Retroscoop - IRHA Cat. 4.C Droogzwierders: de Belgische productie Deel 1 RetroScoop
 
   Toestellen
    
 
 
De ´klik´ naar je gedroomde Klassiekers

International Register of Household Appliances
Cat. 4.C: De productie van droogzwierders in België (1930´s-1960)
Deel 1 Vlaanderen

Benoit Vanhees
Versie 1: feb. 2O20

Inleiding

Nog tot in de 1960´s gebruikte een belangrijk percentage van de Belgische huisvrouwen zogenaamde "wringers" (of "waspersen") in het kader van het wasproces. Dit hing voor een stuk samen met de relatief hoge prijs van droogzwierders in die periode. Die prijs ging pas dalen van zodra werd overgestapt op het maximaal gebruik van goedkopere materialen. Deze bijdrage concentreert zich vooral op de periode voor die democratizering qua prijs. 

Wringers dienden om het net gewassen wasgoed voor te drogen, zoveel mogelijk te ontdoen van nog niet verwijderd spoelwater. Het wasgoed werd daarbij stuk per stuk door middel van een zwengel (waskruk) tussen twee draaiende rubberen rollen geleid. Door de druk die deze uitoefenden op het vochtige textielstuk, werd het restwater al in belangrijke mate uitgeperst.

  

Aanvankelijk werd nog weinig aandacht geschonken aan een ergonomische, rationale vormgeving. Het gevolg was dat het uitgeperste water een beetje overal heen spatte. Gaandeweg werd meer nagedacht over de vormgeving. De invoering van speciale aflopen zorgde er voortaan voor dat het restwater grotendeels wegliep naar een recipïent. Aangezien wringers doorgaans op een wasmachine gemonteerd werden, was dit meestal de kuip van de wasmachine. Niettemin verschenen ook speciale statieven waarop wringers gemonteerd konden worden. Bij zo´n exemplaren werd het water opgevangen in een juist geplaatste emmer, teil of kunststoffen mand.

 

Wringers gaan een flink stuk terug naar de 19de eeuw, toen ze nog uit hout vervaardigd werden. De oudste tot nu toe gevonden documenten plaatsen het verschijnen minstens sinds de vroege 1870´s.

Gaandeweg werden de modellen steviger en efficiënter. Metalen versies verdrongen uiteindelijk de houten, de vorm werd steeds ergonomischer, de rollen en het tandwielmechanisme steeds beter. De materiaalkeuze werd ook steeds rationeler, om een voortijdige verrotting of roestvorming zoveel mogelijk tegen te gaan.

Een nieuwe verbetering betrof de invoering van een drukregelaar, waarmee de druk die de twee rollen op het textiel uitoefenden ingesteld kon worden. Dat liet toe om textielstukken van verschillende dikte aan te pakken.

Uiteindelijk werden ook de zwengel en de nodige spierkracht overbodig gemaakt, toen elektrisch aangedreven modellen op de markt werden gebracht.

  

(Noteer: er bestaat voorlopig nog geen algemeen aanvaard "woordenboek", geen "thesaurus" die duidelijk vastlegt welke huishoudtoestellen er allemaal bestaan, en welke voorkeursterm voor elk van die apparaten gebruikt zou moeten worden. Naast "wringer" wordt ook de term "mangel" gebezigd. We zouden ervoor willen pleiten om deze term eerder gebruiken voor toestellen die bedoeld waren of zijn om droge en geplooide was te persen, als alternatief voor het strijken. Mangels van bv. het Duitse Alexanderwerk waren de voorlopers van de latere (elektrische) strijkmachines van merken als Easy of General Electric.) Ze bezitten doorgaans maar één rol en een glijplank)

Terug nu naar de wringers. Er waren een aantal fabrikanten die zowel wasmachines als eigen wringers produceerden. Deze kon men dan als extra optie kopen. Heel wat van die dubbele producenten boden echter ter zelfde tijd ook wringers van andere producenten aan. Erg bekend werden deze van het Schotse ACME, erg kwaliteitsvol maar ook één van de duurste op de markt. Deze firma uit Glasgow produceerde wel wringers maar geen wasmachines.

  

Sommige fabrikanten van wasmachines boden standaard een wringer samen met hun toestel aan, dus niet als een optie. Dat was onder meer het geval voor de kleine Hoover wasmachine (type 0307), die eind jaren ´40 in GB voor het eerst op de markt gebracht werd. Het deksel werd bij gebruik onder de wringer geklemd, en werd een geïmproviseerde "werktafel".  

Bij niet-gebruik kon de wringer in de kuip van het toestel neergeklapt worden, waarna het deksel het geheel afdekte. Op die manier nam het primitieve maar praktische wasmachientje minimaal plaats in. Zeer handig in de vaak kleine appartementjes die in een sneltreinvaart na de oorlog in het zwaar gehavende Engeland neergepoot werden.

Het groot voordeel van wringers was natuurlijk dat men minder afhankelijk werd van de grillen van de zon, die -zoals bekend- in onze contreien wel eens luimig wil wezen. Of al te bescheiden, zich zo vaak achter de opdringerige regenwolken verstoppend.

Er was evenwel ook één groot nadeel verbonden aan wringers. Niet zelden brachten ze schade toe aan het textiel, vooral aan knopen en ritssluitingen. Zo nu en dan raakte wel eens een onvoorzichtige hand ook tussen de twee rollen, of bleef een stuk textiel compleet vastzitten. Bij het al te voortvarend loswrikken raakte het wasgoed wel eens beschadigd.

De intrede van wringers op de markt betekende niettemin zeker een hele vooruitgang ten opzichte van het manueel uitwringen van de was, en deze vervolgens op een grasland of een wasdraad te laten drogen.

Handige verkopers vonden al heel snel allerlei stevige "argumenten", die bij heel wat huisvrouwen zeker niet in "dovemansoren" vielen. Oordeel zelf maar...

- Wringers zouden zo soepel lopen, dat niet veel spierkracht vereist was. Met andere woorden, dit werkje kon naar al dan niet lieftallige dochtertjes gedelegeerd worden. Voor hen die geen (hulpvaarige) dochter hadden, niet getreurd....
- Het bedienen van het toestel werd voorgesteld als een fluitje van een cent. In tegenstelling tot tijdens het harde labeur van het handmatig uitwringen van de was kon men bij het mechanisch wringen gerust tusendoor een babbeltje slaan. De illustraties voor de Empire Wringer doen bijna geloven dat de kledingsstukken van zelf de weg naar de twee persrollen weten te vinden. Hoe dan ook, die "babbel-mogelijkheid" werd duidelijk als een fameus verkoopargument ter overtuiging van de vrouwelijke helft van de bevolking gezien... Hoe zou dat toch komen ?


  

- Het wringen was volgens enthousiaste reclamemensen zo´n kinderspel geworden, het wasproces zo ingekort dat heel wat extra vrije tijd om leukere dingen te doen ontstond. De afgunstige blikken van de buurvrouwen was een leuk extraatje...

 

Wie zich destijds nog geen relatief dure wringer kon veroorloven en niet beschikte over een tuin voor een waslijn waren er enkele goedkopere opties. Zo waren in de handel ook opplooibare statieven beschikbaar. Kledingsstukken konden hieraan opgehangen, op veilige maar zinvolle afstand van een warmtebron opdrogen. 

1) Enkele woordjes over droogzwierders, droogtrommels en droogkasten

Omdat wringers de was toch nog in zekere mate vochtig achterliet, bogen allerlei knutselaars zich op andere methodes om dit met meer succes te doen. Enkele pioniers waren de Afro-Amerikaan George T. Sampson en J. Ross Moore. 

