiden van slagroom (Sahnrebläser)
- een klopper voor slagroom
- een mengbeker van 1/2de liter ("gobelet") voor de bereiding van kleine hoeveelheden (instructieboekje p. 5)
- een koffiemolentje met doorzichtig deksel in glas
- een groentemolen
- een maatbeker met een spatel enz.

Afmetingen: diameter motorblok: ca. 18 cm / hoogte van motorblok tot bovenrand deksel: ca. 40,5 cm
Opmerkingen:
- In reclames kon men zien hoe men deze mixer als een modulair systeem kon uitbreiden tot een keukenrobot die 5 verschillende functies kon uitvoeren. Hij werd ook samen gepromoot met de Multripress fruitpers.
- Er lijken ook filmopnames gemaakt te zijn geworden, afgaande op de foto hieronder. Mogelijk waren ze bestemd voor de opkomende televisie. Noteer in dat verband dat Braun in haar Duitse receptenboeken voor de Multimix ook reclame maakte voor haar televisietoestellen, naast die voor haar scheerapparaten.
- De wereldberoemde Amerikaanse (controversiële) nutritionist Gayelord Hauser (1895-1984) verscheen in Braun-reclames, waarbij hij dit toestel gebruikte (zie afbeeldingen)

  

- Voor verzamelaars:
* zeldzaam toestel, zeker in ZG staat. Typische mankementen zijn schade aan de melkwitte laklaag, de afwezigheid of slechte staat van het plastieken deksel. W
aar zeker ook op gelet moet worden is of het exemplaar een origineel snoer en stekker heeft. Gebruikers of reparateurs hebben deze vaak doorheen de jaren vervangen.

* Verpakking: (uiterst zeldzaam): doos zonder illustraties in gewoon beigekleurig golfkarton, dicht "getapet" met Braun kleefband en voorzien van stempel.

* Papieren documentatie
- Gebruiksinstructies: tussen de afbeeldingen hieronder het boekje met de lichtblauwe kaft (versie: Franstalig België en wellicht Frankrijk): hierin staan aandachtspunten opgesomd om oneigenlijk gebruik te voorkomen: zo moeten al te grote temperatuurschokken in de mengbeker voorkomen worden, moet men even stand 1 inschakelen alvorens naar stand 2 te gaan enz. Het boekje bevat een aantal zwart/wit foto´s, waaronder één van de (populaire maar controversiële) voedingsgoeroe Gayelord Hauser (1895-1984)
- Receptenboekjes duiken al wat vaker op. Op Duitse online shops worden vaak redelijk hoge prijzen gevraagd (ca. 15 Euro) gevraagd.
- Er blijken ook foldertjes te bestaan met de titel "Braun Multimix Berater": voorlopig is niets over hun inhoud geweten.

Naar alle waarschijnlijkheid bestaat er in Duitsland een "community" van verzamelaars van Braun-items of van erfgoed uit de periode van het fameuze "Wirtschaftswunder". Dit toestel is een zeer mooi exponent van dat laatste.
Bronnen: reclames Femmes d´Aujourd´hui 1954 (zie hieronder) / Franstalig instructieboekje, de Braun Multimix Rezeptbuch, die heel wat interessant beeldmateriaal bevat, alsook een opsomming van de vervangstukken en de alternatieve apparaten die op het motorblok geplaatst konden worden. 

  

 

  

  

      

     
Twee reclames uit 1954 (Femmes d´Aujourd´hui)


Gayelord Hauser in een
Italiaanse reclame voor Braun-toestellen

Braun Multimix (2)


Collectie Retroscoop

Naam: Multimix
Model: M 2
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s tot 1960´s (met kleine variaties)
Prijs in die periode: 2 875 Bfr. (noteer: exact dezelfde prijs als de metalen Multimix (1) )
Fysische beschrijving:
Materialen: rood bakeliet (behuizing) wit bakeliet (schakelaar) metaal (verbindingsstuk mengkom-motorblok en messen), doorzichtig of blauwachtig glas (mengbeker) en kunststof (zwart voor tandwiel waarop mengbeker geplaatst wordt, beigeachtig of wit voor het deksel)
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage: 220 V (ook exemplaren van 110-130 V)
- Wattage: 350 W
- Herz: 40-60 Hz
- T/Min.: 8 000 of 12 000
Opmerkingen:
- de glazen mengkom met inhoud van 1 L kon worden vervangen door een koffiemolentje (zie afbeeldingen hieronder)
- werd in reclames gepromoot samen met de multipress fruitpers
- kon uitgebreid worden tot een "Kuchenmaschine": de behuizing van de motor werd op één van de ogen van een 8-vormig statief geplaatst: op het andere "oog" werd een glazen kom geplaatst. Op het motorstuk werd dan een een soort verlengde arm geplaatst, waardoor de blender in feite in een statiefmixer veranderd werd (zie extra beeldmateriaal)
- latere exemplaren kregen een behuizing die feller rood was, mengbekers met blauwachtig glas en een wit in plaats van geel-beige deksel. Ook het oor van de mengbeker onderging een aantal wijzigingen qua vorm.

- voor verzamelaars: in tegenstelling tot de andere Multimix frequent te vinden op Duitse online shops, maar ook op Belgische rommelmarkten. Dit is duidelijk ook in ons land een heus verkoopsucces geweest.
- afbeeldingen van de oorspronkelijke verpakkingsdoos werden tot hiertoe nog niet gevonden. De instructieboekjes duiken tamelijk frequent op. Zoals men hieronder kan zien bestaan er verschillende versies. De voorflap varieerde eveneens per land.

Bronnen: reclames Bonnes Soirées en Femmes d´Aujourd´hui medio 1950´s (zie hieronder)
Extra beeldmateriaal:

  

    

 

  
Links 1955 (Femmes d´Aujourd´hui), rechts 1956 (Bonnes Soirées)

Cadibel (It.)

  

Italiaanse producent, die minstens drie modellen blenders op de markt bracht. Op de onderzijde van deze blenders wordt "OMRE Monza" vermeld. Wellicht was OMRE dus de producent, Cadibel de merknaam en Monza de productieplaats.

Deze toestellen zijn erg geliefd bij mensen die designobjecten verzamelen, en de prijzen ervoor durven dan ook wel eens (overdreven) oplopen. Ze zijn nochtans een stuk minder zeldzaam dan de Cadillac Ato-Mixer of bv. de Riby.

Verdere opzoekingen omtrent dit merk zijn nog volop aan de gang, hopelijk levert dit informatie op die toelaat om de onderstaande fiches verder aan te vullen.

Quick Batter

Naam: Quick Batter
Model: 
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s / vroege 1960´s (?)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte: c. 48 cm
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage: 220 V (er bestaan ook exemplaren van 110 V)
- Wattage: 550 Watt max.
- T/Min.:
Opmerkingen:
- kon ook uitgerust worden met een veel grotere mengbeker in een alukleurig metaal, mogelijk aluminium. Juist onder de bovenrand waren er twee zwarte knopvormige handvatten
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:
 

Model ?

Naam:
Model: 
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Model ? 

Naam:
Model: 
Type:
Jaartal /Periode: 1960´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Cadillac (Frankrijk)

Het Zwitserse Turmix was het eerste Europese merk om blenders te produceren. Na WO 2 kreeg de firma in het permanent neutrale land al snel navolging. Zo bijvoorbeeld van het Franse merk Cadillac, dat in de tweede helft van de 1940´s met haar fraaie Ato-Mixer uitpakte. Het was een zekere Monsieur Cadilhac (1 letter verschil) die het merk lanceerde. Blijkbaar kreeg de man geen last met het Amerikaanse automerk, want zijn firma bleef toch een aantal decennia bestaan. Hij was voor de lancering van zijn Ato-Mixer al jaren bezig met de productie van o.a. stofzuigers en scheermachines.

In 1949 verschenen reclames in tijdschriften als Sélection (de Franstalige Reader´s Digest), waarin aangekondigd werd dat dat Ato Mixer te bezichtigen zou zijn op het Salon des Arts Ménagers te Parijs, stand C 9 in de "Grand Nef gauche". 

De Ato-Mixer verwierf extra roem, doordat Boris Vian het in zijn grappige maatschappijkritiek “Complainte du Progrès” uit 1956 opnam. In Frankrijk groeide het fraaie toestel terecht uit tot een heuse klassieker.

Net zoals andere producenten van blenders en / of mixers produceerde ook Cadillac andere elektrische huishoudapparaten, zoals stofzuigers, koffiezetapparaten en grills. De firma lijkt zich hoofdzakelijk op de interne Franse markt te hebben geconcentreerd. Het bouwde verschillende jaren achtereen opgemerkte stands op het Salon des Arts Ménagers in het Grand Palais te Parijs. Fraaie foto´s herinneren aan die interessante na-oorlogse periode, waarbij de markt van huishoudtoestellen bijzonder mooie apparaten op de markt bracht, en deze gaandeweg aan een eerst langzaam, dan steeds maar sneller groeiend aantal mensen aan de man of vrouw wist te brengen. Hieronder foto´s uit 1951.


Collectie Retroscoop


Collectie Retroscoop

Het trachtte zich voorts door middel van veelvuldige reclamecampagnes te positioneren, zoals met dubbele pagina´s in de Constellation, het Franse antwoord op Reader´s Digest.


Een dubbele pagina in een Constellation van 1952

Ook het tijdschrift Art Ménagers lijkt nauw te hebben samengewerkt met Cadillac. Terwijl de firma regelmatig reclameruimte aankocht, bedankte het blad door ook regelmatig lovende artikeltjes over de Ato-Mixer te schrijven.

Het laatste spoor dat we van deze firma vonden dateert uit de 1970´s. Uiteindelijk lijkt het bedrijf een stille dood gestorven te zijn, of werd het opgeslokt door een machtigere concurrent. 

Cadillac Ato-Mixer

 

Naam: Ato-Mixer
Model: eerste versie
Type: blender
Jaartal /Periode: 2de helft 1940´s (ca. 1949 tot ca. 1955)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen: behuizing in gepolijst aluminium, koper, rubber, glas
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- T/min.: 8000 of 12 000

Opmerkingen:
Bronnen:

         

 

  

  

  

   

*   *   *   *   *

De Ato-Mixer werd opgevolgd door de Rapid en de Rocket. In een brochure van de firma werden de twee nieuwe modellen trots voorgesteld. Hoewel de twee modellen elk een nieuwe naam meekregen, werden ze toch ook nog omschreven als een "Ato-mixer", wellicht om in te pikken op de naambekendheid van de voorganger. Of om te suggeren dat er enerzijds miwers... en anderzijds Ato-mixers zijn. De firma was duidelijk in haar nopjes met die naam. Ook op de toestellen zelf werd niet nagelaten deze te vermelden.

