Retroscoop - IRHA Nestor Martin tussen 1945 en 1970 RetroScoop
 
   Toestellen
    
 
 
De ´klik´ naar je gedroomde Klassiekers

International Register of Household Appliances (IRHA) / Merkengeschiedenis
Het naoorlogs productengamma
van Nestor Martin (1945- 1970)

Benoit Vanhees
versie 1: juni 2021

Structuur

- Algemene inleiding: opzet van het project
-
Historische inleiding: kroniek van de firma
-
Het naoorlogs productiegamma van Nestor Martin

Algemene inleiding

Met de regelmaat van de klok verschijnen destijds door Nestor Martin geproduceerde toestellen op allerhande veilingsites. Mensen die een huis erven, kopen of leeghalen vinden blijkbaar vaak nog achtergebleven fornuizen of kachels. Geen wonder wellicht, want het gaat vaak om erg zware toestellen, die men niet zo maar in zijn eentje kan verplaatsen, een paar verdiepingen naar beneden brengen. Of om zeer omvangrijke toestellen, die behoorlijk wat plaats zouden innemen in een nieuw interieur. Uiteraard past hun vormgeving ook niet echt in de nogal kubistische binnenhuis-aankleding die momenteel erg in zwang is in heel wat Vlaamse huizen.

Vandaar worden dan ook tal van al dan niet nog werkende toestellen van deze Belgische firma te koop aangeboden, vaak louter als decoratiestukken. Want het moet gezegd, in het zeer uitgebreide gamma van het bedrijf zitten verschillende erg stijlvolle ontwerpen, waarvoor ook navenante prijzen voor worden gevraagd... en soms ook bekomen.


Twee reclamebrochures uit de late 1930´s

Tot hiertoe bestond nog geen website, waarop dat bijzonder ingewikkeld kluwen van apparaten die Nestor Martin gedurende meer dan een eeuw produceerde in kaart wordt gebracht. Om dat op een zinvolle manier te doen, zou immers een ruime documentatie nodig zijn, idealiter alle catalogi die deze fabrikant ooit heeft uitgebracht. Helaas... Niet alleen zou het uiterst moeilijk zijn om die kleine bibliotheek ook effectief te reconstrueren. Het zou ook een serieuze financiële investering met zich meebrengen, want de oude catalogi zijn niet alleen uiterst zeldzaam, maar ook behoorlijk duur. Enigszins bescheidenere en realistischere opties liggen ondertussen evenwel volledig open.

Op Retroscoop willen we alvast een begin maken van een overzicht van Nestor Martin´s naoorlogs productengamma gericht op huishoudens. Die laatste nuancering is belangrijk, omdat het bedrijf ook toestellen en apparatuur heeft gemaakt die buiten de huishoudelijke sfeer vallen. Het gaat dan bv. om toestellen die bedoeld waren om schoollokalen of werkhuizen te verwarmen. Gezien dit een "retro"-website is die zich specifiek richt op relatief oud erfgoed, werd de onderzochte periode ook afgebakend van 1945 tot 1970.

Laat er geen twijfel over bestaan: de tot hiertoe bijeen gebrachte informatie is zeker nog onvolledig, simpelweg bij gebrek aan voldoende informatiebronnen. Aangezien er evenwel zo nu en dan wel extra bronnen opduiken, is het niet uitgesloten dat er nog nieuwe informatie zal kunnen worden toegevoegd, nog voor Retroscoop wordt afgesloten.

Hoe dan ook, ondertussen werd er al heel wat informatie bijeen gebracht, die heel wat verzamelaars, verkopers, museummedewerkers, studenten of erfgoedfanaten van een ander pluimage verder zal helpen. Dat er nog heel wat vraagtekens overblijven is niet alleen logisch, maar ook op zichzelf belangrijk. De onduidelijkheden en onvolledige informatie in kaart brengen helpt om verder onderzoek beter toe te spitsen, gerichter naar extra informatie op zoek te gaan.

Zoals steeds: wie zelf nog informatie kan aanleveren, scans wil doorsturen enz.: dit kan steeds via info@retroscoop.com of VanheesBenoit@hotmail.com. We denken dan vooral aan nazaten van Nestor Martin verdelers, of aan verzamelaars die zich specifiek op dit merk richten. Zelfs kleine aanvullingen worden erg geapprecieerd, omdat enkel op die manier zoveel mogelijk van die ondergedocumenteerde industriële geschiedenis gereconstrueerd kan worden.