Dit leidde uiteindelijk naar de allereerste, toen nog zeer dure elektrische droogzwierders. Simpelweg gezegd, toestellen die dank zij een hoger toerental als wasmachines, en gebruik makend van de middelpuntvliegende krachten het nagebleven spoelwater grotendeels uit net gewassen wasgoed slingeren. Wie als eerste een patent in die zin indiende, moeten we voorlopig schuldig blijven.

Volgens de website van Miele bracht de Duitse firma reeds in 1925 zo´n toestel op de markt. Aanvankelijk ging het echter om toestellen voor gebruik in hotels, restaurants, hospitalen, sanatoria en villa´s, aldus de reclame van het bedrijf. Wellicht was het ook voor de producent uit Gütersloh wachten tot de 1930´s, eer hun "Haushalt Wäsche Zentrifuge" of HWZ-lijn op de markt kwam.

Een andere naam die vaak valt is die van de Amerikaanse gebroeders Altorfer met hun ABC-firma. De Altorfer Brothers Company bracht medio 1930´s een "spin dryer" op de markt.

Wat er ook van zij, ook in België waren in de tweede helft van de 1930´s al enkele firma´s actief in deze markt, zoals verder zal blijken.

Noteren we nog dat in grote hotels, in kostscholen enz. het drogen van de was ook wel gebeurde met speciale droogkasten. Dit waren toen nog grote installaties met uitschuifbare onderdelen, waaraan gewassen kledingsstukken bevestigd of opgehangen konden worden. Een verwarmingsinstallatie speelde de rol van kunstzon, zonder evenwel de weldadige UV stralen te kunnen imiteren.

Soms schoven deze door middel van wieltjes over in de vloer geplaatste rails. Dat was ondermeer het geval met de Britse Summerscales & Sons-installatie in het Ursulinen-pensionaat te Tildonk (Wespelaar).

 

 Foto´s: Benoit Vanhees (in ca. 2017)

Vervolgens werden deze uitschuifbare onderdelen weer op hun plaats geduwd, en zorgde verwarmde lucht voor het drogen van het natte textiel. Maar uiteraard waren zo´n installaties uitsluitend voor grotere gebruikers, niet voor gezinnen. 

Andere uitvinders bewandelden andere paden om net gewassen textiel droog te krijgen. In de VS bv. lag de nadruk bij verschillende firma´s meer op de piste van "droogtrommels". (Henry W. Altorter, het bedrijf Hamilton uit Wisconsin etc.) Deze drogen het net gewassen textiel niet door gebruik te maken van de middelpuntvliegende krachten, maar van krachtige stromen hete lucht (air pressure). Ook deze uitvinding begon in de tweede helft van de 1930´s belangrijke stappen te zetten. Vanaf de 1950´s begonnen zo´n toestellen in heel wat Amerikaanse huisgezinnen op te duiken, en werden wasdraden aan gevederde vriendjes overgelaten...

   

Niettemin, in deze bijdrage zullen noch droogtrommels (IRHA Cat. 4.B) noch droogkasten (Cat. 4.D) aan bod komen. Dit artikel focust dus uitsluitend op de Belgische productie van elektrische droogzwierders, dit uit de periode 1930´s-1960.

Als hier uitdrukkelijk gesproken wordt over "elektrische" droogzwierders, dan is dit omdat er ook een aantal kleine manuele modellen verschenen. Het waren in feite in de eerste plaats keukentoestellen, en konden bv. gebruikt worden om gewassen salade droog te zwieren. De producenten van zo´n apparaten suggereerden evenwel dat ze ook ingezet konden worden voor het drogen van bv. "lainages de bébé" of voor delicate was.

 

Een mooi voorbeeld was de Franse Sanpeine "essoreuse ménagère". Het wentelen werd door middel van een op en af beweegbare spiraalvormige as in gang gezet. Daarnaast verschenen ook kleine droogzwierders met "waterturbineaandrijving", die ook wel "hydraulische droogzwierders" werden genoemd.

Maar dus ook deze toestellen vallen -op dit moment althans-buiten deze Belgische inventaris. Er werd dan ook nog geen poging ondernomen om na te gaan of zulke toestellen eveneens in ons land geproduceerd werden.

2) De Belgische producenten van droogzwierders

De meeste Belgische producenten van droogzwierders waren ook actief in de bouw van wasmachines of combo-toestellen die een wasmachine èn een droogzwierder in één apparaat verenigden. Een aantal van deze bedrijven had nog andere activiteiten, zoals het produceren van tonnen, boterkarnen of zelfs -in een andere afdeling- televisies. De bedrijfsgeschiedenis van firma´s die zowel wasmachines als droogzwierders maakten, zal enkel in de bijdrage over de wasmachines verschijnen. In dat geval zal in deze bijdrage hierover gewag gemaakt worden. Werd een producent van droogzwierders (voorlopig nog) niet geïdentificeerd als eveneens een bouwer van wasmachines (zoals het Waalse Torvit), dan wordt de bedrijfsgeschiedenis (mogelijk ten voorlopige titel) in deze bijdrage hier worden opgenomen.

De lijst van tot nu toe geïdentificeerde producenten bestaat uit een dozijn Vlaams, enkele Brusselse en meer dan 20 Waalse producenten. Net als dat het geval was met de wasmachines, die reeds vroeger op deze website aan bod kwamen, is Charleroi en de omliggende gemeenten (Jumet, Ransart) weer goed vertegenwoordigd.

Het staat in de sterren geschreven dat die lijst met nog een aantal bijkomende firma´s zal of zou moeten worden aangevuld. Uiteraard kijken we benieuwd uit naar eventuele aanvullingen die lezers kunnen aanbrengen. Ons contacteren kan steeds via het algemeen e-mailadres info@retroscoop.com of rechtstreeks naar de auteur: vanheesbenoit@retroscoop.com. Heb je zelf ergens in huis zo´n Belgisch toestel van voor 1960 staan die hier nog niet voorkomt ? Stuur ons dan zeker een goede foto (voldoende resolutie) door, zodat het IRHA hier systematisch verder aangevuld kan worden. Alvast, zoals steeds nu al onze welgemeende dank hiervoor !

Noteer nog dat we zo nu en dan ook toestellen in de inventaris hebben opgenomen, waarvan we niet met zekerheid kunnen zeggen of ze effectief wel voor 1960 of net erna verschenen. Noch de afbeeldingen van de toestellen, noch de vaak schaarse documentatie laat niet altijd toe dit onderscheid zonder enige twijfel te maken. De namen van een aantal producenten, zoals Nova (Luik, vanaf ca. 1964 Tongeren) en BEMA (Berckmans, Halle) werden momenteel niet opgenomen. De tot nu toe gevonden documentatie plaatst hun productie overduidelijk na 1960. Maar uiteraard, mocht bronnenmateriaal opduiken die een productie voor dat jaartal aantonen, dan zal de bestaande lijst verder worden aangevuld.  