Ook werd uitleg verschaft over de metalen mengbeker voor grotere hoeveelheden en warmere bereidingen, de cocktailshaker die de ijsblokjes niet in stukjes hakte en een "broyeur" waarmee koffie, muscaatnoten en andere harde voedingsmiddelen mee gemalen konden worden.

Cadillac Ato-Mixer Rocket

Naam: Ato-Mixer Rocket
Model:
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: ivoorkleurig gelakte sokkel met verschillende reliëfelementen, waaronder een alu-schildje met daarin de naam van de firma en de naam "Ato Mixer" in verwerkt
Materialen: sokkel in "alpax moulé"
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:

Vormgeving:
Technisch
- Voltage: 120, 130 of 220 V (volgens vraag)
- Wattage: 325 W
- T/Min.: twee snelheden: 8 000 of 12 000 t/min
Opmerkingen:
Bronnen:

  

Cadillac model ?

Naam:
Model:
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
Bronnen: 

Cadillac Rapid

Naam:
Model:
Jaartal /Periode: 9 990 AFF
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage: 120, 130 of 220 V (volgens vraag)
- Wattage: 260 W
- T/Min.:
Opmerkingen:
Bronnen:

 

Daarnaast produceerde de firma nog twee andere modellen, die voorlopig nog niet geïdentificeerd werden. Men kan op de afbeeldingen zien dat ze een andere sokkel en/of andere mengbeker hebben dan de Rocket en Rapid.

Cadillac model ?

Naam:
Model:
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen: 
Bronnen:

Cadillac model ?


Naam:
Model:
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen: 
Bronnen:

Chelmo (F ?)

Naam: Chelmo
Model: 
Type:
Jaartal /Periode: c. 1956 (artikel waarin dit toestel zeer kort besproken wordt)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen: het korte artikel gaf een adres in Parijs op, zonder te specificeren of de productie in Frankrijk plaatsvond.
Bronnen: kort artikeltje zonder bronvermelding, enkel een jaartal
Extra beeldmateriaal:

 

Cuisto (Zwitserland)

Op de onderzijde van de Cuisto-blenders staat vermeld dat dit bedrijf uit Zürich geleid werd door Ed. Aerne.

Cuisto onbekend model

   

Naam:
Model:
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s- vroege 1960´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen: er zijn versies waarbij de behuizing van het motorblok in een alu-kleurig metaal uitgevoerd werd, en versies in een melkkleurige behuizing. Uit de foto´s valt niet af te leiden of dat melkkleurig materiaal gelakt metaal of kunststof is. Ook de aftopping van de beker lijkt verschillende malen gewijzigd te zijn geweest. De glazen beker onderging ook wat wijzigingen, en er werd ook een beker in een alukleurig metaal uitgebracht.
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage: 220 V
- Wattage: 300 W
- T/Min.: Hoewel de fabrikant op een fabricageplaatje bevestigd aan de onderzijde van het toestel een invulvak voorzien had om een toerental te vermelden, werd dit blijkbaar toch niet ingevuld

Opmerkingen: in ons land werd dit merk geïmporteerd door de N.V. Cymena, en waren de toestellen te koop bij Vanden Borre.
Bronnen:

  
Cuisto Mélangeur

Naam: Mélangeur
Model:
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 4450 Bfr.
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen: kon worden uitgerust met een beker van 0,5 / 1 /  2,5 / 4 L 
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Cuisto Junior

Naam: Junior
Model:
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 4250 Bfr.- 5250 Bfr.
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage: 245 W
- T/Min.:
Opmerkingen: 5 snelheden
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Cuisto Senior

Naam: Senior
Model:
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 6000 Bfr.
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage: 360 W
- T/Min.:
Opmerkingen:
- 5 snelheden
- eerder een toestel voor professioneel gebruik
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Cyclone


Naam: "Le Cyclone"
Model:
Jaartal /Periode: eerste helft 1950´s
Prijs in die periode:
Materialen: behuizing en deksel volledig in alu-kleurig metaal
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.: 14 000, wat zelfs meer is dan de Turmix
Opmerkingen: volgens onderstaande reclame richtte de producent zich niet alleen op huisgezinnen, maar ook op hotels, kinderkribbes, ziekenhuizen, laboratoria enz. Dit apparaat lijkt niet veel te zijn verkocht, en vandaag de dag uiterst zeldzaam te zijn.
Bronnen: Arts Menagers sept.-okt. 1950

Electro Star / Excelsior (Stuttgart, Duitsland) 

De volledige naam van de Duitse firma Electrostar GmbH was "Reichenbach am Fils - Württ.", Württemberg dus. Hun Star Mix werd onder licentie gemaakt door de Nederlandse firma Excelsior en het Braziliaanse Real. 

Electrostar Star Mix

 

Naam: Star Mix
Model:
Jaartal /Periode: 1950´s

1951: Eerste versie van de Star Mix: men kan hem gemakkelijk van de opvolger uit 1954 onderscheiden, doordat deze pionier nog een glazen dop op de beker had, en nog geen rode rubberen rand aan de bodem van het motorblok. Het glazen deksel was het eerste wat verdween, de band in rood rubber aan de basis verscheen pas in een tweede fase. 

1954: Tweede versie uit 1954 met een deksel van melamine en een beker uit dik en erg resistent borosilicaat.

Prijs in die periode:
- MX 420 (Haushalt) DM 240
- MX 500 (Gewerbe) DM 275
De prijzen van de opzetstukken zoals een kleine koffiemolen enz. staan vermeld in de hieronder volledig weergegeven verkoopbrochure
Materialen:
- edelstaal: messen
- borosilicaat: maatbeker van 1,5 L en het deksel van de eerste versie
- melamine: deksel op beker van de tweede versie
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage: MX 420: 420 MX 500: 500
- T/Min.: stand I 6000; stand II 9000; stand III 15000
Opmerkingen:
- verscheen aanvankelijk zonder rubberen zool en met een glazen deksel op de mengbeker
- werd in België verkocht onder de Excelsior StarMix
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

    


In België verscheen de StarMix als een product van Excelsior
De precieze reden hiervoor is momenteel niet geweten
 


Deze Duitse klassieker dook ook op een promotiebrochure voor melk op.

Electro Star Combi


een Starmix motorblok (links) en een Starmix Combi 

Belangrijke opmerking: dit toestel hoort volgens de Cat. 1.J Keukenroobotten van Retroscoop´s IRHA. Omdat deze categorie pas in de toekomst zal worden aangemaakt, en we de lezers nu al een idee willen geven van hoe dit toestel met o.a. een blender eruit zag, wordt de fiche ten voorlopige titel in deze bijdrage opgenomen. Van zodra de keukenrobotten aan bod zullen komen, zal de Electro Star Combi naar die rubriek verhuizen.

Naam: Combi
Model:
Type: Keukenrobot met blender
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
- in essentie een multifunctioneel motorblok, met naast de motor van de blender ook nog een zwenkbare tweede motor in een toegevoegde uitstulping. Hierop konden verschillende opzetstukken bevestigd worden. ("Das Starmix Combi Programm")
In een zeer instructieve reclamebrochure (collectie Retroscoop) vindt men het uitgebreide assortiment van mogelijkheden terug. (zie extra beeldmateriaal) De brochure somde er 16 op, maar met de mededeling dat er nog bijkomende opties in ontwikkeling waren.

- Zoals de foto´s hieronder aantonen werd het toestel ook gepromoot voor gebruik in laboratoria
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Ello Mixer (land van herkomst onbekend)

Naam: Ello-Mixer
Model:
Type: blender aangedreven met water
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
Het toestel werd met een rubberen slang aangesloten op een waterkraan, en werkte als een miniatuur-waterkrachtcentrale. Waar echter het water weer uitkwam, en hoe het toestel precies opgesteld moest worden, is niet helemaal duidelijk. Gezien het vermoedelijk eerder beperkt toerental dat daarmee bereikt kon worden, zal deze blender ook maar voor sommige taken gedeugd hebben. Een groot commercieel succes werd het alleszins niet, ondanks de relatief democratische prijs.
Bronnen:

Hispano-Suiza

Auto- en vliegtuigbouwer Hispano-Suiza ontstond in het begin van de 20ste eeuw. Na WO 2 werd gestopt met de bouw van auto´s, maar werden andere activiteiten ontplooid. Zo produceerde het bedrijf heel wat radiomodellen, platenspelers en microfoons. Er was ook een poot die zich op allerlei huishoudtoestellen legde, van koffiemolens, thermossen en snelkookpannen tot haardrogers en scheermachines. Er was ook een afdeling die spullen als waterketels en picknickserviezen in aluminium produceerde.

De legendarische firma liet ook het segment van blenders niet links liggen.

Hispano-Suiza Mixor

Naam: Mixor
Model: 
Type: Blender
Jaartal /Periode: ca. 1954
Prijs in die periode: 950 Pts
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
- in vergelijking met de meeste andere deksels op blenders, eerder ongewone klokvorm. Ook op een aantal modellen van Turmix, dat in het Spanje van Franco samenwerkte met de firma Berrens vond men die frivole vorm terug. De meeste andere firma´s gebruikten doorgaans afgeplatte(re) vormen.
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Hispano-Suiza Multimix / Mixonet

Naam: Multimix / Mixonet
Model: 
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 850-900 Pts.
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
- op één van de onderstaande afbeeldingen is te zien dat de firma de naam "Multimix" op een reclame doorstreepte, en door "Mixonet" veranderde. Mogelijk kwam er een klacht van een andere firma, bv. Braun, die ook deze naam voor één van haar toestellen gebruikte.
- in vergelijking met de meeste andere deksels op blenders, eerder ongewone klokvorm. Ook op een aantal modellen van Turmix, dat in het Spanje van Franco samenwerkte met de firma Berrens vond men die frivole vorm terug. De meeste andere firma´s gebruikten doorgaans afgeplatte(re) vormen.

Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

 

 

Hispano-Suiza Supermix

Naam: Supermix
Model: 
Type: Blender
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode: 2100 Pts. wat 2,5 X zo duur was als de Multimix
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
- afgaande op de reclame verschenen rode en groene exemplaren
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
- zoals op de afbeeldingen hieronder te zien, werd het toestel tot in de 1970´s gemaakt. Op het receptenboekje uit die tijd werd de naam "Supermix" niet vermeld. Niettemin verscheen er -wellicht ook in de 1970´s (?) een nieuw model, de Supermix 750, waarbij de naam dus wel weer opdook.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

   

    

Op de onderstaande reclame tenslotte ziet men nog een overzicht van de accessoires van de Multimix en Supermix van Hispano-Suiza: het gaat om fruitpersen, koffiemolens, cocktailmengers enz. 

Kenwood (Londen, GB)

 

Hoewel het Britse Kenwood vooral bekend werd met haar "Chef" statiefmixers, bracht het ook ten minste 1 blender uit. Deze kostte de helft van de Chef, en werd gedurende 10 jaar geproduceerd. De firma maakte eveneens fruitpersen, handmixers en strijkijzers.

Voor alle duidelijkheid, de firma van Ken Wood had niets te maken met de Japanse producent van hifi-apparatuur.

Kenwood Kenmix 55

Naam: Kenmix
Model: 55
Type: blender
Jaartal /Periode: 1955 tot ca. 1966
Prijs in die periode: £ 14.13.7 in 1955
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving: vrij strakke vormgeving van het motorblok à la Dieter Rams, maar met een nogal frivool logo dat zeker niet op de toestellen van Braun zou zijn gebruikt. Behalve de witte versie blijkt er ook een lichtblauwe te zijn geweest. Ook het zwart van het controlepaneel zou door de Duitse firma geweerd zijn geweest bij de queeste naar soberheid.
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
Bronnen: reclames uit Britse vrouwenbladen uit 1955

    

Kern (Konolfingen, Zwitserland)

Naam:
Model:
Type: blender
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen:
Bronnen:

 
L.S. Verlooy: Le Grand livre du Mixer Uitg. Le Sillon d´Or, Hove 1956
Exemplaar met de stempel van de Ets. Rooses & Cie. uit Brussel, in die tijd
invoerder van Kern in de Benelux en Frankrijk

Master (Dôle, Jura - Frankrijk & Zwitserland)

Producent Master, die ten minste twee type blenders op de markt bracht, communiceerde nogal dubbelzinnig omtrent haar herkomst. In een reclame stond immers "fabriqué par des Suisses", wat doorgaans gelijk stond met een kwaliteitsproduct. In een andere reclame heette het: "Il est fabriqué par des Suisses avec la précision de l´horlogerie et muni d´un moteur Suisse." Maar op de bodem van hun blender stond dan weer:

Begrijpen wie begrijpen kan...

Master model ? 


Naam:
Model:
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch: 125 V
Opmerkingen:
Bronnen:

 

Master M 52 / M 53

Naam:
Model: M 52 en M 53
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
M 52: 25 000 AFF (anciens Francs Français)
M 53: 15 750 AFF
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen:
Bronnen: reclameblaadje Master simplifie votre cuisine. De kwaliteit van de afbeelding laat niet toe om met zekerheid te bepalen of het afgebeelde model hetzelfde is of niet als het eerste hier geïnventariseerde model.

 

Master model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen:
Bronnen:
 

Miss Mary (Hawkins)

Het Britse merk Miss Mary, geproduceerd door Hawkins is vooral bekend als producent van snelkookpannen ("pressure cookers"). Hawkins maakte onder de eigen naam ook strijkijzers. Blijkbaar heeft de firma zich aan een zijsprong gewaagd, de productie of mogelijk enkel de distributie van een blender.

Of dit een succesvolle zet is geweest, is weinig waarschijnlijk: ondanks intensieve naspeuringen werd tot hiertoe nog geen exemplaar op veilingsites of rommelmarkten tegengekomen enz. Voor zover nagetrokken kon worden, werd er ook geen tweede poging ondernomen.

Miss Mary Super Mixer

Naam: Miss Mary Super Mixer
Model:
Type: blender
Jaartal /Periode: ca. 1955 (gedateerde reclame)
Prijs in die periode: 2850 Bfr., wat ergens in de middenmoot was. Voor een "klopper met bijhorigheden" werd een extra 125 Bfr. aangerekend.
Materialen: de metalen behuizing is in geanodiseerd aluminium, wat voor een mooie glans zorgde
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage: 110-130 of 220 Volt
- Wattage:
- t/min: twee standen: 9000 of 15 000 (wellicht één van de hoogst genoteerde) In een reclame in Publi-Post werd er zelfs 19 000 van gemaakt, het is niet uitgesloten dat dit een drukfout is.
Opmerkingen: De reclame in Publi-Post gaf de Ets. Roy, Verbondstraat 21 te Antwerpen als contactadres op. Of dit de invoerder van deze mixer of van Miss Mary was, is onduidelijk: in reclames voor de drukpannen uit de eerste helft van de 1950´s werd NV Benelec, Place Louise 1 te Brussel als contactadres opgegeven.
Bronnen: Reclamefolder "Geen moderne keuken... zonder Super Mixer Miss Mary" (Collectie Retroscoop)
Extra beeldmateriaal:

 

 

Mixvit

Mixvit model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode: 1950´s (?)
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen:
Bronnen:

Mixvit model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode: 1950´s (?)
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen:
Bronnen: 

Philips (NL)

Philips model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 3800 Bfr.
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen:
Bronnen:

   

Protos (Duitsland)

De firma Siemens gebruikte de merknaam Protos om allerlei huishoudtoestellen op de markt te brengen, waaronder stofzuigers. Onder die naam werden in de 1950´s ook een kleine, weinig sierlijke blender en een staafmixer (de Protomix) op de markt gebracht.

Protos model ?

 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode: vroege 1960´s ?
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen:
Bronnen: het receptenboekje bevat behalve een bladzijde over hoe het ene toestel in het andere omgevormd kan worden helaas geen informatie over de blender.

Romix / Rotel (Zwitserland)

Rotel AG was een fabrikant uit het Zwitserse Aarburg. De firma produceerde eveneens strijkijzes. Er verschenen zowel blenders onder de naam Romix als onder de naam Rotel.

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen:
Bronnen:

Rotor (Zwitserland ?)

Rotor model ?

Naam:
Model:
Jaartal /Periode: 1960´s
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen:
Bronnen:

Rotor model ?

Naam:
Model:
Jaartal /Periode: 1960´s
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen:
Bronnen:
 

Ruton / Vox  (NL)

De R 50 / R 52 Robot "opbouwset" werd geproduceerd door het Nederlandse Ruton ("Het nationaal product"). Dit was het bedrijf van Rudolf Blik. Het zonderlinge apparaat werd in andere landen verkocht onder de merknaam Vox (België). De precieze reden voor een tweede merknaam is vooralsnog niet gekend. De verschillen tussen de R 50 en R 52 zijn momenteel evenmin duidelijk.

Het gaat niet om een zuivere blender, maar om een multifunctioneel toestel, opgebouwd rond een centraal motorblok. Het kon zowel uitgebouwd worden tot een steelstofzuiger, een vloerboener, een haardroger, een verstuiver en zelfs tot een blender. Van zodra aan deze website een specifiek artikel over zo´n multifunctionele toestellen zal toegevoegd worden, zal deze fiche naar die bijdrage verhuizen. Bedoeling was kostenbesparend te werken, door niet elk toestel met een eigen motor uit te rusten. In de moeilijke tijden van de heropbouw klonk dit op het eerste zicht zinvol. Niettemin valt de strijd van stof en pluisjes niet goed te rijmen met het maken van mayonaises en sauzen. Louter gevoelsmatig wrong dit idee bij heel wat potentiële klanten. Niettemin lijkt het toestel een lange productieduur te hebben gekend.

De blender werd samengesteld door een blendervoet en een glazen mengkom op het motorblok te monteren. Tevens werden een kneder en een klopper meegeleverd.

Naam: Robot
Model: R 50 / R 52
Type: multifunctioneel huishoudtoestel, waaronder blender
Jaartal /Periode: ca. 1950, mogelijk tot in de 1970´s
Prijs in die periode: 135 gulden
Materialen: metaal, glas, rubber, kunststof
Afmetingen
- Hoogte: 127,5 cm (inclusief de lange steel van de stofzuiger) afmetingen van het motorblok samen met de mengbeker voorlopig onbekend
- Diameter: 20 cm 
- Gewicht:
Vormgeving: Rudolf Blik (?)
Technisch:
Opmerkingen:
- Ruton produceerde voorts ook (onder meer ?) strijkijzers en stofzuigers.
- Een (vrij ?) compleet exemplaar van dit zonderlinge toestel met al zijn opzetstukken bevindt zich in de collectie van het Gents Designmuseum
Bronnen:

 

Saturn (Zwits.)

Naam: Universal Cyklon
Model:
Type: blender + koffiemolen
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 4860 Bfr.
Materialen:
Afmetingen:
- Hoogte: 41 cm
- Diameter: 31 cm
- Gewicht: ca. 6 kg.
Vormgeving:
Technisch:
- Model A: 110-135 V 160 W
- Model B: 220 V 160 W
- Beker: 1 liter / recipiënt voor koffie malen: 500 gr.

Opmerkingen:
Bronnen:

Super Chieff (D ?)

Naam: Super-Chieff
Model:
Type:
Jaartal /Periode: 1960
Prijs in die periode:
Materialen:
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Afmetingen:
Vormgeving:
Technisch:
Opmerkingen: voorgesteld aan het publiek tijdens de internationale handelsbeurs te Keulen, 1960. De reclame hieronder heeft het over de "génie électronique Allemand". Deze twee elementen samen doen vermoeden dat het om een Duits merk en toestel gaan, al wordt dat niet expliciet hard gemaakt.
Bronnen:

 

Turmix (Zürich, Zwitserland)

De Waring Blendor mocht dan al voor de oorlog populair zijn in de VS, in Europa verschenen pas in 1943 de eerste –nog zeer dure- blenders.

De Zwitserse firma Turmix zou de eerste zijn geweest om zich op de Europese markt te wagen. Het merk, opgericht door Traugott Oertli nam een eekhoorn met scherpe tandjes als logo, een verwijzing naar de superkrachtige mesjes van Zweeds staal.