1) Historische inleiding

In de 1840´s exploiteerden drie broers, Alphonse, Hubert-Joseph en Nestor Martin drie ovens in St. Hubert, Wallonië. Ze produceerden een bont gamma aan voorwerpen in zilver en koper.

In 1854 besloot Nestor (1825-1916) op eigen vleugels te vliegen. Daartoe richtte hij een ijzergieterij op te Huy. Hier werden ook allerlei decoratieve voorwerpen voortgebracht. De productiewaren kon men vaak herkennen aan een driehoekig logo, gevormd door de letters N M H, de initialen van de producent en de eerste letter van de vestigingsplaats van de fabriek.

In de 1870´s nam de firma een "fonderie hydraulique" in het Franse Revin, net over de Belgische grens over. Mogelijk kwam die internationale expansie er om importheffingen te omzeilen en beter de Franse markt te kunnen bespelen. Een expansiedrift die Nestor Martin geen windeieren legde. In 1882 was er sprake van een nieuwe fabriek in Revin, die vanaf 1891 door Nestor Martin´s zoon Arthur geleid werd.

  

  

In België produceerde Martin Sr. o.a. grafkruisen, kolenbakken, Victoriaanse paraplubakken, balkonnen, graan- en koffiemolens en -branders, strijkbouten en treeften om de nog hete toestellen op te laten afkoelen enz.

Maar de grote doorbraak voor het bedrijf kwam er met de productie van stoven, kachels en later fornuizen. In 1872 werd overigens een emailleer-afdeling opgestart. Dit liet meteen ook toe om het geproduceerde in meerdere kleuren aan te bieden. De kunst om prachtige toestellen te produceren werd geleidelijk aan naar een steeds hoger niveau getild. Hoewel de firma natuurlijk toestellen in serie produceerde, kwam hierbij enorm veel ambachtswerk van de bovenste plank bij kijken.


Zondermeer een zeer museumwaardig erfgoedstuk

  


Een fraai kacheltje uit 1919

Patriarch Nestor Martin bleef zo lang hij kon aan om zijn imperium leiden. Hij stierf in 1916, waarna het bedrijf verder gezet werd door zijn kinderen. (In St. Hubert werd een "avenue" naar hem vernoemd, als dank voor zijn rol als werkgever in deze zeer agrarische streek) De fabriek in Frankrijk werd tijdens de oorlog zeer zwaar beschadigd, en twee fabrieken in België volledig leeg geplunderd. Na WO 1 diende dan ook het één en het ander heropgebouwd te worden. Zoals verder zal blijken, lieten die moeilijke jaren voor het bedrijf mentaal sporen na, wat een aantal ongelukkige beslissingen tijdens WO 2 mee kunnen verklaren.

In 1925 besloot Arthur Martin dat de activiteiten in Frankrijk naar hem zouden genoemd worden, terwijl deze in België naar stichter Nestor genoemd bleven. De familie maakte er twee aparte NV´s van, die echter nauw met elkaar verbonden bleven.


De Arthur Martin-fabriek in Revin

Daar waar Nestor Martin echter zich hoofdzakelijk op kachels, vulhaarden, fornuizen, komforen, kolenbakken, centrale verwarming enz. toelegde, breidde Arthur Martin na WO 2 het productengamma systematisch uit naar allerlei huishoudtoestellen. Begonnen werd met kachels, vanaf 1934 met fornuizen, rond 1952 kwamen daar frigo´s bij, en wat later ook wasmachines en vaatwassers. Verschillende modellen daarvan werden ook in België onder de naam Nestor Martin verkocht. (zie bv. de aparte IRHA-bijdrage op Retroscoop over frigo´s)

Toen ook Arthur Martin sr. overleed, werd het kapitaal van de twee NV´s verdeeld onder zijn 6 kinderen. Zijn zoon Arthur jr. kwam aan het stuur van beide firma´s.

Op briefhoofden en in reclamebrochures verschenen -zoals typisch in die tijd- nogal geïdealiseerde illustraties van de verschillende fabriekssites. Deze hieronder dateren uit de 1920´s.