Deel I: Vlaanderen

- Alma (Mechelen)
-
Avenir l´ (Eugène Carette) (Roeselare)
-
Flandria (C. Van Maercke-Desmet) (Tiegem)
-
Forta (Halle)
-
Huba Hugo Baeyens (Everbodegem)
-
Olympia (gebr. De Bruyne) (Zulte)
-
Overall (Erembodegem)
-
Primus (Gullegem)
-
Queen (N & P Dekeyser) (Boutersem)
-
Recorda (Hulste)
-
Robusta (Felix Muls) (Machelen)
-
SAM (fam. Andries) Mechelen)

Deel 2.a) Brussel

- Basile (Brussel + Frankrijk)
- Elca
- Incomparable
- International
- LVC
- Maloni / Maloens (Schaarbeek)
- Prodigieuse
- Riby

Deel 2.b) Wallonië

- Alsa (Mont-sur-Marchiennes)
- Bertrand & Cie. (Lodelinsart, Charleroi)
- Colinet & Astra (Peruwelz)
- Comet (Luik ?)
- Econome (Montigny-sur-Sambre)
- Eleda (Tournai)
- Elite / Kaise (Ransart)
- Falda (Ransart)
- Ferroba (La Louvière)
- Industrie de l´Escaut / Vator (Tournai)
- Lenoble (Ransart)
- Magic (Wanze, Huy)
- Mon Rêve / Demeny-Ménin (Montigny-sur-Sambre)
- Mondiale / Maurice Castreman (Charleroi)
- Pécriau (Marcinelle)
- Rafale (Rosière)
- Réussie, La / Leo Symoens (Charleroi)
- Rinber Ateliers de construction / Lucien Rainchon (Marchienne-au-Pont) 
- Robin (Ransart)
- Soleil (Jumet)
- Tomeca (Arville, St.-Hubert)
- Torvit (Dison)
- Triomphe / Piette (Huy)
- Vaillante (Huy)

Alma (Mechelen)

Voor de geschiedenis van dit bedrijf verwijzen we naar de inventaris van Belgische wasmachinesproducenten op deze website.

Alma type 31 (T.31)

 

Naam:
Model: type 31 (T.31)
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 4880 - 5100 Bfr. voor het model met de pedaal, afhankelijk van de bron 
Technische data:
- capaciteit: 5 à 6 kg.
- "moteur à répulsion à attaque directe (pas de courroie)"
- "stabilité étonnante"

- niet verplaatsbaar model op voetjes met zuignappen ("pieds à ventouses")
- "suspension ´Centrapoint´ à rotule élastique avec compensation de poids"
- vorm van de bovenzijde speciaal naar binnen aflopend, om het nat worden van de zijkanten van het toestel zoveel mogelijk te voorkomen
- kuip in rood koper, over bijna de gehele oppervlakte geperforeerd. De buitenzijde van de droogzwierder was volledig geëmailleerd. Deksel versierd met een bolvormig handvatje
- metalen afloop
- versies op 110-130 V of op 220 V

Extra informatie:
- de bestaande afbeeldingen tonen dat het toestel doorheen de jaren enkele wijzigingen onderging. Een hendel om het toestel aan te zetten (af te remmen ?) werd verwijderd en vervangen door een pedaal. Het alu-kleurige logo, in reliëf aangebracht werd door een soort "décalco" vervangen.
Bronnen:
- Articles de qualité et prix normaux Alma La marque de confiance distribué par (stempel) Eugène Descamps uit Boussu-lez-Mons Folder van 4 blz. met de wasmachines en droogzwierders van Alma
- l´Essoreuse T.31 reclamefolder van 1 blz., afgestempeld door de verdeler Eugène Descamps uit Boussu-lez-Mons

- Imbattable - Elégante - Robuste Type 31 C´est une Alma Essoreuse Centrifuge. Reclamekaartje, door hetzelfde verkooppunt afgestempeld, met de nieuwe prijs, 5100 Bfr. in pen toegevoegd.

Type 35 (T.35)

Naam:
Model: type 35 (T.35)
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 4300 kg
Technische data:
- "mêmes caractéristiques" dan de T.31, maar dan met een beperktere capaciteit van ongeveer 3 kg.
- een andere verschil is de bovenzijde, die niet over de naar binnen afhellende vorm bezit

Extra informatie:
Bronnen:
- Articles de qualité et prix normaux Alma La marque de confiance distribué par (stempel) Eugène Descamps uit Boussu-lez-Mons Folder van 4 blz. met de wasmachines en droogzwierders van Alma
- l´Essoreuse T.31 reclamefolder van 1 blz., afgestempeld door de verdeler Eugène Descamps uit Boussu-lez-Mons. Dit document bevat eveneens een kort stukje over de T.35

Type 41

Naam:
Model: Type 41 (T.41)
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Technische data:
- electromagnetische rem
- capaciteit: 3 kg
- de reclamebrochure van Alma legt helaas het verschil met de T.35 niet uit

Extra informatie:
Bronnen:
- Articles de qualité et prix normaux Alma La marque de confiance distribué par (stempel) Eugène Descamps uit Boussu-lez-Mons Folder van 4 blz. met de wasmachines en droogzwierders van Alma
 
 


Avenir l´ / Eugène Carette (Roeselare)

Voor de geschiedenis van dit bedrijf verwijzen we naar de inventaris van Belgische wasmachinesproducenten op deze website.

De firma verkondigde trots in sommige reclames: "Gisteren een droom, vandaag een werkelijkheid"

l´Avenir Turbo

 

Naam: Turbo
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s-1960´s (verschillende versies)
Prijs in die periode: 4200 Bfr. (voor beide hierboven afgebeelde versies)
Technische data:
- motor van 1450 t/min
- nieuwe gepatenteerde electro-rem

- op wieltjes gemonteerd, maar "beweegt toch niet gedurende de werking". Licht en gemakkelijk verplaatsbaar
Extra informatie:
"de zon in huis" "wedijvert met de zon": in één minuut een strijkbare was
- men kan doorheen afbeeldingen zien dat het model een paar maal aangepast werd. Helaas is het in dit stadium niet mogelijk de juiste chronologie te bepalen. Men kan zien dat de bovenzijde aangepast werd, net als de stand van de afloop. Hieronder een afbeelding van een model met nog het oude logo, maar al met gemodernizeerde handvatten (eind 1950´s-vroege 1960´s ?)

Bronnen:
- folder l´Avenir Gisteren een droom, vandaag een werkelijkheid (ongedateerd)
- folder l´Avenir Niet gedateerd, maar verwijst naar de droogzwierder Pygmee als "de verrassing van het salon 1956" (collectie Retroscoop)

 

l´Avenir Simoun

Naam: Simoun ("le vent du désert qui déseche tout sur son passage"
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Technische data:
- capaciteit: 5 kg
Extra informatie:
- ongewone vormgeving, balkvormig i.p.v. de klassieke ronde vorm
Bronnen:
- reclame "Essoreuse l´Avenir ´Simoun´ "

l´Avenir Pygmee

Naam: Pygmee
Model:
Jaartal / Periode: 1956 (in dat jaar was het model volgens de firma "de verrassing van het Salon 1956"
Prijs in die periode: 2650 Bfr.
Technische data:
- capaciteit: 2 kg. linnen
- het ging om een "dwerg-droogzwierder", klein van vorm, groot in rendement. Het toestel woog amper 15 kg.
- volgens de producent werkte het toestel "volkomen geruisloos"
Extra informatie:
Bronnen:
- folder l´Avenir Gisteren een droom, vandaag een werkelijkheid (ongedateerd)
- folder l´Avenir Niet gedateerd, maar verwijst naar de droogzwierder Pygmee als "de verrassing van het salon 1956" (collectie Retroscoop)

Vervolgens verscheen nog de Turbomatic, maar de stijl van het deksel doet vermoeden dat dit model eerder uit de 1960´s dateert (?) Noteer overigens dat het blauwe l´Avenir-logo ondertussen veranderde, en opgevolgd werd door een geel-blauw, bijna wimpelvormig embleem.