Het toestel van Turmix leek trouwens heel erg op de Waring Model B (1937) , een ontwerp van Peter Muller-Munk. In die mate eigenlijk, dat men zich kan afvragen of er contact is geweest tussen de twee firma’s. Navraag bij Turmix, dat vandaag de dag vooral bekend is vanwege haar Expresso-machines, leverde geen duidelijk antwoord hierop. Woordvoerder Michael Burgauer antwoordde ons in dit verband:

“The first Turmix and Waring blenders indeed look quite similar. We don´t know if there was a connection between Fred Waring and Traugott Oertli, the founder of Turmix. We know that the Waring blender was sold in the US and the Turmix one only in Europe & Middle East. Turmix was a pioneer because (its) blender was the first of it´s kind in Europe (...)" (7)

  

Wie wel overtuigd schijnt te zijn van enige connectie tussen Waring en Turmix is Mike Rocha, een ingenieur uit Florida, die gepassioneerd is door de geschiedenis van huishoudtoestellen. In zijn online artikel van december 2010, getiteld "The History of Kitchen Blenders – Invaluable Invention" schrijft hij:

"In the European market, Traugott Oertli created a blender based on Waring’s design. It debuted in 1943 and was called the Turmix Standmixer. Oertli also released an appliance that could extract juices from fruits and vegetables called the Turmix Juicer. There was also a smaller version that could be used in conjunction with the Standmixer called the Turmix Junior."  (8)

Noteer dat Turmix zelf niet de Amerikaanse term "blender" overnam, maar van een "staande mixer" sprak. Van meet af aan dus enige verwarring in de keukenlexicon... 

Turmix "standmixer"

   
Collectie Retroscoop
 

Producent: Techag A.G / Turmix
Naam: "Standard"
Model: zie artikel hieronder
Type: blender
Jaartal /Periode: 1940´s-vroege 1960´s (?)
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch: 12 000 toeren / minuut. De glazen kom had een speciaal bestudeerd klaverbladvorm, dat voor een betere circulatie van de inhoud zorgde. Deze mengbeker kon worden vervangen door een deegmenger in alu-kleurig metaal of glas. Een ander opzetstuk was de centrifuge voor groenten en fruit "Juvitam"
Opmerkingen:
Bronnen: diverse reclamedocumenten van het merk zelf
Extra beeldmateriaal:
 


Een eerder zeldzaam zicht, deze Turmix 
samen met zijn originele houten verpakking


Turmix spatel

In de 1950´s verschenen verschillende versies van deze fraaie mixer, die simpelweg werden aangeduid met de nummers 1, 2, 3, 4, 4bis, 5 en 6. De precieze verschillen werden nog niet achterhaald, maar hebben naar alle waarschijnlijkheid te maken met de sterkte van de motor. Er verschen ook versies waarvan het type werd aangeduid door letters. Het verschil hier ligt in de opgegeven voltages en wattages. Een aantal werden ondertussen geïdentificeerd, doch mogelijk waren er nog andere:

AM:   110 V       185 W
A:       220 V      245 W
AV:     220 V      300 W
B:         ?                ?
MS:    220 V      450 W

Er werd ook een verschil in Ampère opgegeven, maar de snelheid van de motor was telkens 12 000 toeren per minuut. We nemen aan dat het MS model echter krachtiger was dan bv. de A.

Om de toepassingsmogelijkheden van het toestel verder uit te breiden, introduceerde Turmix ook verschillende hulpstukken. We laten ze hier even de revue passeren. 


Turmix met glazen mengkom, deegmenger en fruitpers

a) Centrifuges voor het maken van fruit- en groentesappen: er verschenen er twee verschillende; er was enerzijds de Juvitam in metaal en de Junior in plastiek. Deze laatste kon worden uitgerust met de "Extractor" voor citrusvruchten. Ze konden gebruikt worden op de modellen 1-4, 4bis, 5 en 6 van de Turmix staande mixer.

b) Deegmenger (Malaxeur): grote bowl in stevig "Silifor"-glas met daarin twee metalen mengers. Deze kon enkel gebruikt worden op de modellen 4, 4bis, 5 en 6, dus niet op de eerste 3 modellen.

c) Groenteschiller en - snijder: hiermee kon men in 1 minuut 1 kg aardappelen, appelen, knolrapen mee schillen. Deze werkte op de 7 modellen van de Turmix staande mixer

d) Koffiemolen Sofraca Automatique

Om de klanten verder allerlei ideetjes te geven over wat ze zoal met hun dure Turmix konden aanvangen, werden 4 brochures met recepten uitgegeven. Er kwamen ook receptenboekjes met een harde kaft, zoals "Les Recettes Turmix Expérimentées et présentées par Madame S. Schaer", uitgegeven door de "Turmix World Service" te Zürich. (verzamelaars, probeer de versie met de stofomslag te vinden !) In Frankrijk gaf de Sofraca Société Franco Helvétique uit Parijs recepten uit, gebundeld in een mapje met een plastieken spiraal (1951) Daaronder: in Spanje werden de Turmixen verkocht onder de naam Turmix-Berrens. Ook dit samenwerkingsverband gaf zo´n recepten uit.

    

Interessant is ook dat Turmix zelfs tot in het Midden-Oosten exporteerde. Ook in GB was het merk actief, al liepen de dingen daar niet van een leien dakje. In 1952 diende Turmix een klacht in tegen de E.J. Bowman Co. Ltd. uit Londen. Turmix had deze firma sedert 1948 ingeschakeld om de marketing van de Turmix-toestellen geproduceerd in Engeland te verzorgen. De verkoop verliep blijkbaar zeer vlot, maar er ontstonden wrijvingen, toen Bowman in gebreke bleef om de royalties aan de Zwitserse firma te betalen.

   

Het contract tussen de twee bedrijven werd stopgezet. Bowman, die met nog een stock Turmix-toestellen zat, besloot ze dan maar onder de naam Magimix te verkopen. De Turmix-logo´s werden gewoon bedekt, en een nieuw logo toegevoegd. Uiteraard werden er weer geen royalties aan de Zwitsers betaald. De drie directeurs van E.J. Bowman beweerden dat de Magimix in feite een verbeterde Turmix was, wat echter niet klopte. Vandaar dat het tot een proces kwam. (9)


Turmix-superstar... op de cover van de
Paris Match n° 309, 1955
 

Turmix model "Popular"

   

Naam: Popular
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Materialen:
Vormgeving: in tegenstelling tot de Standard geen alu-kleurige behuizing met "terrasbouw", maar gladde kunststof, ofwel roodbruin, ofwel melkwit 
Technisch
- Voltage: 220 V
- Wattage: 300 W
- T/Min.:
Opmerkingen:
Bronnen:

Turmix model ? type-nummer ?

  

  

Noteren we tenslotte dat Turmix ook een semi-professioneel model van een blender heeft gelanceerd, niet bedoeld dus voor gewone huishoudens. Het was een veel groter apparaat, met een kom voor maar liefst 5 liter.

Behalve blenders bracht het Zwitsers bedrijf  nog verschillende andere toestellen uit, waaronder een percolator, een breimachine en een infra-grill. Ook hiervoor werd op geregelde tijdstippen reclame gemaakt in Belgische tijdschriften.

    

Er bestaat vandaag de dag nog steeds een firma die Magimix heet, en gelijkaardige producten als Turmix verkoopt, waaronder Nespresso machines. We zoeken verder nog uit of er een verband bestaat tussen de huidige Magimix -gevestigd in Surrey- die in heel wat Europese landen en Rusland actief is, en E.J. Bowman. Voorts zou het interessant zijn om te weten of het na het proces uit 1952 misschien weer tot een toenadering is gekomen tussen deze twee firma´s. Ook dat wordt verder nageplozen. 

In Latijns-Amerika ontwierp Waldemar Clemente de Walita Neutron Blender, die gebaseerd was op de Turmix. Volgens Rocha verwierf Clemente het patent op de Juicer en andere accessoires van Turmix. Het merk Walita groeide enorm, tot het in 1971 door Philips werd overgekocht. (10)

Vega (F)

De Vega S.A. was gevestigd in het 20ste arrondissement van Parijs. 

Vega Mistral

Naam: Mistral
Model:
Type:
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 9990 FF (anciens)
Materialen:
Vormgeving:
Technisch: 4 snelheden
Afmetingen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

5) Amerikaanse producenten

Chicago Electric

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- t/min
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Coronet

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- t/min
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Dormeyer Mfg. Co. (Chicago, IL)

Dormeyer Model 5900

Naam: Blender
Model: 5900
Type: blender met vierkantig motorblok
Jaartal /Periode: ca. 1951 (op basis van een reclame-advertentie)
Prijs in die periode: 34,95 $
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht: 7,5 pond
Vormgeving:
- eerder saai, weinig geïnspireerd design, wanneer vergeleken met verschillende Amerikaanse concurrenten uit die tijd. Al zullen sommigen juist deze soberheid hebben geapprecieerd.
Technisch:
- Voltage: 110-120 V
- Wattage:
- t/min: ? : de motor had alleszins maar 1 snelheid
Opmerkingen:
- met rubber geïsoleerd snoer van ca. 1,80 m (6 voet)
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Dormeyer Model 5902 / 5907

       

Naam: Blender
Model: 5902 (kleurenversies) 5907 (chroomkleurig) Er zijn eveneens 5902´s in omloop, waarbij de 2 door een X is weggemoffeld, en een 3 werd toegevoegd. Voorlopig is nog onduidelijk wat deze nieuwe nummering verantwoordde.
Type: blender met vierkantig motorblok
Jaartal /Periode: eerste helft 1950´s
Prijs in die periode: kleurenversies: 29,95 $, chroomversie 34,95 $
Materialen:
- metaal, email (kleurlaag op motorblok ´gebakken), hittebestendig glas, rubber
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
- t.o.v. de 5900 heeft dit model een anders gevormde beker. Noteer wel -zoals in het extra beeldmateriaal te zien- dat blijkbaar verschillende deksels hiervoor in omloop waren.
- de 5902 verscheen in 5 verschillende kleuren of tinten: wit, arctisch wit, geel, roze en turkooise. De chroomkleurige versie kreeg een apart modelnummer, nl. 5007 (voor het kleurenpallet, zie extra beeldmateriaal). Afgaande op geregelde opzoekingen in de aanbiedingen op veilingsites waren de witte en roze modellen het populairst, de gele het minst populair.
- eerder saai, weinig geïnspireerd design, wanneer vergeleken met verschillende Amerikaanse concurrenten uit die tijd
Technisch:
- Voltage: 110-120 V
- Wattage: het merk spreekt nergens in zijn reclames hierover, en het staat ook niet vermeld op het toestel zelf
- t/min:
Opmerkingen:
Bronnen: reclames uit 1954
Extra beeldmateriaal:

  

   

Dormeyer De Luxe Blendwell BL 2

    

Naam: De Luxe Blendwell
Model: BL 2
Type: blender
Jaartal /Periode: 1960´s
Prijs in die periode:
Materialen: kunststof (motorblok)
Afmetingen
- Hoogte: 16,25 inch
- Diameter: 7,7 inch (motorblok)
- Gewicht:
Vormgeving:
- werd uitgebracht in het turkooise, zwavelgeel, roze, wit ...
Technisch:
- Voltage: 115 V
- Wattage: 400 W
- t/min: ? Het toestel kon op 3 snelheden ingesteld worden
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  


Eskimo (Bersted Mfg. Co.) (Fostoria, OH)

Eskimo was het merk dat door de Bersted Mfg. Co. gebruikt werd voor een uitgebreid gamma aan huishoudtoestellen. Hoewel beide namen op de apparaten vermeld werden, werd de naam Eskimo in grotere letters vermeld, ook op de verpakkingsdozen. Vandaar dat deze toestellen in het alfabet eerder als "E" dan als "B"-naam geplaatst werd.