Nestor Martin-fabriek in Huy. In 1854 begon Nestor Martin hier met installaties van 65 m², uiteindelijk nam de fabriek zo´n 14 000 m² in


de fabriek in St. Hubert (°1902), blijkbaar met een opvallende
rechthoekige schouw. Het huis met trapgeveltje op de
voorgrond bestaat nog steeds (Route Nationale 808, n° 44)
Nam ca. 7000 m² in (de kleinste van de Belgische fabrieken)


De fabriek in Molenbeek. In 1887 werd met de bouw begonnen, uiteindelijk nam ze 14000 m² in

Wat betreft de afbeelding van de fabriek in Molenbeek, de straat op de voorgrond met de tramsporen stelt de Ribaucourtstraat voor, de dwarse straat de Ulensstraat. Nestor Martin kwam zich reeds in 1868 op deze locatie vestigen. Ter hoogte van de tuintjes rechts werd in de 1930´s een groot (kantoor?)gebouw van 4 verdiepingen opgetrokken. Dit bedrijfsgebouw werd in de 1990´s gerestaureerd en door het Brussels Gewest omgebouwd tot een 40-tal vrij dure appartementen in deze eerder achtergestelde buurt. Het best wel aardig gebouw kreeg de ronkende naam "Jardin des Fonderies" mee. Met zo´n initiatieven wou het Gewest een "sociale mix" bewerkstelligen, een plan dat naar verluidt maar deels slaagde.

Behalve het gebouw van 4 verdiepingen bleef iets verderop in de Ribaucourtstraat ook een garage van Nestor Martin bewaard. Ook deze was nog niet te zien op de illustratie hierboven, en dateerde uit 1925.


Foto´s Benoit Vanhees, mei 2021

Uiteinedelijk werden de drie vestigingen van Nestor Martin, deze in Huy, St.Hubert en in Molenbeek vanaf 1929 meer en meer gecentraliseerd. Daartoe werd rond 1930 een nieuwe en modernere fabriek gebouwd in St. Agatha Berchem. Op het hoogtepunt van de firma besloegen de installaties 40 000 m². Het was hiermee één van de meest uitgestrekte fabriekssites in het Brussels hoofdstedelijk gewest.

Zoals men op bovenstaande illustratie uit 1950 kan zien, bezat de firma een eigen goederenstation, waar grondstoffen werden aangevoerd en afgewerkte producten naar hun bestemming verzonden. Voorts tonen de hoge schouwen waar zich de gieterij bevond. Daarnaast zijn zes watertorens te zien.

Detailsfoto´s van die installaties ontbraken tot hiertoe op het internet, iets waaraan deze Retroscoop-bijdrage alvast wat kan verhelpen.

Men vond er naast moderne bureaus met tekentafels voor de ingenieurs, een goed uitgerust laboratorium voor chemici en goed doordachte productiehallen. Hieronder zijn afbeeldingen te zien van onder meer:

- een gieterij (fonderie): het gegoten metaal kan via zogenaamde "poches" die aan een monorail hangen getransporteerd worden naar de volgende afdelingen
- afdeling plaatbewerking bestaande uit
a) de "tôlerie" waar het plaatijzer wordt geperst, bijgesneden en waar nodig geperforeerd en
b) de "raperie" waar eventuele foutjes bij het gieten worden weggewerkt)
- afdeling machinale bewerking (usinage)
- afdeling emailleren (émaillerie)
hier worden te emailleren metalen onderdelen eerst in zuurbaden ondergedompeld. Vervolgens wordt de email op twee manieren aangebracht
a) met een soort pistool (vloeibare email)
b) met een soort zeven (email in poedervorm)
waarna de onderdelen in speciale ovens worden geplaatst
- afdeling voor polieren (polissage), chromeren of vernikkelen van onderdelen
- afdeling galvanoplastic (atelier de galvanoplastic)
- afdeling montage / assemblage (atelier de montage)


ontwerpafdeling


het chemie-labo


aanvoer van grondstoffen en overslagbrug met elektromagneet


gieterij met de "poches" aan de monorail


hooggetrainde ambachtslui aan het werk...
dit is geen werk voor doetjes !


de afdeling met de persen


emailleerafdeling: het aanbrengen van emailpoeder


emailleerafdeling: de ovens


eens alles geassembleerd was, kon de verkoop beginnen. Brusselse klanten konden alvast ideetjes opdoen in de toonzaal op het nr. 11O, Adolphe Maxlaan


bestellingen door verdelers werden door de afdeling boekhouding nauwkeurig bijgehouden

Over het aantal mensen dat er maximaal werkten lopen de cijfers uiteen afhankelijk van de bron en wellicht de periode. Sommigen hebben het over 1250, anderen over 1500 (Le Soir Illustré, 1950) en weer andere over 2500 werknemers. (mogelijk sloeg dat cijfer op het aantal mensen dat tijdens WO 2 bij Nestor Martin werkzaam was)

Hieronder enkele personeelsfoto´s uit 1946. Ze komen uit een fotoalbum van een familielid van de maar deels geïdentificeerde heer in witte regenjas, nu eens uiterst links, dan uiterst rechts in beeld. (in het album omschreven als "papy Auguste") Ze tonen ook een sportploeg, waarvan één lid een stevige handschoen draagt. Het team draagt een soort tenue met een embleem.