Flandria (C. Van Maercke-Desmet) (Tiegem)

Voor de geschiedenis van dit bedrijf verwijzen we naar de inventaris van Belgische wasmachinesproducenten op deze website.

Deze West-Vlaamse firma produceerde tijdens haar bestaan zowel wasmachines, droogzwierders, wringers als kookketels. Daarnaast werden ook aardappelsorteerders, zaaimachines en landbouwsproeiers gemaakt.

De droogzwierders kregen tot in de late 1940´s alleen een typenummer mee. Voorlopig werd nog geen brochure of reclame gevonden waarin deze modellen aan bod kwamen. Pas vanaf de 1950´s werden namen aan de toestellen gegeven. Vanuit een commercieel communicatief standpunt bekeken waren die aanvankelijk niet bijster origineel of gelukkig gekozen. In de 1960´s veranderde dit, en kregen de apparaten al dynamischer klinkende namen zoals Tornade (of Tornado ?), Zephyr, Mistral of Edelweiss.

Flandria Mono

 

Naam: Mono
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 4100 Bfr.
Technische data:
- capaciteit: 4 kg (in 2 minuten)
Extra informatie:
- buitenkant wit geëmailleerd
- de naam kan zowel hebben verwezen naar het feit dat de motor maar één snelheid had of naar het feit dat het toestel door één simpele beweging in gang gezet of afgeremd kon worden, nl. door het deksel ofwel te sluiten of te openen. De Mono had dus noch een voetrem noch één die door middel van een pook bediend kon worden zoals bij de Repuls.
Bronnen:

Flandria Standard (1)

 

Naam: Standard
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
- 4000 Bfr. (Universel motor) 4480 BFr. (met ACEC motor)
- deze prijzen werden volgens een tweede reclame voor dit model behoorlijk opgetrokken, naar respectievelijk 4650 Bfr. en 5175 Bfr.
Materialen: geheel in rood koper, maar zowel binnen als buiten volledig vernikkeld ("vergt geen onderhoud")
Technische data:
- capaciteit: 5 kg. (droog linnen)
- Universel motor 220 W 110-130 ofwel 220 V
- kon op vraag ook worden uitgerust met een 3-fasige ACEC motor van 0,22 PK, 220-380 V (voor een extra kost van 480 Bfr.)
Afmetingen: hoogte: 75 cm diameter 50 cm gewicht 36 kg
Extra informatie: verplaatsbaar model
Bronnen:
- ongedateerde reclamefolder "Wasmachines - Drogers Flandria" plus tweede Flandria reclame, beide hieronder bijgesneden hieronder getoond in het extra beeldmateriaal
Extra beeldmateriaal:

  

Flandria Standard (2)

 

Naam: Standard (maar duidelijk een andere vormgeving dan het eerder besproken, gelijknamige model)
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 4900 Bfr. voor de basisversie, hetgeen volgens een andere reclame werd opgetrokken tot 5100 Bfr. Uitgerust met een driefasige motor: 560 Bfr. extra
Technische data:
- capaciteit: 5 kg.
- kon uitgerust worden met een driefasige (ACEC) motor van 0,22 PK (vergelijkbaar met de eerder besproken Standard)
- uitgerust met een voetrem

Materialen: geëmailleerd metaal
Extra informatie:

Bronnen:
- tweezijdige A-4 reclame van de firma Flandria,die hun toenmalig gamma (1950´s) aan wasmachines en drogers toont. Stempel van een Flandria verkooppunt aan de Jachtlaan in Etterbeek.

- de hieronder afgebeelde reclame "De centrifugale droogmachine Flandria Type Standard" (1950´s) (Collectie Retroscoop)

Flandria Repuls

  

Naam: Repuls
Op het eerste zicht een wat ongelukkig gekozen naam (het Engelse "Repulse" betekent immers "afstoten". ) In feite sloeg die naam op een nieuwe technologie die in dit toestel verwerkt werd (zie extra informatie)

Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 5500 Bfr.
Technische data:
- Capaciteit: 4 kg. (gedroogd in 2 minuten)
Extra informatie:
- De benaming "Repuls" staat niet voor het model maar voor de nieuwe techniek qua aandrijving. Dit toestel was namelijk voor het eerst uitgerust met een repuls- of repulsiemotor.
Het grote voordeel hierbij was dat de snelheid alsook het afremmen van de droogzwierder bediend werd door middel van een pook of hendel, goed op de foto hierboven te zien. Dit was een nieuwe techniek; de motor was variabel in zijn toerental en dus ook in zijn snelheid in aantal omwentelingen. De pook had tevens een elektrische remfunctie.

Bronnen:
- tweezijdig bedrukte A-4 reclame van de firma Flandria,die hun toenmalig gamma (1950´s) aan wasmachines en drogers toont. Stempel van een Flandria verkooppunt aan de Jachtlaan in Etterbeek.

- aanvullende e-mail van dhr. Hans Vanmaercke omtrent de keuze van de naam "Repuls" (22 feb. 2021), overgenomen in de "extra informatie"

Flandria Lux / Lux o´Matic

 
Beide modellen die als "Lux" werden aangeduid
met een verschillende bovenkant

Naam: Lux / Lux o´Matic
De firma gebruikte twee namen voor hun duurste modellen. Mogelijk werd de Lux enkele malen aangepast, zodat een ietsjes andere naam zich opdrong.
- men ziet bv. verschillen aan de bovenzijde: er bestaan afbeeldingen van een Lux met een handvat centraal op het deksel en één met een mechanisme met een arm, dat het deksel wellicht beter op z´n plaats hield.
- men kan ook zien dat er een klein verschil is qua vormgeving van de behuizing: daar waar de Lux twee keer twee plooilijnen had die de omtrek van de behuizing deden, ziet men er bij de Lux o´Matic slechts één aan de bovenzijde.
- mogelijk waren er ook inwendig gewichtigere verschillen, die verklaren waarom de Lux o´Matic een stuk duurder was als zijn voorganger. Mogelijk betreft het de toevoeging van een automatische rem (?)

Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
- Lux: 5300 Bfr. (reclame 1) 5850 Bfr. en 6375 Bfr. met ACEC-motor (reclame 2)
- Lux o´Matic: 6400 Bfr.
Technische data:
Capaciteit:
- Lux: volgens de ene reclame 6 kg., volgens een andere (bijgestelde ?) 5 kg.
- Lux o´Matic: 5 kg. in 2 minuten gedroogd
Motor:
- standaard uitgerust met een Universel motor van 220 W, 110-130 of 220 V
- zowel de Lux als de Lux o´Matic konden uitgerust worden met een driefasige ACEC-motor op 220 of 380 V van 0,22 PK. (iets minder dan die van wasmachines uit die tijd, die doorgaans motoren van 0,25 à 0,33 PK hadden
Veiligheid:
- "Freinage automatiques par ouverture ou fermeture du couvercle. La seule essoreuse répondant aux Arrêtés réglementant l´emploi des essoreuses-centrifuges. Toute sécurité"
Varia 
- Lux o´Matic: uitgerust met een automatische rem
Afmetingen:
- hoogte: 80 cm
- diameter: 55 cm
- gewicht: 36 kg
Extra informatie: niet verplaatsbaar model

Bronnen:
- reclamefolder: Flandria drogers Tiegem Uw droger (zie hieronder)
- tweezijdige A-4 reclame van de firma Flandria,die hun toenmalig gamma (1950´s) aan wasmachines en drogers toont. Stempel van een Flandria verkooppunt aan de Jachtlaan in Etterbeek.