Bersted Productengamma in 1941

Behalve de fabriek in Fostoria, Ohio had het bedrijf ook een productiefaciliteit in Oakville Ontario te Canada.

Qua blenders maakte Eskimo ten minste twee modellen, de 515 en 516. Eigenlijk werden deze toestellen eerder in "soda fontains" (drinkhuizen) gebruikt, en wellicht minder in gezinsverband. Model 516 verscheen blijkbaar ook onder de naam Vita Mix / "Papa" Barnard´s Vita. (zie aparte fiche) 

Omdat vooralsnog niet geweten is of ze enkel in professionele context gebruikt werden of ook in thuissituaties, worden deze toestellen voorlopig toch hier vermeld. Mocht achteraf blijken dat ze enkel in drankgelegenheden gebruikt werden, dan horen deze fiches niet echt in de IRHA, en zullen ze worden verwijderd.

De firma maakte evenwel ook een handmixer: in die fiche zal sowieso melding gemaakt worden van deze twee blenders. 

Eskimo Whiz-Mix n° 515 JA

  

Naam: Whiz-Mix
Model: 515 JA
Type: blender / blender soda fountain
Jaartal /Periode: 1940´s tot vroege 1950´s (?) (cf. reclame 1941)
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving: chroomkeurige en trapvormige behuizing motorblok. Verscheen met verschillende mogelijke mengbekers, zoals de afbeeldingen hierboven laten zien. Het gaat zowel om doorzichtige exemplaren als metalen mengbekers.
Technisch:
- Voltage: 115 V
- Wattage: 145 W
- t/min
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Deze afbeelding zoals verschenen in een reclame uit 1941 toont
een exemplaar met een mengbeker zoals de middelste foto boven

 

Eskimo Whiz-Mix n° 516

 

Naam: Whiz-Mix
Model: 516
Type: blender / blender soda fontains (zie bv. extra beeldmateriaal: Nesbitt´s, een Californisch fruitbedrijf dat op basis van appelsienen een soort limonade produceerde. Whiz-Mix-ers werden in horeca-zaken dus blijkbaar gebruikt om de drank klaar te maken. Het moet duidelijk om iets anders als een fruitsap zijn gegaan, aangezien het beschreven wordt als een "soda-drink"
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Conisch motorblok. Verscheen blijkbaar ten minste in twee kleuren, roze en chroom. Voor het overige weinig inspanningen om er een mooi toestel van te maken, bv. door middel van een frivool logo, sierstrips enz. Dit is deels om het onderhoud van dit keukentoestel zoveel mogelijk te vergemakkelijken.
Technisch:
- Voltage: 110-120 V
- Wattage: 200 W, op andere toestellen wordt 220 W vermeld (zie extra beeldmateriaal)
- t/min
Opmerkingen:
- Model 516 verscheen blijkbaar ook onder de naam Vita Mix model 516 / "Papa" Barnard´s Vita Mix model 615.  Ze werden in dezelfde staat geproduceerd, maar dan in Olmsted Falls (versie 220 W) zie aparte fiche.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Hamilton Beach

Bedrijf uit Racine, Wisconsin. Het werd in 1910 opgericht door de uitvinder Frederick J. Osius. De naam van het bedrijf was ontstaan door het samenvoegen van de familienaam van zijn hoofdverkoper en een belangrijke technicus. Beide heren kregen de zeer aardige som van 1000 $ hiervoor. In 1913 verlieten ze evenwel het bedrijf. Osius verkocht zijn bedrijf in 1922 aan sectorgenoot Scoville, en de miljonair verhuisde naar het zonnige Florida. In 1990 smolt HB samen met Proctor-Silex, twee zelf samengesmolten producenten van o.a. strijkijzers. Het bedrijf bestaat nog steeds, maar het is zoals met zoveel andere Amerikaanse bedrijven hetzelfde treurige verhaal: sedert 2012 gebeurt de volledige productie in China.

Na WO 2 produceerde HB het hele gamma aan soorten mixers: blenders, statiefmixers, handmixers en enkelvoudige drankmixers. Daarnaast maakte de firma eveneens meer professionele apparaten voor bv. de horeca, in de eerste plaats drievoudige drankmixers.

   

Hamilton-Beach Liqui-Blender model 5

  

Naam: Liqui-Blender
Model: 5
Type: blender
Jaartal /Periode: ca. 1953
Prijs in die periode:
- wit: 39,50 $
- chroomkleurig: 44,50 $
Materialen: metaal, email, kunststof (beker), neopreen rubber
Afmetingen
- Hoogte: bijna 14 inch (officieel: 13 7/8ste)
- Diameter: ca. 7 inch
- Gewicht: 9 1/2 pond (ca. 5 kg)
Vormgeving:
- het redelijk bolle motorblok is eerder een zeldzaamheid. De horizontale alustrip zorgt voor een fraai accent.
- de vorm van de kunststoffen beker wordt als "fructoconisch" omschreven. Noteer: deze beker heeft geen "oor"
- blijkbaar was een kleine opening in het midden van het deksel dat toelaat om ingrediënten toe te voegen terwijl de blender in werking is in ca. 1953 nog een echt verkoopargument

Technisch:
- Voltage: 115 V
- Wattage: 350 W (?)
- t/min: 15 000
- motor: twee snelheden, op dezelfde reclame wordt eerst 1/4de en vervolgens 1/3de PK opgegeven. Snoer van 6 voet lang (ca. 1,80 m)
Opmerkingen:
- 5 jaar garantie
- in de reclames wordt aangehaald dat er bokalen op het toestel vastgedraaid konden worden, bv. bij het maken van babyvoeding of "invalid foods", maaltijden voor zieken met andere woorden.

Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

 

Hamilton-Beach Liqui-Blender model 6

   

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
- kleine wijziging t.o.v. model 5 is de aanwezigheid van een "legende" links en rechts van de snelheidsschakelaar. Deze geeft aan welke taken op "low" en wat op "high" snelheid uitgevoerd kunnen worden.
- noteer: nog steeds een beker zonder oor

Technisch:
- Voltage: 115 V
- Wattage: 350 W
- t/min
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 Links instructieboekje en recepten, rechts, reclame uit 1958 

In de eerste helft van de 1960´s onderging het blender-aanbod belanrijke wijzigingen qua vormgeving en technische mogelijkheden. Mengbekers kregen oren, motorblokken verloren hun eerder bolle vorm uit de 1950´s. Ook werd meer en meer overgestapt naar goedkopere kunststoffen, hetgeen toeliet om de prijzen te drukken, en een toestel voor minder dan 25 $ aan te bieden, op een moment dat mensen ook meer verdienden dan het decennium eerder.

Verwarrend voor verzamelaars: ook in de eerste helft van de 1960´s begon de firma een aantal modellen uit het Liqui-Blender gamma te commercialiseren onder de naam Cookbook. Deze wijziging luidde het begin in van een heel Cookbook-gamma. Ingewikkeld is echter dat de vroegere Liqui-Blenders die in Cookbook herdoopt werden soms nieuwe modelnummers kregen (de 210 werd de 219), maar dat het bijgeleverd instructie- en receptenboekje nog altijd "Liqui Blender" op de voorflap vermeldde. Blijkbaar moest de oude stock van zo´n boekjes eerst opgebruikt worden. Voor wie echter het vroegere aanbod van HB probeert te reconstrueren, maakt dit de taak wel extra ingewikkeld.

In een reclame uit 1964 zette het bedrijf drie nieuwkomers op een rijtje. De Liqui-Blenders maakte geleidelijk aan plaats voor de Cookbook-reeks. 

 

Hamilton-Beach Liqui Blender Model 7

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- t/min
Opmerkingen:
- dit lijkt de voorloper te zijn geweest van Model 215: de 7 lijkt een iets rondere onderkant te hebben gehad en een lichtjes andere mengbeker met ook een ander handvat of "oor". Daar waar de 215 aanvankelijk ook Liqui-Blender heette, werd die naam op bepaald moment blijkbaar gewijzigd in Cookbook. (zie aldaar)
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


De afbeeldingen van het Model 7 (links) en de 215 (rechts) op de voorflap van deze instructie- en receptenboekjes laten de kleine verschillen tussen de mengbekers, hun "oren" en het motorblok zien. Wel werd de afbeelding jammer genoeg niet vanuit dezelfde hoek getrokken. Misschien ontstaat daardoor een verkeerde indruk voor wat dat motorblok betreft.

 

Hamilton-Beach Liqui-Blender
Model 8 De Luxe / Model 8 Cookbook

  

Naam: Deluxe Liqui-Blender (aanvankelijk) Cookbook (later)
Model: Model 8
Type: blender
Jaartal /Periode: ca. 1963
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
- deze compleet nieuwe vormgeving betekende het startpunt van een hele reeks blenders gemaakt in dezelfde stijl. Het controlepaneel, de kleuren enz. wijzigden wel, maar de basisfilosofie achter dit design werd behouden
- speciaal opbergbakje achteraan voor het snoer
Technisch:
- Voltage: 120 V
- Wattage: 520 W
- T/Min.: keuze tussen 7 verschillende snelheden
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Daarnaast werden nog enkele andere modellen geïdentificeerd, die erg 1960´s aandoen, maar net zo goed uit de vroege 1970´s zouden kunnen zijn. Het gaat om de modellen 261, 262 en 611, die hieronder te zien zijn. Opvallend: net als het model 8 hebben ook deze 3 blenders een voltage van 120 V, een wattage van 520 W en 7 instelbare snelheden. Wel heeft de 261 knopjes om één van de 7 snelheden te kiezen, de262 en 611 een schuifschakelaar. De 611 heeft een witte bovenzijde, en blijkbaar een mengbeker zonder oor.