Wat de firma met die nieuwe fabriek beoogde was een doorgedreven standardisatie en een gevoelige stijging van de productie. Dit blijkt bv. uit een brief die Nestor Martin in december 1928 naar een klant verzond als antwoord op de bestelling van een kolenbak in een specifieke kleur:

"Dans un but de standardisation et afin de pouvoir augmenter considérablement notre production dans nos derniers modèles d´appareils de chauffage et de cuisine, nous avons décidé de suspendre la fabrication de certains articles, notamment des bacs à charbon."

De klant kon in die periode het gevraagde model kolenbak niet meer bestellen. De firma gaf wel nog aan welke modellen nog voorradig waren. Blijkbaar voltrokken zich in die periode dus een aantal uitdoofscenario´s in het productengamma.

 
links een fraai reclamekaartje voor het 3212-fornuisje
rechts een 8864 "Cuisinière Nouvelle" uit ca. 1939

Tijdens WO 2 bleef het bedrijf verder werken. Dit voorkwam dat de werknemers verplicht in Duitsland te werk werden gesteld, of dat de fabriek werd leeggehaald, zoals de firma tijdens WO 1 had meegemaakt. Maar die beslissing bleek natuurlijk al snel een moeilijke, eigenlijk onmogelijke evenwichtsoefening.

Wanneer de Wehrmacht en Duitse bedrijven grote bestellingen plaatsten bij de firma, kon Nestor Martin deze inderdaad moeilijk zonder voor de Bezetter aanvaardbare redenen weigeren. De toenmalige directeur François Smeesters ging dan ook in op de bestellingen, en moest blijkbaar de capaciteit van het bedrijf aanzienlijk verhogen om die bestellingen te kunnen leveren. (werd in die periode een tewerkstelling van 2500 mensen bereikt ?) Leveringen, die het bedrijf trouwens geen windeieren legde. Achteraf was het moeilijk om te oordelen of de firma puur uit winstbejag aan de Duitsers had geleverd, of zo het inderdaad in eer en geweten niets anders had geprobeerd dan haar personeel veilig te stellen.

Toen de Bezetting ten einde was, stond het in de sterren geschreven dat de keuzes die de Nestor Martin-fabriek in St. Agatha Berchem had gemaakt een staartje zouden krijgen. Het kwam dan ook tot een proces, die in de pers de "Affaire Nestor Martin" genoemd werd. Zowel Arthur Martin (als algemene verantwoordelijke van de groep Martin) als directeur François Smeesters kregen strenge straffen. Ook werden de enorme winsten die het bedrijf dank zij de Duitsers had gemaakt in hun volledigheid teruggevorderd. De weerslag voor het bedrijf werd in de Nation Belge van 16 december 1945 als volgt verwoord:


Collectie Retroscoop

Het bedrijf werd de volgende jaren onder sekwester geplaatst. Een briefhoofd uit 1950 vermeldt bv. nog steeds expliciet "sous séquestre" (wat wellicht een wettelijke verplichting voor veroordeelde bedrijven was).

Dat wil niet zeggen dat de firma ondertussen niet mocht doorwerken. In de tweede helft van de 1940´s verschenen bv. verschillende publibels, reclames op gele briefkaarten voor de nieuwste modellen fornuizen en kachels van het bedrijf:

770: elektrisch fornuis P 246 Franstalig
771: elektrisch fornuis P 246 Nederlandstalig

816: kachel / vulhaard, mogelijk model 4450
817: idem 816

818: gasfornuis, voorlopig onbekend model
819: idem 818

Jammer genoeg werd maar bij één model elektrisch fornuis duidelijk vermeld om welk modelnummer het ging: de P 246. Bij de andere publibels werd volstaan met een kleine afbeelding en de naam van het bedrijf.

Uiteindelijk spartelde Nestor Martin zich snel weer doorheen deze voor de firma vervelende periode goed door. Vanaf de 1950´s zou het nog ettelijke gouden jaren tegemoet gaan.