 

 

Forta (Jos. D´Haese) (Halle)

Voor de geschiedenis van dit bedrijf verwijzen we naar de inventaris van Belgische wasmachinesproducenten op deze website.

Tot nu toe werd nog maar één droogzwierdermodel van deze firma van voor 1960 geïdentificeerd, het model 58.

Forta model 58

Naam:
Model: n° 58
Jaartal / Periode: tweede helft 1950´s
Prijs in die periode: 3650 Bfr. (goedkoop in vergelijking met de concurrentie, maar dan ook zeer sober qua uitzicht)
Vormgeving: men kan zien dat het model doorheen de jaren enkele veranderingen onderging. De vorm van de afloop werd gewijzigd, een zwarte band ter hoogte van waar de behuizing van het motorblok overgaat in dat van de kuip. Het model links op de afbeelding hierboven lijkt ook van een ander materiaal gemaakt te zijn dan het wit geëmailleerde model rechts.
Technische data:
Extra informatie:
Bronnen:
- Reclamebrochure "Forta bekwam (op) de Grote Prijs Expo 58 de Zillveren Medaille" (collectie Retroscoop)
 


Huba (Ets. Hugo Baeyens) (Everbodegem)

Voor de geschiedenis van dit bedrijf verwijzen we naar de inventaris van Belgische wasmachinesproducenten op deze website.

Deze firma produceerde (minstens) een tiental modellen droogzwierders in de periode die voorafging aan 1960. Hun startmodellen begonnen - in vergelijking met heel wat concurrenten of sectorgenoten- aan een relatief democratische prijs. De firma had evenwel ook relatief prijzige modellen in aanbieding, die qua capaciteit eigenlijk al niet meer mikten op doorsnee gezinnen. Dat is het geval voor de nr. II en III (respectievelijk 8 en 9 kg), maar voor de nrs. 2 en 3 worden dan weer cijfers opgegeven van 5 en 6 kg.

Het bedrijf heeft blijkbaar ook relatief chaotisch gecommuniceerd: de paar reclames die gevonden werden spreken elkaar soms tegen qua capaciteit. Zo was die van de nr. 40 volgens één bron 6, volgens een andere 7 kg. Helaas zijn die reclames ook niet gedateerd.

Huba nrs. 1, 2, en 3 (of I, II, III) en Succes
(gelijkaardige ronde modellen maar andere capaciteit)

Naam: Succes
Model: nrs. 1, 2 en 3 (ook wel I, II en III)
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
- Succes: 3550 Bfr. (aanvankelijk: "vanaf 2950 Bfr.")
- nr. 2: 4000 Bfr.
- nr. 3: 4600 Bfr.
De firma omschreef dit aanbod nogal voortvarend als "luxueuse", en ging al iets realistischer verder met "économique, inusable et VRAIMENT bon marché". Wat hun startmodel in vergelijking met de concurrentie zeker was. Inderdaad min of meer "a la portée de tous", of toch van velen
Technische data:
Capaciteit
- nr. 1: 3 kg.
- Succes: 4,5 kg
- nr. 2: 5 kg
- nr. 3: 6 kg

In een andere reclame van Huba werden voor de II en de III andere capaciteiten opgegeven, nl. respectievelijk 8 en 9 kg. (wat ongewoon veel is, misschien een fout ?) Die toestellen hadden een grotere diameter dan ze hoog waren, en moeten met zo´n capaciteit bedoeld zijn geweest voor hotels, sanatoria, ziekenhuizen enz.

Maar vreemd genoeg had de firma het in een andere reclame over modellen nr. 2 en nr. 3 met kleinere capaciteit, nl. 5 en 6 kg. Hoewel ook dit wat veel was voor een doorsnee gezin, kon het zeker van pas komen in een kroostrijk gezin, op een boerderij met knechten enz. Als zodanig horen ze dan wel weer in deze inventaris.
Motor
- Universel, 200 W, 110-130 of 220 V
Materialen
- mand: vernikkeld koper
- behuizing van het mechanisme: geëmailleerd metaal
Afmetingen
Volgens de Huba reclame die aangaf dat de II en III een capaciteit hadden van 8 en 9 kg. respectievelijk
I: hoogte 60 cm, diameter 45 cm
Succes: hoogte 60 cm, diameter 48 cm
II: hoogte 70 cm, diameter 80 cm (?)
III: hoogte 70 cm, diameter 84 cm (?)
Extra informatie:
- de firma bood een waarborg van 2 jaar aan, blijkbaar zonder restricties. Sommige firma´s boden één aan van langere duur, maar met restricties op bv. de motor, die dan maar 1 jaar onder garantie stond
Bronnen: verschillende ongedateerde reclames van Huba, deels in de Retroscoopcollectie
- A la portée de tous: essoreuse Huba reclame uit onbekend tijdschrift
- Huba reclamefolder met wasmachines en droogzwierders.
 

 

Huba nr. 10, 40, 47 en 52
(Gelijkaardige vierkantige modellen, andere capaciteit)

Naam:
Model: nrs. 10, 40, 47 en 52
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
- nr. 10: 5100 Bfr à 5300 Bfr.
- nr. 40: 5800 Bfr. à 6000 Bfr.
- nr. 47: 5500 Bfr.
- nr. 52: 6000 Bfr.
Technische data:
Extra informatie:
Bronnen:
- Droger Huba Beter dan de beste (zie hieronder) (collectie Retroscoop)
- Lessiveuses-Essoreuses Huba
- Huba folder 855-1 (aug. 1955 ?)

 

Huba nrs. 45 (Princess) en 50 (geen naam)

Naam: Princess (45)
Model: nr. 45 en nr. 50
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
nr. 45 / Princess: 4500 Bfr.
nr. 50: 5000 Bfr.
Technische data:
Capaciteit
- 45 / Princess: 4,5 kg.
- 50: 6 kg
Extra informatie:
Bronnen:
 


Olympia

De firma Olympia was één van de allerlaatste Belgische producenten van wasmachines en droogzwierders. Ze bevond zich in de Oost-Vlaamse gemeente Zulte, meer bepaald in de deelgemeente Machelen, op de grens met West-Vlaanderen. We verwijzen naar de inventaris van de wasmachine-producenten op deze website.

Heel veel reclames en achtergrondinformatie over het Olympia productengamma van voor 1960 duikt er op veilingsites enz. niet op. Via de twee kleinzonen van de stichter, de broers Jan en Fons De Bruyne bekwam Retroscoop in de loop van 2019 echter een aantal zwart-wit fotocopies van enkele -helaas ongedateerde- reclamefolders van Olympia.

Deze zeldzame bronnen maken gewag van twee ronde en één vierkante droogzwierder, respectievelijk de Standard, de Quick en de Lux. Enkele elementen wijzen erop dat ze uit de 1950´s zouden kunnen (!) dateren.

- een afloop ("uitloop" in de bewoordingen van de firma) in geëmailleerd metaal (en niet in warmtegevoelig rubber)
- de handgrepen
- een deksel dat nog niet uit kunststof vervaardigd blijkt
- de prijzen komen overeen met die van andere merken in de 1950´s

Daarnaast ogen ook de wasmachines Pax en Titan, eveneens in deze reclame getoond erg fifties aan. Dit zijn allemaal aanwijzingen die zouden kunnen (!) wijzen op de late 1950´s, maar meer ook niet. De brochure vermeldt evenwel een telefoonnummer met 6 cijfers, alsook de Gebr. De Bruyne. Er zal nog moeten nagetrokken worden vanaf wanneer zij het bedrijf van hun vader overnamen. Of leidde de vader zelf met één of meerdere broers het bedrijf voor Jan en Fons De Bruyne in het bedrijf kwamen ?