Zolang er geen bronnen gevonden werden waaruit blijkt dat deze 3 modellen wel degelijk in deze inventaris van toestellen van voor 1970 horen, worden ze nog niet als fiches toegevoegd.

 

Hamilton-Beach Liqui Blender model 210 / 219

   

Links de 210 Liqui-Blender, rechts de 219 Cookbook-Blender
maar met het instructie- en receptenboekje van de 210

Naam: Liqui-Blender (aanvankelijk) Cookbook Blender (later)
Model: 210 (Liqui-Blender) 219 (Cookbook Blender)
Type: blender
Jaartal /Periode: ca. 1961
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage: 120 V
- Wattage: 350 W
- T/Min.:
Opmerkingen:
- het toestel werd aanvankelijk verkocht onder de naam Liqui-Blender, hetgeen evenwel gewijzigd werd in Cookbook. Dit werd zo op het toestel vermeld, terwijl het instructie- en receptenboekje nog altijd sprak van de de Liqui-Blender, en op de voorflap ook een toestel toonde dat effectief ook zo heette. Verwarrend, wellicht een overgangsmodel van het Liqui-Blender gamma naar het Cookbook-gamma. 
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Hamilton-Beach Liqui Blender / Cookbook Blender model 215

 

Naam: Liqui-Blender (aanvankelijk) Cookbook Blender (later)
Model: 215
Type: Blender
Jaartal /Periode: ca. 1959 (patent), 1960´s
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage: 350 W
- T/Min.:
Opmerkingen:
- dit lijkt de opvolger te zijn geweest van Model 7: de onderkant van de 215 is precies iets minder rond, de mengbeker lichtjes anders
- het toestel werd aanvankelijk verkocht onder de naam Liqui-Blender, hetgeen evenwel gewijzigd werd in Cookbook. Dit werd zo op het toestel vermeld, terwijl het instructie- en receptenboekje nog altijd sprak van de de Liqui-Blender, en op de voorflap ook een toestel toonde dat effectief ook zo heette. Verwarrend, wellicht een overgangsmodel van het Liqui-Blender gamma naar het Cookbook-gamma. 
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Hamilton-Beach Cookbook Blender onbekend modelnummer

Naam: Cookbook
Model: ?
Type: blender
Jaartal /Periode: 1960´s
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- t/min
Opmerkingen:
- mogelijk een kortstondig uitgebrachte voorganger van het model 210, met een "knik" in het motorblok die de 210 niet had
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Hamilton-Beach 
Liqui-Blender De Luxe / Model 8 Cookbook Blender

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Kenmore

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Knapp-Monarch

  

Knapp-Monarch of K-M ontstond in 1928 of 1929 (al naar gelang de bron, door het samengaan van 2 bedrijven. Knapp was een verkoopfirma, Monarch produceerde huishoudtoestellen.

Vanaf de samensmelting bracht K-M hoofdzakelijk kleine huishoudtoestellen op de markt, zoals broodroosters, wafelijzers, elektrische oventjes, strijkijzers en blenders, statiefmixers en eierkloppers, elektrische dekens enz. Daar waar Calor lang een dienstmeisje met een enorme strik als snel herkenbaar figuurtje opvoerde, was dat bij K-M een soort Aladin.

De firma had haar hoofdkwartier en fabriek in St Louis, Missouri. Daarnaast kocht het ook ten minste één andere producent over, namelijk Dover, een producent van o.a. strijkijzers (Lady Dover). De firma deed beroep op een aantal vrouwelijke Hollywoodsterren, waaronder Joan Bennett, Lucy Ball en Shirley Temple.

Wat betreft blenders bracht de firma rond 1940 een eerste model op de markt, die Liquidizer genoemd werd. Na WO 2 volgden nog een hele reeks Liquidizers, die stelselmatig verbeteringen ondergingen. Net zoals de Waring blenders aanvankelijk opvielen door hun klaverbladvormige mengbekers, waren die van de Liquidizer zeshoekig. De firma zelf beweerde trots dat haar kenmerkende  "hexagon bowl" voor de perfecte "whirlpool mixing" zorgde.


Collectie Retroscoop
 

Liquidizer (eerste versie)

 

Naam: Liquidizer
Model:
Type: blender
Jaartal /Periode: ca. 1940 (reclame uit december 1940, zie bronnen en extra beeldmateriaal)
Prijs in die periode: 14,95 $
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
- vlak voor WO 2 lanceerde K-M de eerste versie van haar beroemde Liquidizer. Dit zéér zeldzame model is herkenbaar aan het versierend bolletje op het metalen deksel. Latere modellen kregen een kunststoffen deksel uit twee onderdelen, zodat men ook tijdens het mixen zelf nog extra ingrediënten kon toevoegen, zonder risico op (al te veel) spatten.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Liquidizer Model 40502 (tweede variant)

Naam: Liquidizer
Model: 40502
Type: blender
Jaartal /Periode: c. 1946 - 1949 (op basis reclames uit die jaren)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: sobere klokvormige behuizing in melkkleurig gelakt metaal voor het motorblok, klein roden paneeltje met instructies en een witte of zwarte schakelaar, zeshoekige mengbeker in volledig doorzichtig glas zonder maatindeling, deksel in twee delen, het grootste zeshoekig en in volledig gladde rode kunststof, het kleinste een witte ronde stop met de letters "K-M" in reliëf op aangebracht. 
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte: 16 inches
- Diameter: 7 inches
- Gewicht: 10 1/2 lbs. (pond)
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage: 115 V
- Wattage:
- Amperage: 2 amp
- T/Min.:
Opmerkingen:
- 2 snelheden (?)
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Reclame uit 1946

  
Links
noteer de gestroomlijndere draaischakelaar ten opzichte van deze op de foto bovenaan de fiche. Rechts: dit model is iets bizar: het lijkt een overgangsversie te zijn, met elementen van deze 2de variant (de schakelaar en het rode gladde deksel) en van de 3de variant (het tongvormige versieringsplaatje rond de draaischakelaar)

 

Liquidizer (derde variant)

Naam: Liquidizer
Model:
Type: blender
Jaartal /Periode: c. 1950-1953
Prijs in die periode: 34,95 $ in 1950
Fysische beschrijving: 
Sobere klokvormige behuizing in melkkleurig gelakt metaal voor het motorblok, een veel groter alukleurig paneeltje met instructies en een andere schakelaar dan bij het vorige model. Daar waar deze van de 40502 gestroomlijn was, kreeg deze van het nieuwe model een gekartelde rand, wellicht bedoeld om meer grip te verlenen. 
Zeshoekige mengbeker in volledig doorzichtig glas zonder maatindeling, deksel in twee delen. Het grootste onderdeel is in rode kunststof. In tegenstelling tot het vorige model is het niet volledig glad, maar kan men er drie straalsgewijs geplaatse driedubbele lijntjes in reliëf op zien. Ze eindigen op een nagebootst klemmetje, die het deksel op de mengbeker lijken vast te houden. Het kleinste deel is een witte ronde stop met de letters "K-M" in reliëf op aangebracht (doorkruist door een bliksemstraal)
Materialen: metaal (behuizing), Zweeds staal (mesjes), hittebestendig glas (mengbeker) kunststof (de twee delen van het deksel)
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.: max. 14 000 T/Min.
Opmerkingen:
- 4 standen, 3 snelheden: Off - Low - Med - High
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Liquidizer (variant 4)

Naam: Liquidizer
Model: 40508
Type: blender
Jaartal /Periode: de 40510 (zie verder) verscheen rond 1955 in reclames, indien de firma de nummering heel chronologisch heeft gehouden, zou de 40508 dus van de eerste helft van de 1950´s moeten zijn. Indien dit effectief zo is, oogt het verrassend modern.
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: alu-kleurige behuizing, niet langer klokvormig, maar eerder kubusvormig, zij het met afgeronde zijden. Modern ogend controlepaneel: handige schakelaar met beter afleesbare instructies. Mengbeker met oor.
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage: 120 V
- Wattage: 380 W
- T/Min.:
Opmerkingen:
- draaischakelaar waarmee men 5 snelheden kan selecteren (Lo - 2- 3 - 4 - Hi)
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Liquidizer model 40510 (Variant 5) 

Naam: Liquidizer
Model: 40510
Type: blender
Jaartal /Periode: c. 1954 (zie reclame 1955 bij extra beeldmateriaal)
Prijs in die periode: 49,95 $
Fysische beschrijving: de klant kon kiezen tussen een chroomkleurige of een koperkleurige behuizing. Ook deze is meer kubusvormig, maar dan met lichtjes gebogen wanden. Aan weerszijden werden twee zwarte handvatten (?) aangebracht, één van de weinige toestellen die daarvan voorzien waren.

De mengbeker en het controlepaneel zal in de volgende jaren lichte wijzigingen, verbeteringen ondergaan. De mengbeker van de voorganger had al een oor gekregen, het tot nu toe bekende beeldmateriaal laat niet toe om te zeggen of er ook een maatindeling op stond.

Een advertentie van 1955 (zie extra beeldmateriaal) toont wellicht de 40510, hetgeen jammer genoeg niet in de reclame bevestigd wordt. De mengbeker had op dat moment nog geen oor, en of er maatindelingen op aangebracht werden laat de kleine illustratie niet toe om te zeggen. In een reclame uit 1963 ziet men een erg gelijkend toestel, maar met een mengbeker met oor en maatindeling. Ook hier weer laat de reclame niet toe om te weten of dit model nog steeds als 40510 werd aangeduid, of een nieuw catalogusnummer had gekregen. 

Ook werd op gegeven moment ook een lichte V- vormige plooi aan de bovenrand toegevoegd, om het uitgieten van de vloeibare inhoud te vergemakkelijken (zichtbaar op reclames uit 1962-´63, zoals hieronder te zien). Of de toestellen met deze verbeteringen een aparte nummering kregen is vooralsnog niet geweten, bij gebrek aan online veilingen waarop zo´n toestellen te koop werden aangeboden of aan reclames uit de periode 1955-1965.
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen:
- met een "Multispeed switch", niet langer een omklikbare maar een schuifschakelaar, die toelaat om een "speed for every need" te kiezen.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Reclame uit 1955 met wellicht de 40510 (?)