In 1954, naar aanleiding van de 100ste verjaardag van het bedrijf werd een gedenkboek uitgebracht, waarin bv. de nodige aandacht aan de moderne fabriek te St. Agatha Berchem werd besteed.

De site bestond uit 9 lage en 4 of 5 (?) hogere gevels: genoeg om de firmanaam letter per letter gespeld op aan te brengen, zoals men op de foto´s hieronder kan zien.

Het gedenkboek blijft ook meer in detail stilstaan bij het productieproces. Zo werd uitgelegd dat elk van de afzonderlijke afdelingen in zekere zin als een soort apart bedrijfje werkte, met een eigen budget, eigen verantwoordelijkheden en eigen personeel. Ook het loon van het personeel hing voor een deel samen met hoe hun afdeling had gepresteerd.

Omdat het gedenkboek samen door de firma´s Nestor Martin en Arthur Martin werd uitgegeven, is er ook heel wat aandacht voor de productie in Frankrijk. De firma opende blijkbaar in 1947 ook een kleine fabriek in Buenos Aires.

 

Nestor en Arthur Martin begonnen zich verder te interesseren voor volledige keukens, bestaande uit onderdelen in dezelfde stijl en met compatibele afmetingen. Dit leidde tot de productie van keukenmeubilair. De klant kon dan met deze "blocs" naar eigen goeddunken en in functie van de beschikbare oppervlakte een keuken samenstellen. Letterlijk met de blokken spelen... Nestor en Arthur Martin boden dus niet langer enkel fornuizen en verwarmingstoestellen aan, maar ook bv. ook afwasbakken en opbergkasten van eigen fabrikaat. Onderdelen zoals de sokkel werden daarbij in dezelfde stijl ontworpen als die van hun fornuizen uit dezelfde periode.

Eind jaren ´50 voltrok zich een belangrijke politieke en socio-economische ontwikkeling op de achtergrond: het tot stand komen van een gemeenschappelijke Europese markt. Voor de verschillende fabrieken van de familie Martin betekende dit dat er nog nauwer diende te worden samengewerkt. Dit werd in het hierboven afgebeelde reclame als volgt geformuleerd:

"Les nombreuses usines Martin en Europe ont groupé leur puissant potentiel industriel pour produire plus vite, meilleur, moins cher."

Dezelfde bron uit 1959 leert dat de hele Martin-groep samen, dus inclusief Arthur Martin jaarlijks zo´n 650 000 toestellen verkocht. Uiteraard ging het daarbij van eenvoudige éénvlams gasvuurtjes tot het neusje van de zalm onder haar mazoutkachels of vrij dure fornuizen. In een reclame uit 1957 voor het fornuis Miami 3645 werd bv. meegedeeld dat er van dat model 150 000 per jaar werden geproduceerd.

Het bedrijf beloofde een "qualité d´élite" die door een waarborg van 2 jaar was gedekt, en dit aan ongelofelijke prijzen. Die "bescheiden" prijzen werden in dezelfde publiciteit niet één, niet twee maar drie maal benadrukt: "des prix extraordinairement bas", "prix de masse" en "prix social". Het zou interessant zijn om te onderzoeken of die bewering effectief op waarheid stoelde, of de prijzen in feite niet zo heel veel verschilde van die van de concurrentie en of dus die beweringen van massa-prijzen serieus waren of een nogal hoogdravend en schreeuwerig nep-argument was.

Wat wel zo was: de Nestor Martin-verdelers dienden zich bereid te verklaren om hun toestellen tegen een "kleine" winst te verkopen. Om het dus voor hen op het einde van het jaar interessant te maken, dienden ze veel apparaten te verkopen. Om zo´n verkoopresultaten te bekomen, kregen die verdelers dan ook een gedegen, performante vorming in het bedrijf zelf.

"Nestor Martin a confié ses ventes a des distributeurs sélectionnés, les meilleurs de Belgique. Grace aux stages effectués aux Usines même, et à leur connaissance approfondie des appareils, ils vous assurent un service après-vente impeccable. Vendant toujours d´avantage, ils se contentent d´un bénéfice minimum et accordent à tous sans distinction et spontanément la remise maximum, en appliquant le prix social."