Deze drie modellen worden hier ten voorlopige titel geregistreerd, tot meer documentatie of informatie toelaat om te bepalen of dit een correcte beslissing was of niet.

Noteer dat Olympia 5 jaar garantie aanbood "tegen elke konstruktiefout". Na deze periode werd een "onberispelijke service" gewaarborgd.

Olympia Standard

Naam: Standard
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s ???
Prijs in die periode: 4900 Bfr.
Technische data:
- Capaciteit: 5 kg. droog linnen
- "krachtige motor" 110/220 V met automatische rem
- nieuwe gebreveteerde ophanging
- binnenwand volledig versterkt, volkomen roestvrij 2,5 mm dik
Extra informatie:
- model op voetjes
Bronnen:
- fotocopies van de ongedateerde brochure "Olympia brengt de oplossing"

Olympia Quick (?)

 

Naam: Quick
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s ???
Prijs in die periode: 3000 Bfr.
Technische data:
- Capaciteit: 3 kg. droog linnen
- Motor: 110-220 V met automatische rem
- Stekker met tuimelschakelaar
Materialen:
- kopstuk (?) van verchroomd rood koper
- buitenkant in wit verglaasd email "antiacide"
- binnenmand volledig versterkt, volkomen roestvrij
Extra informatie:
- model op voetjes
Bronnen:
- fotocopies van de ongedateerde brochure "Olympia brengt de oplossing"

Olympia Lux

Naam: Lux
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s ???
Prijs in die periode: 5700 Bfr.
Technische data:
- Capaciteit: 5 kg. droog linnen
- tweepolige waterdichte schakelaar
Materialen:
- buitenwand in aluminium, glanzend gelakt in de oven ("volledig roestvrij")
- binnenwand volledig uit één stuk volkomen roestvrij 2,5 mm dik

Extra informatie:
- vierkantig model op wieltjes
- "zelfde voordelen als type Standard"

Bronnen:
-fotocopies van de ongedateerde brochure "Olympia brengt de oplossing"
- fotocopies van een ongedateerde brochure die simpelweg "Olympia" heet, en het toenmalig gamma aan wasmachines en droogzwierders toont
 


Overall (Erembodegem)

Voor de geschiedenis van dit bedrijf verwijzen we naar de inventaris van Belgische wasmachinesproducenten op deze website.

Net als dat het geval was met Huba, was de communicatie van de firma soms wat chaotisch. Zo spreken de schaarse bronnen rond de Overall toestellen elkaar op een aantal punten tegen. Zo worden voor het model Imbatta drie verschillende capaciteiten opgegeven ! Ze leveren niet al te kwalitatieve illustraties van 2 verschillende modellen op, zonder dat met zekerheid gezegd kan worden bij welke van de drie namen ze horen. Voorlopig worden ze hier dus toegevoegd, in afwachting tot meer informatie toelaat om ze aan de juiste fiche toe te voegen.

Tot slot: het bedrijf produceerde ook een eigen wringer, die voor de prijs van 1050 Bfr of 1195 Bf voor het groot model te koop waren.

 

Overall Imbatta

Naam: Imbatta
(de firma had een wasmachine die Batta heette)

Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
4 kg: ?
5 kg: 3990 Bfr.
6 kg: 4500 Bfr.
"Taksen ten onze laste"
Technische data:
- Capaciteit: afhankelijk van de bron: 4 kg, 5 kg of 6 kg. Mogelijk bestonden er verschillende versies, want voor die van 5 kg en 6 kg worden andere prijzen opgegeven
- vaste mand in rood koper rechtstreeks op de as van de motor gemonteerd
Extra informatie:
Bronnen:
 

Overall Luxe

Naam: Luxe
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 4500 Bfr. ("Taksen ten onze laste")
Technische data:
- Capaciteit: 5 kg.
- Losse gechromeerde mand
Extra informatie:
Bronnen:
 

Overall Super Luxe

Naam: Super Luxe
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 4950 Bfr. ("Taksen ten onze laste")
Technische data:
- Capaciteit: 5 kg. (mogelijk ook 6 kg.) (?)
Extra informatie:
Bronnen:


Primus (Gullegem)

Voor de geschiedenis van dit bedrijf verwijzen we naar de inventaris van Belgische wasmachinesproducenten op deze website.

Primus bracht medio 1950´s minstens twee droogzwierders op de markt, de Vedette (basismodel) en de grotere Luxor. Omdat deze toestellen in 1958 een grondige "restyling" ondergingen, worden hier twee fiches per model gemaakt. Helaas was het bedrijf wat karig met informatie in haar reclamebrochures. Momenteel blijven een aantal invulvelden dan ook open.

De firma bracht op gegeven moment ook de Luxomat op de markt. Helaas kon voorlopig niet met zekerheid vastgesteld worden waar dit apparaat zich ergens in de chronologie situeert. Het oogt recenter dan "voor 1960", dus voorlopig wordt dit model buiten beschouwing gelaten.

Primus Vedette (versie 1)

Naam: Vedette
Model:
Jaartal / Periode: ca. 1955
Prijs in die periode: 3950 Bfr.
Technische data:
- capaciteit: 4 kg.
Extra informatie:
Bronnen:
- verkoopfolder simpelweg "Primus" getiteld, de oorspronkelijke eigenaar, de "agent" A. Singelijn, Nederkouter, 49 te Gent is destijds zo vriendelijk geweest om het document te dateren: sept. 1955
 

Primus Vedette (versie 2)

  

Naam: Vedette
Model:
Jaartal / Periode: 1958
Prijs in die periode: 3950 Bfr. ("sociale prijs") Ondanks de restyling en de evolutie van de prijzen behield Primus inderdaad dezelfde prijs als in 1955
Technische data:
- capaciteit: 4 kg.
Afmetingen: hoogte 75 cm diameter 42 cm
Extra informatie:
Bronnen:
- Primus verkoopbrochure "Reken uit". Ook hier weer was de Gentse verdeler A. Singeleyn - zijn familienaam vreemd genoeg anders geschreven in de stempel, ook hier restyling ?- zo attent om het anders niet gedateerde document van een datum te voorzien: sept. 1958
Extra beeldmateriaal: een wat recentere Vedette, hetgeen men aan twee dingen kan zien:
- het vernieuwde "Vedette" logo
- het gebruik van doorzichtige kunststof voor het deksel, dat bij de oudere modellen nog in metaal uitgevoerd was

Dit toestel dateert naar alle waarschijnlijkheid dan ook uit de eerste helft van de 1960´s. Men kan hier voorts goed zien wat verzamelaars vaak zullen zien bij droogzwierders: de rubberen afloop die compleet uit zijn oorspronkelijke vorm is geraakt. Het is ons niet helemaal duidelijk of dit het gevolg is van het gebruik van minderwaardig rubber, van "oneigenlijk" gebruik, de bewaaromstandigheden of een combinatie. Feit is dat men zoiets bv. niet (vaak ?) zal zien bij bv. Falda droogzwierders uit dezelfde periode.