Advertenties uit 1963 tonen een erg gelijkend toestel, maar met een verbeterde
mengbeker. Helaas is het catalogusnummer van dit model voorlopig niet gekend.
 

NuTone

De Appliance Division van de NuTone Inc., een bedrijf opgericht in 1936 in Cincinnati, Ohio leverde naar eigen zeggen "electric products used daily in millions of American homes" (reclame uit 1957). Dat productengamma omvatte o.a. een soort verwarmingstoestelletjes al dan niet ook uitgerust met licht, dat op plafonds van bv. badkamers opgehangen konden worden. Daarnaast stelt het bedrijf sinds de 1950´s plaatsbesparende multifunctionele motorblokken voor, die ingebouwd kunnen worden in keukenmeubels. Eén elektrische motor kan aldus gebruikt worden om de inhoud van een glazen mengkom te mixen, fruit te persen, messen te scherpen enz. Op de onderstaande reclame is dit goed te zien.

De IRHA zal in de toekomst een apart hoofdstuk bevatten met multifunctionele toestellen zoals de Ruton Robot of deze NuTone. In afwachting wordt het toestel hier al getoond. NuTone bracht eveneens een "Table Model" uit, maar ook dit toestel was een multifunctioneel apparaat: het motorblok kon omgevormd worden tot een mixer, een blender of een messenslijper.

Het bedrijf bestaat nog steeds, en heeft ondertussen haar productengamma uitgebreid met bv. intercoms, elektrische deurbellen, ventilatiesystemen, afzuigkappen enz.

NuTone In Built

Naam: In Built
Model:
Type: in keukenmeubel ingebouwd motorblok, dat van een mengbeker voorzien kon worden
Jaartal /Periode: minstens sedert 1957
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: in een keukenkast wordt een motorblok ingebouwd, dat aan de bovenzijde een deel toont, waarop men bv. de mengbeker op kan plaatsen. Het andere deel toont een selectieknop, waarmee men de gewenste snelheid waaraan de motor moest draaien kon kiezen. De mengbekers semi-doorzichtig, maar met een zacht roze kleur. Ze hadden een min of meer driehoekige vorm (buitenzijde), de binnenzijde lijkt lichtjes op een klaverblad met drie blaadjes. Deze vorm zou een goede grip garanderen en het uitgieten positief beïnvloeden.
Materialen: "specially developed plastic" (mengbeker)
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.: 6 snelheden (zie extra beeldmateriaal)
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


NuTone Table Model

Naam:
Model:
Type: multifunctioneel toestel: blender, mixer, messenslijper 
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen: "specially developed plastic" (mengbeker), kunststof (behuizing motorblok)
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- T/Min.:
Opmerkingen: "I´m a treasure, I´m a pleasure, I´m sharp beyond measure"
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Oster

Oster was de merknaam van de John Oster Mfg. Co. Milwaukee, Wisconsin. Dit bedrijf maakte een verscheidenheid aan kleine huishoudtoestellen, waaronder bv. massagetoestellen, trimmers, vleesmolens, messenslijpers, elektrische blikopeners, haardrogers enz. John Oster (1891-1963) werd geboren in de toenmalige dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije. Toen hij 14 was, emigreerden zijn ouders naar Chicago. Hij werd opgeleid tot werktuigkundige. (1)

De ruime groep "mixers" omvat zowel blenders, statief- of standmixers, handmixers, drankenmixers als soep- of staafmixers. Men kan zien dat verschillende Amerikaanse producenten zich op bepaalde specifieke categoriën hebben geconcentreerd. Sunbeam en KitchenAid bv. focusten zich vooral op statiefmixers. Oster daarentegen richtte zich vooral op blenders, en bracht wat dat betreft een ZEER uitgebreid gamma uit. Daarbij kan men volgende opmerkingen maken

1) de firma deed een poging om haar blenders namen mee te geven zoals Osterizers, Deluxe, Super Deluxe, Supreme, Commander, Commercial, Marquis, Imperial enz. Aanvankelijk maakte dat de zaken overzichtelijker dan wanneer alleen nummers gebruikt werden of weinig zeggende namen als Multimix of Blendor. Maar van zodra dezelfde namen voor verschillende modellen gebruikt werden, was die overzichtelijkheid snel weer zoek. Zo zijn er verschillende modellen die Osterizer of Deluxe heten. Wellicht bouwen die verder op hun voorganger, maar dan zou het geholpen hebben om ze bv. Deluxe2, 3, 4 enz. te hebben genoemd.

2) het dateren van de Osters louter op zicht is bijzonder moeilijk: dat komt omdat de firma bv. de klassieke "beehive" vormgeving die het al in de late 1940´s aan het motorblok van haar toenmalige blenders meegaf ook nog in de 1960´s en zelfs 1970´s. Men moet al gaan letten op andere herkenningspunten, zoals de vormgeving van het controlepaneel, de selectieknop enz.

3) Daar waar op veilingsites als eBay USA werkelijk honderden blenders van Oster te koop worden aangeboden, valt het op dat er een veel kleiner aanbod is aan reclames die toelaten de blenders min of meer te dateren. Daar waar het aanbod aan reclames uit de 1950´s nog enigszins meevalt, valt dat dik tegen voor wat betreft de 1960´s. Wat ook opvalt: blenders met hun originele verpakkingsdoos worden zo goed als nooit te koop aangeboden. Ook qua papieren documentatie (instructieboekjes, gedateerde waarborgen...) valt het eigenlijk nogal tegen.

4) In 1958 verschenen reclames waarin Oster aankondigde meer kleur te zullen aanbrengen in haar gamma aan blenders. Tot dan toe werden de modellen aangeboden in het wit, chroomkleurig en soms in een duidelijk minder populaire koperkleur. In de reclames uit 1958 werden evenwel ook modellen in het geel, het roze en het hemelblauw beloofd. Deze gekleurde modellen worden duidelijk veel minder te koop aangeboden op veilingsites. Zitten ze meestal vast bij verzamelaars, verkochten ze gewoon niet zo goed in de 1950´s... Voorlopig kan hierop niet geantwoord worden, maar hun zeldzaamheid valt alleszins snel op.

Ondertussen werden meer dan 20 blenders van Oster geïdentificeerd. Gezien echter de zeldzaamheid van reclame of andere bronnen die toelaten uit te maken of elk van die toestellen wel van voor 1970 dateren, beperkt deze bijdrage zich voorlopig tot enkel die modellen waarvan dit wel vast staat.

(1) Gadgets & geeks: John Oster and the Osterizer , een zeer interessant artikel over deze firma door Paul Holley, Racine County Eye, 10 juni 2019

Oster Osterizer model ? (10 ?)

Naam: Osterizer / Marvlizer
Model: mogelijk model 10 (zie extra beeldmateriaal)
Type: blender
Jaartal /Periode: 1948 (receptenboek) 1952 (reclame) Nog in dat jaar kreeg het  Model 10 een mengbeker met horizontale reliëflijntjes als maatstaf in de mengbeker. (zie aparte fiche hieronder)
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
- witte of chroomkleurige "beehive" behuizing van het motorblok.
- aangezien dit model maar één snelheid had, liet de schakelaar centraal op het motorblok geplaatst enkel toe om het toestel aan of uit te zetten. 
- dit model onderscheid zich van latere Oster-blenders door de gladde mengbeker zonder inhoudsindeling. De mengbeker had geen handvat, wat bij hete mélanges een nadeel was. De latere modellen zouden aan deze tekortkomingen tegemoetkomen.

Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving: de bijenkorfvorm van de behuizing is een duidelijke zoektocht naar het bekomen van een aantrekkelijke en herkenbare vormgeving. Ook de latere Oster-blenders behielden deze.
Technisch
- Voltage: 115 V (Marvlizer Model 10)
- Wattage: 230 W (id.)
- Ampèrage: 22 Amp (id.)
- T/Min.:
Opmerkingen:
- bij de extra afbeeldingen staat een goudkleurig model 10, dat volledig gelijkt op de Osterizer met gladde beker. Deze werd blijkbaar speciaal gemaakt voor het bedrijf Natural Health Products uit Sarasota, Florida
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Oster Model 9

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch:
- Voltage:
- Wattage:
- t/min
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Oster Osterizer Beehive Model 10

Naam: Osterizer "Beehive"
Model: 10
Type: Blender ("Standard single speed")
Jaartal /Periode: vanaf  1952 (cf. receptenboek Mary Meade uit dat jaar) tot minstens 1958 (cf. reclame uitbreiding kleurenaanbod). Opvolger van het eerder besproken model met volledig gladde mengbeker.
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
- "beehive" vormige behuizing, ofwel in het wit, ofwel chroomkleurig. In 1958 werden extra kleurmogelijkheden aangeboden voor de verschillende toenmalige modellen in het te koop aangeboden Oster-gamma.
- aangezien dit model maar één snelheid had, liet de schakelaar centraal op het motorblok geplaatst enkel toe om het toestel aan of uit te zetten.  
- vierkantige mengbeker zonder oor. Horizontale lijnen, die inhoudsmaten aangeven. Deksel in zwarte kunststof uit 1 stuk.

Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage: 115 V
- Wattage: 230 W
- Ampèrage: 22 Amp
- T/Min.:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Oster model 403 COP / 403 C / 403 W Deluxe

Naam: Deluxe (twospeed)
Model: 403 COP (koperkleurig) 403 C (chroomkleurig) 403 W (Wit)
Type: Blender 
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Fyische beschrijving:
Materialen:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage: 115 V
- Wattage: 350 W
- Ampèrage: 3,25 Amp
- T/Min.:

Opmerkingen:
- twee snelheden, Seal-tite behuizing van motorblok
- kon in drie verschillende kleuren besteld worden, die elk een extra letter qua modelnummer kregen: 403 Cop had de kleur van rood koper, de 403 C die van chrome en de 403 W was bedekt met witte email.
- kon gecombineerd worden met mod. 415 Slicer
Bronnen: verkoopbrochures Oster
Extra beeldmateriaal:

Oster Model 432 Standard

Naam: Standard (twospeed)
Model: 432 C (chroomkleurig) 432 W (Wit)
Type: blender
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Materialen:
Vormgeving:
Technisch: twee snelheden, behuizing motorblok in neoprene
Afmetingen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Packard (USA)


Packard met 12 snelheden

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- t/min:
Afmetingen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Rotel (Zwitserland)

Het bedrijf Rotel was gevestigd in het Zwitserse Aarhus. De firma produceerde naast blenders en fruitpersen ook de "mélangeurs" (deegmengers ?) Domestica (350 W) en de krachtigere Artisan (420 W) De firma moet niet verward worden met het eveneens Zwitserse Rotor.