Collectie Retroscoop

In het kader van de opleiding verstrekt binnen de "Usines" van zowel Nestor als Arthur Martin werd omstreeks 1960 een cursus opgesteld, die uit 8 boekjes bestonden. De vier eerste waren gebaseerd op "le cours de vente de A-E Van Osmael". Delen 5 tot 8 waren teksten van J-F Crolard, verlucht door grappige tekeningen van J. Morteaux. Elk van die boekjes, die in groep besproken werden in het "Centre de Perfectionnement de Vendeurs" van de firma belichtten telkens 1 specifiek thema van het verkoopproces.

1) Gravir les échelons du succes
2) Accordez-vous sur la longeur d´onde
3) Argumenter et Démontrer...
4) Le prix... affaire de calcul...
5) Comment répondre aux objections (gebaseerd op de onderrichtfilm "Triomphez des objections" van de Editions Dartnell
6) Comment cueiller la commande
7) Le technicien est aussi... un vendeur
8) Le comportement du vendeur

Hierin werden 1001 nuttige tips aan toekomstige verkopers aangeleerd, zoals "Faites perdre sa force à l´objection sans que le client perde la face".

Er werd ook een zeer groot distributienetwerk opgericht, met naar verluidt meer dan 2000 verkooppunten.

De Franse poot Arthur Martin deed het blijkbaar nog beter. In die mate, dat er in 1966 een compleet nieuwe fabriek in Revin kwam, gericht op de productie van wasmachines. Volgens de website van Arthur Martin rolden jaarlijks 200 000 zo´n toestellen van de band. 

Niettemin raakte de firma in zware financiële moeilijkheden. In 1976 werd heel de groep, zowel de Belgische als de Franse poot door Electrolux overgekocht. Er verschenen nog een aantal modellen van kachels onder de naam "Electrolux-Martin".

De fabriek in St. Agatha Berchem werd gesloten en uiteindelijk gesloopt, inclusief de Eternit-daken in asbest. Een afbraak die overigens gebeurde alsof het een zoveelste routineklus was, één zoals elke andere afbraak.In die periode was het grote publiek zeker nog niet op de hoogte van de gevaren verbonden aan dat voormalige wonderproduct.

Wie vandaag op zoek gaat naar de archieven van het bedrijf, zal zien dat deze de periode 1854-1986 bestrijken.

Tussen 2009 en 2016 verdween de naam Nestor Martin van de radar. Blijkbaar besloot Electrolux echter dat dit zo´n sterke merknaam was, dat het zinvoller was om de naam terug in te voeren. Ook de naam van Nestor´s zoon Arthur is vandaag de dag weer springlevend en winstgevend, na de bijna fatale 1970´s.

2) Het naoorlogs productengamma van Nestor Martin

Zolang Retroscoop nog actief zal zijn, zal getracht worden om hier gaandeweg het naoorlogs productengamma van Nestor Martin te recreëren. Gefocust wordt op de periode 1945-1970. Dit moet wel enigszins in fasen worden aangepakt. Dit is enerzijds zo, omdat documentatie over elk toestel vinden niet evident is. Anderzijds blijkt maar al te dikwijls dat de vaak schaarse documentatie niet altijd goed te dateren valt. Van een aantal toestellen is momenteel niet geweten of ze van voor of na 1970 zijn. Niettemin zal hier al heel wat informatie bijeen gebracht worden over soms heel elegante of verzamelwaardige toestellen.

Tevens moet hier benadrukt worden, dat de IRHA zich beperkt tot huishoudtoestellen. Nestor Martin heeft echter ook verwarmingstoestellen voor in bv. fabrieken, ateliers, scholen, pompstations, douanewachtposten enz. Dat is bv. het geval voor een "industriële" Mazooka, een mazoutkachel. Daar waar deze versie buiten de "scope" van Retroscoop valt, komt de fraaie "huishoudelijke" naamgenoot natuurlijk wel aan bod.

Belangrijk voor erfgoedconsulenten of vrijwilligers die erfgoed in databanken ingeven: gaandeweg bleek uit deze registratie-oefening binnen de IRHA dat niet alleen prijzen of bv. capaciteiten van kachels (aantal verwarmde m³) soms van bron tot bron verschilden, maar zelfs simpele dingen als afmetingen en gewicht van éénzelfde model. Soms zelfs aanzienlijk. Niet alleen waren er bv. verschillen tussen de hierboven afgebeelde reclame van de Bon Marché en sommige Nestor Martin reclames. Zelfs de verschillende Nestor Martin bronnen gaven soms conflicterende data op !