  

Primus Luxor (versie 1)

Naam: Luxor
Model:
Jaartal / Periode: ca. 1955
Prijs in die periode: 4950 Bfr.
Technische data:
- capaciteit: 5 kg.
Extra informatie:
Bronnen:
- verkoopfolder simpelweg "Primus" getiteld, de oorspronkelijke eigenaar, de "agent" A. Singelijn, Nederkouter, 49 te Gent is destijds zo vriendelijk geweest om het document te dateren: sept. 1955 

Primus Luxor (versie 2)

Naam: Luxor
Model:
Jaartal / Periode: 1958
Prijs in die periode: 4950 kg. "sociale prijs" (Ondanks de restyling en de evolutie van de prijzen behield Primus inderdaad dezelfde prijs als in 1955
Technische data:
- capaciteit: 6 kg. (dus 1 kg. meer dan de oorspronkelijke versie)
Afmetingen: hoogte 78 cm, diameter 49 cm
Extra informatie:
Bronnen:
- Primus verkoopbrochure "Reken uit". Ook hier weer was de Gentse verdeler A. Singeleyn - zijn familienaam vreemd genoeg anders geschreven in de stempel, ook hier restyling ?- zo attent om het anders niet gedateerde document van een datum te voorzien: sept. 1958


Queen (N & P Dekeyser) (Boutersem)

Voor de geschiedenis van dit bedrijf verwijzen we naar de inventaris van Belgische wasmachinesproducenten op deze website.

Queen Kolibri en Ever

Naam: Kolibri en Ever
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
- Kolibri: 3200 Bfr.
- Ever: 3600 Bfr.
Technische data:
- capaciteit: de constructeur beperkt zich tot "twee lakens" als capaciteit voor de Kolibri op te geven, en "drie lakens" voor de Ever
- toestel op "gummi voetjes"
Extra informatie:
Bronnen:
- Folder "Queen maakt van uw wasdag een vreugdedag" (collectie Retroscoop)

Vreemd genoeg vermeldt deze folder nergens de naam "Dekeyser" noch de plaats Boutersem. Niettemin zijn er voldoende aanwijzingen om aan te nemen dat het om één en dezelfde constructeur gaat:

- de Kolibri en Ever droogzwierders lijken sterk op de Elite, die verder wordt gepresenteerd
- deze folder maakt gewag van Splendor wasmachines, nogal blokvormige modellen. In de folder die zonder enige twijfel van Queen Boutersem (Ets. N & P Dekeyser) vindt men een "Splender" (met "e") wasmachine, eveneens een erg blokvormig model.
Op basis hiervan lijkt er dus maar 1 producent te zijn geweest die Queen heette.
Deze folder vermeldt nog dat de S.M. Mega winkels "alleenvertegenwoordiger" waren voor Queen. Men vond zo´n winkels in Antwerpen, Brugge, Gent, Hasselt, Kortrijk en Leuven. Dit documentje draagt evenwel de stempel van Robert d´Hollander -Elektrische installaties- uit Dendermonde.

Queen Elite

Naam: Elite
Model:
Jaartal / Periode: 1954 (cf. reclame uit 1954 hieronder afgebeeld, die het toestel als "nieuw !" omschrijft
Prijs in die periode:
Technische data:
- capaciteit: 5 kg.
- toestel op wieltjes
Extra informatie:
Bronnen: tweezijdige reclame "Queen eens, Queen steeds - De Koningin der Wasmachines (collectie Retroscoop)


Recorda (Hulste)

Alternatieve naam: Jozef Lagae-Verrue
Bedrijfsstructuur:
Adres: Bruggesteenweg, 122 Hulste
Telefoon: Izegem 950
H.R. nummer: Kortrijk 38246
Oprichtingsjaar:
Bestond tot:
Stichter:
Directie- en kaderleden:
Personeelsleden:
Korte historiek en sleuteldata:
Bijzonderheden fabriek:
Productengamma: wasmachines en droogzwierders
Verkooppunten:
Extra informatie:
Bronnen en verdere literatuur:

Recorda model ?

Naam:
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s (cf. telefoonnummer)
Prijs in die periode:
Technische data:
Extra informatie: voorlopig wijst enkel een briefhoofd op het bestaan van deze producent en op één model droogzwierder
Bronnen:
- Briefhoofd Recorda (collectie Retroscoop)


Robusta (Felix Muls) (Machelen)

Voor de geschiedenis van dit bedrijf verwijzen we naar de inventaris van Belgische wasmachinesproducenten op deze website.

Voor WO 2 bracht Robusta een aantal wringers op de markt. Interessant daarbij is dat er een speciaal "Crisis"-model werd gelanceerd. Zo rond 1936 kende België een zware economische crisis, waarbij bv. de Boerenbond heel wat geld in rook zag opgaan. (Hebben we zoiets enkele jaren geleden niet nog eens gehoord... "l´histoire se répète" inderdaad !) Dit zeer rudimentair model werd volgens de prijzenlijst van 1937 aan de bodemprijs van 175 Bfr. verkocht, maar liefst 25 Bfr. goedkoper dan het "Standaard" model ! In die tijd moet dat een gewichtig verkoopargument zijn geweest, al valt het te betwijfelen dat de klanten heel lang veel vreugde aan dat "pauper"-model beleefd zal hebben. Die prijzenlijst leert echter nog iets veel interessanters:

In de tweede kolom kan men inderdaad ook een "Zwiermolen-Essoreuse" aan 1025 Bfr. vermeld zien. Dat betekent dat Robusta één van de allereerste producenten in ons land was, die zo´n toestel in de aanbieding had. 1937 lijkt een scharnierjaar te zijn geweest, want nog enkele andere producenten voegden dat jaar een droogzwierder aan hun productengamma toe. Hetgeen ook duidelijk aantoont dat het blijkbaar niet voor iedereen crisis was. Helaas ontbreekt voorlopig een afbeelding. Het is dus ook niet geweten of het om een toestel ging dat bestemd was voor huisgezinnen of eerder voor grotere entiteiten, zoals hotels, ziekenhuizen, sanatoria enz.

De echte doorbraak op dit vlak kwam er pas vanaf de 1950´s. De firma bracht toen gaandeweg een uitgebreid gamma droogzwierders op de markt. In het kader van de eerste registratiepoging werden alvast 8 modellen geïdentificeerd.

Noteer dat de firma in 1908 werd opgericht. In 1958, toen de 50ste verjaardag gevierd werden kregen een aantal bestaande modellen een "nieuw jasje". Deze "Série Jubilé" kwam overigens uit in het jaar van de Expo ´58 in Brussel. Deze wereldtentoonstelling zette meerdere merken aan tot het lanceren van zo´n nieuwe serie. Voor Robusta was er dus een dubbele reden.

3 droogzwierdermodellen kwamen wel voor in een Robusta-brochure van 1960, maar nog niet in reclames uit het jubileumjaar 1958. Omdat nog niet vast staat of ze al in 1959 verschenen, worden de 124 S, 126 en 128 S voorlopig niet in deze inventaris opgenomen. (De "S" verwees naar het feit dat deze versies van de 124 en 128 aan een dubbel toerental draaiden als de standaardversie: 2800 t/min ipv 1400) 

Robusta 53 King

Naam: King
Model: 53
Jaartal / Periode: medio 1950´s
Prijs in die periode: 5500 Bfr.
Technische data:
- capaciteit: 5 kg.
- motor: 1500 t/min
de zware motor was opgehangen aan 9 zeer stevige veren

Materialen
- mand in rood koper
- buitenkant wit geëmailleerd metaal

Extra informatie:
- model op 3 "zuignap" voetjes
- rubberen afloop
Bronnen:
- Ongedateerde Robusta folder "Madame vous serez fière du linge... de votre mari, de vos enfants, de votre ménage". De stijl van de illustratie situeert dit document ergens halfweg de jaren ´50. (collectie Retroscoop)
- Ongedateerde Robusta folder "Admirez la magnifique gamme Robusta", 2de helft 1950´s (collectie Retroscoop)

 