Zoals ook landgenoot Turmix deed, werd de reclamefolder van Rotel niet toevallig in de Zwitserse kleuren gedrukt. De Zwitsers stonden garant voor prima kwaliteit, maar daar stond een in vergelijking met andere merken hoge prijs tegenover.

Rotel Combi

Naam: Combi
Model:
Type: blender + fruitpers
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
- Blender + fruitpers: 6 650 Bfr.
- Enkel blender: 4 250 Bfr.
- Enkel fruitpers: 5 800 Bfr.
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- t/min:
Afmetingen:
Opmerkingen:
- selectieknop in de sokkel laat keuze mixer/fruitpers toe

Bronnen:
- reclamemefolder Quiconque veut le meilleur... choisit le Rotel-Combi

Extra beeldmateriaal:

 

Rotor (Zwitserland)

Rotor model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte: 51 cm
- Diameter: 20 cm (sokkel)
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- t/min:
Afmetingen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Rotor model ?

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- t/min:
Afmetingen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Universal (U.S.A.)

Universal was de merknaam die gebruikt werd door de producent Landers, Frary & Clark. Dit was één van de belangrijkste Amerikaanse spelers, met een ruim gamma aan toestellen, gaande van broodroosters over wafelijzers, blenders, strijkijzers enz. Wat dat laatste betreft, het model Beam-o-Lite werd in ons land uitgebracht als de bekende Nova Automatic.

Universal Mixablend E 103

Naam: Mixablend
Model: E 103
Type: blender
Jaartal /Periode: vroege 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:

Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- t/min:

Opmerkingen:
- lijkt erg op de EA 6403, precieze verschil momenteel onbekend

Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Universal Mixablend EA 6403

 

Naam: Mixablend
Model: EA 6403
Type: blender
Jaartal /Periode: vroege 1950´s
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:

Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- t/min:

Opmerkingen:
- lijkt erg op de E 103, precieze verschil momenteel onbekend
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

 

Universal Mixablend B 6406

  

Naam: Mixablend
Model: B 6406
Type: blender met vierkantig motorblok
Jaartal /Periode: vroege 1950´s (volgens een eBay verkoper zou de reclameadvertentie hieronder afgebeeld uit 1951 zijn, of dit correct is, en dit toestel niet eerder uit 1953 dateert moet nog verder onderzocht worden.
Prijs in die periode:
Fysische beschrijving: vierkantig motorblok
Materialen: beker in Pyrex, deksel in kunststof, motorblok in metaal
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:

Vormgeving:
- de krulletjes op de voorzijde van het toestel verschenen ook op andere huishoudtoestellen van Universal (verder aanvullen)

Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- t/min:

Opmerkingen:
- deksel in twee delen met een trechteropening ("funnel opening")
- 2 snelheden (high en low)
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

Vita Mix / "Papa" Barnard´s -

Bedrijf uit Olmsted Falls, OH, op een ander model staat Cleveland, OH. Beide modellen vermelden bovendien "National Foods Institute".

Hun toestel, dat vooral bestemd was voor "soda fountains" bedoeld. Het is hetzelfde als de Eskimo van de Bersted Mfg. Co., waarvoor een aparte fiche werd opgemaakt. De precieze verhouding tussen deze twee firma´s werd nog niet helemaal uitgeklaard.

Vita Mix model 516

Naam: Vita Mix
Model: 516
Type: blender, hoofdzakelijk voor "soda fountains"
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage: 115 V
- Wattage: 220 W
- t/min:
Afmetingen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Vita Mix Papa Barnhard´s Vita Mix model 615

Naam: "Papa" Barnhard´s Vita Mix
Model: 615
Type: blender, hoofdzakelijk voor "soda fountains"
Jaartal /Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- t/min:
Afmetingen:
Opmerkingen:
- dit lijkt gewoon een model 516 te zijn, uitgerust met een mengbeker met oor
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Waring

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode:
Prijs in die periode:
Materialen:
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- t/min:
Afmetingen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Westinghouse

Voor zover bekend maakte Westinghouse zelf geen blenders. Niettemin verscheen in 1957 in een Australisch tijdschrift een paginagrote reclame van dit Amerikaans merk, waarin ook sprake was van de Kwikmix blender. Dit (uitsluitend ?) Australisch model werd evenwel door het lokale bedrijf Emmco. De precieze band tussen Emmco en Westinghouse is momenteel niet bekend. Beide bedrijven waren op dezelfde terreinen actief, mogelijk was Westinghouse de hoofdaandeelhouder of eigenaar. De Kwikmix zal dan ook specifiek onder Emmco ter sprake komen.

6 Producenten uit de overige landen in de wereld

Emmco (Australië)

Emmco staat voor Electricity Meter Manufacturing Co., een bedrijf dat in 1913 in Sydney ontstond. Het bedrijf evolueerde van een meterfabrikant naar een producent van radio´s vanaf de late 1920´s. In 1934 smolt het bedrijf samen met een ander, en werd Emmco officieel "Email". Niettemin werd de goed ingeburgerde merknaam Emmco gewoon verder gebruikt.

Daar waar de productie van radio´s omstreeks 1955 stopgezet werd, werd blijkbaar overgeschakeld op een aantal huishoudtoestellen. Omstreeks 1957 verscheen de Kwikmix blender. Email bestaat nog steeds, en is thans een onderdeel van electrogigant Electrolux.


Emmco Kwikmix

Naam: Kwikmix
Model:
Type: blender
Jaartal /Periode: ca. 1955 (cf. reclame in Australian Women´s Weekly van 25 mei 1955, opgenomen in het extra beeldmateriaal
Prijs in die periode: 23 £ 10´
Fysische beschrijving: Witte, vrij sobere ronde behuizing met enkel 3 plooilijnen die op onregelmatige afstand van elkaar rond het motorblok gaan. Rood Emmco Kwikmix logo in gestileerde letters. Sobere snelheidsschakelaar. 
Materialen: kunststof waaronder mogelijk bakeliet voor het deksel en de selectieknop, metaal, rubber (snoer)
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving: alles bij elkaar genomen niet echt een frivool, tot de verbeelding sprekend ontwerp. De historische betekenis voor Australië is groter dan de bijdrage tot de sector van de industriële vormgeving.
Technisch
- Voltage:
- Wattage:
- t/min:
Afmetingen:
Opmerkingen:
- Westinghouse motor met twee snelheden, hetgeen in de reclame uit 1955 sterk benadrukt werd
Bronnen: reclame uit Australian Women´s Weekly, mei 1955
Extra beeldmateriaal:

 

Yelmo (Arg.)

Argentinië was na WO 2 op industrieel vlak het meest ontwikkeld Latijns-Amerikaans land. Voor een deel werd dit gestimuleerd door de aanwezigheid van heel wat Duitse migranten en oorlogsmisdadigers. Ook de landbouw kende tijdelijk gouden jaren, toen heel wat voedsel naar het verwoeste Europa uitgevoerd werd. Dit zorgde eveneens voor welvarendheid en koopkracht.

Er lijkt een hele industrie van blenders te hebben bestaan in Argentië, met een uitgebreid aantal merken en modellen. Eén daarvan was Industria Argentina met zijn Yelmo.

Yelmo

 

Naam:
Model:
Type:
Jaartal /Periode: vroege 1960´s ?
Prijs in die periode:
Materialen: kunststoffen behuizing
Afmetingen
- Hoogte:
- Diameter:
- Gewicht:
Vormgeving:
Technisch
- Voltage: 220 V
- Wattage: 220 W
- T/Min: 18000
- PK: 1/5
Afmetingen:
Opmerkingen: het is vooralsnog niet geweten of Yelmo de merknaam van Industria Argentina was of de modelnaam van deze blender
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Tot slot

Voor veel mensen zal het onmogelijk zijn, al was het maar wegens plaatsgebrek, om oude blenders of mixers te verzamelen. Voor hen is er natuurlijk nog altijd het alternatief om zich te beperken tot de vaak heel fraai geïllustreerde, nostalgische gebruiksaanwijzingen, die meestal gecombineerd werden met een receptenboek. Ook aan het verzamelen van oude reclame in tijdschriften van weleer kan men heel wat plezier beleven. Zeker de oude Amerikaanse tijdschriften Life en Saturday Evening Post -met hun uitzonderlijk groot formaat- uit de 1950´s leveren vaak een interessante buit op, vooral omdat reclames toen vaak door topartiesten geïllustreerd werden. Vaak veel interessanter dus dan de reclames uit de 1960´s, waar al dat mooie tekenwerk door foto´s vervangen werden. Er bestaan ook zeer interessante gespecializeerde tijdschriften, zoals bijvoorbeeld het Franse "Arts Ménagers", (1950´s) die boordevol reclame en evaluaties van huishoudtoestellen zitten. Op rommelmarkten en in sommige tweedehands boekenwinkels uit het Brusselse vindt men soms nog van die tijdschriften, al zijn er natuurlijk veel kapers op de kust.

Ter afsluiting nog een goede tip: kijk uit voor de nummers van december, de feest- en dus cadeaumaand bij uitstek. Uiteraard speelden reclamemakers handig in op Kerst en Nieuwjaar, zodat deze maandnummers ook extra interessant zijn voor wie gepassioneerd is door de geschiedenis van huishoudtoestellen. 

Voetnoten

(1) Een korte geschiedenis van Horlicks, Racine Wisconsin

(2) Korte biografie van Stephen Poplawski 

(3) Geschiedenis van Hamilton Beach

(4) Geschiedenis Smoothies

(5) Website Vitamix

(6) Fred Waring´s America De eerste foto toont een blender, die bijzonder op de Zwitserse Turmix lijkt. We komen hier verder nog op terug.

The life and times of Fred Waring

Neem zeker ook eens een kijkje naar het interessante artikel van Mary Bellis over The history of the kitchen blender

(7) e-mail aan de auteur uit maart 2010

(8) Mike Rocha: The history of kitchen blenders: Invaluable invention op.cit.

(9) McNally, Bill & Cotton, Barb: A thesis regarding the civil liability of directors for criminally or near criminally culpable acts p. 7 online gepubliceerde paper

(10) Idem (8)

(11) Loflied op de stofzuiger 

 

 

 
 
database afsluiten