Dat wijst echter helemaal niet op slordigheid, maar op het feit dat er doorheen de jaren nog voortdurend aan bepaalde modellen van kachels of fornuizen gesleuteld werd. Zo werd de capaciteit vaak nog wat opgedreven, door het toestel iets groter te maken enz. Jammer genoeg zijn sommige bronnen niet gedateerd, zodat men de conflicterende data evenmin chronologisch kan klasseren. Het enige dat erop zit, is al de conflicterende data te noteren, met telkens tussen haakjes de gebruikte bron of een verwijzing naar een voetnoot. Misschien laten bijkomende bronnen in de toekomst toe hier meer duidelijkheid in te brengen.

De toestellen worden in volgend springmenu in een aantal rubrieken opgedeeld. Tevens zal worden getracht om geleidelijk aan alle modelnummers en -namen te identificeren, en hier dus in op te nemen.

Enkele voorafgaande belangrijke opmerkingen:
- de toestellen die weliswaar onder de naam Nestor Martin verkocht werden, maar niet in België geproduceerd werden (bv. de frigo´s, wasmachines enz. ) worden niet in deze lijst opgenomen

- wanneer de firma 4 cijferige modelnummers gebruikte, werd soms een spatie tussen het 2de en 3de cijfer voorzien, dan weer niet. Hier worden 4 cijferige nummers gemakkelijkheidshalve allemaal aaneen geschreven

- het Nestor Martin productengamma werd hier ten voorlopige titel opgesplitst in de keukentoestellen die dienden voor de bereiding van voedsel en toestellen die men eerder in de huiskamer verwachtte, en in de eerste plaats voor verwarming dienden. In werkelijkheid kan men dat onderscheid niet zo glashelder maken: de functie van sommige opgesomde toestellen lag immers ergens tussen beiden in: zowel verwarming als een rol spelen bij de bereiding of opwarming van voedsel. Een preciezere opdeling zal in een latere fase in Retroscoop´s opvolger, de IRHA kunnen doorgevoerd worden. Een interessante manier dat te doen vindt men o.a. terug in naslagwerken als l´Art Ménager Français (Flammarion, 1952) p. 834 e.v. (classement des appareils de cuisson)

Door op de linken te klikken kan men rechtstreeks naar de desbetreffende fiche "springen".

1 Bereiding van voedsel
1.a) Fornuizen
Type: California (de breedste fornuizen van NM)
- 201
- 204: (zelfde nr. als één van de Miami´s)
- 211
- 230: (zelfde nr. als één van de Miami´s)
- 234: (zelfde nr. als één van de Miami´s)

Type: Miami
- 204: (zelfde nr. als één van de California´s)
- 230: (zelfde nr. als één van de California´s) gasfornuis
- 234: (zelfde nr. als één van de California´s) 
- 603: kolenfornuis
- 3645
- 3652: gasfornuis
- 3656: gasfornuis
- 6050: kolenfornuis

Type Century
- 201 Perfect
- 211 Perfect
- 221 Standard

Type Europ
- 367
- 3648

Type Cuisinette
- 3332 met kijkraampje in de ovendeur
- 3334 zonder kijkraampje

Type Martinet
- 5266

Type Martinette
- 5621 gasfornuis
- 5622 gasfornuis
- 5623 gasfornuis

Type niet gespecificeerd
- P 63
- P 246 elektrisch fornuis
- P 263

1.b) Kachelfornuizen & buffetten

- 5266 Martinet (smal)
- 5466 Martino (breder)
- 5560 Martinac (breedst en groter)

1.c) Komforen en kookplaten met open en gesloten vuur

- 5232 drievlams tafelmodel
- 5235 tweevlams op kastje
- 5236 tweevlams tafelmodel

2) Verwarming
2.a) Kolen- en houtkachels, vulhaarden enz.
- 5152 Foyer "tous combustibles"
- 5253 Foyer "tous combustibles"
- 5255 Foyer Continu 
- 5257 Foyer Continu
- 5351 Ariane (klein)
- 5352 Ariane (middelgroot)
- 5355 Ariane (groot)
- 5452 Ariane type buffet (klein)
- 5455 Ariane type buffet (groot)
- 5857 Super Ariane
- 5952 Super Ariane
- 464 35 Solar
- 465 35 Solar

2.b) Petroleum- en mazoutkachels
- 647 Mazooka
- 5646 Super Ariane
- nr. ? Super Ariane
- 465-47 Solar Mazout 465-47
- nr. ? Mazouthaard

2.c) Gaskachels / -straalkachels
- 101 Fire-Ball
- 106 Fire-Ball
- 014.35 Fire-Ball
- mazouthaard

2.d) Gasradiatoren
- mazoutradiator met thermostaat
 

Twijfelgevallen

Er werden heel wat meer modellen geïdentificeerd, waarvan voorlopig nog niet met zekerheid bevestigd kon worden of ze wel van na WO 2 dateren. Soms zijn er wel sterke vermoedens in die zin, maar niettemin is het nog wachten op een betrouwbare gedateerde bron die alle twijfels definitief kan wegnemen.