Robusta 54 Kid

Naam: Kid
Model: 54
Jaartal / Periode: medio 1950´s
Prijs in die periode: 4500 Bfr.
Technische data:
- capaciteit: 4 kg.
- motor: opgehangen aan 9 zeer stevige veren
Materialen
- mand: wit geëmailleerd metaal
- buitenzijde: idem
- rubberen afloop en handgrepen
Extra informatie:
- model op drie voetjes
Bronnen:
- Ongedateerde Robusta folder "Madame vous serez fière du linge... de votre mari, de vos enfants, de votre ménage". De stijl van de illustratie situeert dit document ergens halfweg de jaren ´50. (collectie Retroscoop)
- Ongedateerde Robusta folder "Admirez la magnifique gamme Robusta", 2de helft 1950´s (collectie Retroscoop)

 

Robusta Esso Stand

Naam: Esso stand (zonderlinge maar blijkbaar correcte naam)
Model:
Jaartal / Periode: medio 1950´s
Prijs in die periode:
Technische data:
- capaciteit: 5 kg.
- voetrem
Extra informatie:
Bronnen:
- Ongedateerde Robusta folder "Admirez la magnifique gamme Robusta", 2de helft 1950´s (collectie Retroscoop) 

 

Robusta 120 Bella

Naam: Bella
Model: 120
Jaartal / Periode: 1958 (Serie "Jubilé)
Prijs in die periode: 
Technische data:
- capaciteit: 3 kg.
- motor: 1500 t/min.
- voetrem
Materialen
- deksel in doorzichtig plastiek
Afmetingen:
hoogte: 56 cm
diameter: 32,5 cm
diepte mand: 20 cm
Extra informatie:
Bronnen:
- Robusta folder "La série Jubilé Robusta en émail vitrifié blanc" (naar aanleiding van de 50ste verjaardag van de firma)
 

Robusta 121 Kid

Naam: Kid
Model: 121
Jaartal / Periode: 1958 (Serie "Jubilé)
Prijs in die periode:
Technische data:
- capaciteit: 4 kg.
Materialen:
Afmetingen:
- hoogte: 71 cm
- diameter: 42 cm
- diepte mand: 27,5 cm
Extra informatie:
Bronnen:
- Robusta folder "La série Jubilé Robusta en émail vitrifié blanc" (naar aanleiding van de 50ste verjaardag van de firma)
 

Robusta 122 King

Naam: King
Model: 122
Jaartal / Periode: 1958 (Serie "Jubilé)
Prijs in die periode:
Technische data:
- capaciteit: 5 kg.
- elektrische voetrem
- "moteur et panier suspendu en caoutchouc" (???)
Materialen:
Afmetingen:
- hoogte: 76,5 cm
- diameter: 50 cm
- diepte mand: 29 cm
Extra informatie:
Bronnen:

- Robusta folder "La série Jubilé Robusta en émail vitrifié blanc" (naar aanleiding van de 50ste verjaardag van de firma)
 

Robusta 124-125

Naam:
Model: 124-125
Jaartal / Periode: 1958 (Serie "Jubilé)
Prijs in die periode:
Technische data:
- capaciteit: 3 kg.
- motor: 1500 t/min (brochure 1958) 1400 t/min (brochure 1960)
- de 124 had een voetrem, de 125 een elektrische rem
Materialen:
- deksel: doorzichtig plastic
Extra informatie:
Bronnen:
- Robusta folder "La série Jubilé Robusta en émail vitrifié blanc" (naar aanleiding van de 50ste verjaardag van de firma)
- Robusta Nouvelles april-mei 1960 brochure


SAM (fam. Andries) (Mechelen)

Voor de geschiedenis van dit bedrijf verwijzen we naar de inventaris van Belgische wasmachinesproducenten op deze website.

Net als Robusta bracht SAM een uitgebreid assortiment van wasmachines en droogzwierders uit. Niettemin blijken sommige nummers als koppel bij elkaar te horen, met het ene toestel uitgerust met onderdelen in rood koper, het andere een gelijkaardig toestel maar dan dezelfde onderdelen in het duurdere "Monel", een legering die voor 2/3de uit nikkel en bijna 1/3de uit rood koper bestaat.

Het valt op dat de prijzen van de SAM doorheen de jaren sterk wijzigden. Helaas is het vooralsnog onmogelijk om te bepalen of het om een geleidelijke stijging, daling of fluctuatie ging. De reden hiervoor is heel simpel: de bekende bronnen - reclamefolders- zijn niet gedateerd. Wellicht hing dit samen met de schommelingen van de metaalprijzen, los nog van de inflatie.

Wat de modellen Minor en Belinox betreft, bestaat een sterk vermoeden dat ze uit ca. 1958-1959 dateren. Niettemin werd nog geen gedateerd document, zoals een reclame gevonden die dat onomstotelijk kan bewijzen. Hoewel voor deze twee toestellen vrij volledige fiches geproduceerd kunnen worden, wordt momenteel hiermee dan ook nog wat gewacht.

Sam "Slingerdroger" onbekend model

Naam:
Model:
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
Technische data:
- capaciteit: 3 kg.
Extra informatie:
Bronnen:
- SAM reclamefolder hieronder afgebeeld. Helaas bevat deze geen verdere uitleg over de kenmerken van het toestel.

SAM model 60 en 61

Naam:
Model: 60 en 61
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
- model 60: 4500 Bfr. / 4900 Bfr. / 5150 Bfr.
- model 61: 5500 Bfr. / 6200 Bfr. / 6510 Bfr.

Technische data:
- capaciteit: 6 kg.
- model op drie voetjes

Materialen
- 60: deksel en mand in rood koper
- 61: deksel e, mand in Monel
Extra informatie:
Bronnen:
- ongedateerde SAM reclamefolder zonder titel met aan de ene zijde zwart-wit afbeeldingen van het productengamma tegen een blauwe achtergrond, en aan de achterzijde een prijzenlijst (Collectie Retroscoop) De herkomst van de andere prijzenlijsten (zie inleidende opmerkingen) kon niet meer worden achterhaald, maar komen eveneens uit SAM-reclames.  
 

SAM model 62

Naam:
Model: 62
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode: 3280 Bfr. / 3800 Bfr. / 4060 Bfr.
+ 50 Bfr. voor een "verhoging gechromeerd deksel" (?) 
Technische data:
- capaciteit: 3 kg.
Materialen:
- mand in rood koper
Extra informatie:
Bronnen:
- ongedateerde SAM reclamefolder zonder titel met aan de ene zijde zwart-wit afbeeldingen van het productengamma tegen een blauwe achtergrond, en aan de achterzijde een prijzenlijst (Collectie Retroscoop) De herkomst van de andere prijzenlijsten (zie inleidende opmerkingen) kon niet meer worden achterhaald, maar komen eveneens uit SAM-reclames.   
 

SAM model 63-64

 

Naam:
Model: 63-64
Jaartal / Periode: 1950´s
Prijs in die periode:
- model 63: 5150 Bfr.
- model 64: 6510 Bfr.
Hier werden geen aanwijzingen gevonden voor veranderende prijzen. De reden voor het verschil in prijs werd niet uitgelegd, wellicht draait het ook rond het gebruik van rood koper en Monel (?)
Technische data:
- capaciteit: 5 kg.
Extra informatie:
- het toestel werd samen met een eveneens vierkantige wasmachine aangeboden als een "combinatie"
Bronnen:

Het is nog wachten op bevestiging voor de eventuele toevoeging van de modellen Minor (vermoedelijk uit 1958) en de Belinox

 

 
 
database afsluiten