Elektrische fornuizen

P 63 (collectie van het Industriemuseum, Gent)
P 263

Kachels Type Cheminée

4450 vulhaard met afgeronde bovenkant zoals bij de Ariane
4950 idem
4956 idem

4243
4257
4258
4750
4844
4943
4945

Kachels Type Ariane
nr. 1
nr. 28bis

Buffetten
3760bis
4870

Elektrische straalhaarden

Nestor Martin produceerde in de loop van zijn geschiedenis verschillende modellen van elektrische straalkachels. Er is o.a. sprake van de G-serie (versie I, II en III) en de J reeks.

Al deze toestellen lijken op elkaar, en de preciese verschillen bepalen vereist een completere documentatie als momenteel bekend. Deze modellen begonnen wellicht al vanaf de 1930´s te verschijnen. Het is momenteel echter onzeker of ze misschien ook nog na WO 2 geproduceerd werden: de paar bekende reclames zouden zowel uit de late 1930´s, uit de 1940´s als 1950´s kunnen zijn.

- J 36 1000 W (of G.11 G)
- J 37 2000 W
- J 38 3000 W

Verwarmingstoestellen

  

Het is geweten dat Nestor Martin in de 1930´s verwarmingstoestellen produceerde, zoals de hierboven links afgebeelde brochure uit 1937 aantoont.

Na WO 2 werd ook die draad weer opgepakt, zoals de reclame uit 1948 (rechts) aantoont. Ook nog in de 1960´s produceerde de firma gas- en mazout-radiatoren. Hierover werd voorlopig nog maar zeer gedeeltelijke informatie gevonden.

Modellen van na WO 2 maar onvoldoende gegevens om ze te identificeren
Modelnaam ? Modelnummer ?

 

Modelnaam ? Nummer ? Datering ? (voor of na WO 2 ?)


Collectie Retroscoop

De firma produceerde of verdeelde alleszins ook bovenstaand strijkijzer. Het merk maakte verschillende strijkbouten en strijkboutverwarmers voor WO 2, maar het bovenstaand model zou zowel uit medio 1930´s als eind 1940´s kunnen zijn. Voorlopig ontbreken bronnen die zouden toelaten dit met zekerheid te kunnen bepalen. (het merkplaatje met nummer van dit exemplaar is geplooid en moeilijk ontcijferbaar, vermoedelijk "Serie 3-4")

Het is evenmin geweten of NM die strijkijzers zelf maakte, of door een ander bedrijf liet maken en er vervolgens een eigen merkplaatje op aanbracht, inspelend op de prima reputatie die het bedrijf op andere vlakken ten beurt viel.

Bronvermelding
- de zwart/wit foto´s van de fabriek zijn deels privé foto´s afkomstig uit het Retroscoop-archief. De afgebeelde personen werden niet geïdentificeerd. De reeks foto´s die het productieproces tonen zijn, komen uit de Soir Illustré van 30 nov. 1950, pp. 20-21 ("Aux usines Nestor Martin"), die eveneens deel uitmaakt van het Retroscoop-archief.
- de verzameling brochures waarmee verkopers binnen de fabriek van Nestor Martin werden opgeleid werd eveneens toegevoegd aan het Retroscoop-archief.

1 Bereiding van voedsel

Reeds voor WO 2 bracht Nestor Martin een zeer uitgebreid gamma van keukenfornuizen op de markt, die een prima reputatie verwierven. De bekendste modellen waren de Spidex-reeks, de Super Spidex, de Suprex enz. In de 1930´s bracht Nestor Martin overzichtelijke brochuurtjes uit, één over de modellen op gas, de andere over de modellen op steenkolen. (Het Franse Arthur Martin bracht geliijkaardige brochures met dezelfde tekeningen uit, alleen werd uiteraard "Achetez belge" hier vervangen door "Achetez Arthur Martin")

Na WO 2 werd de draad weer opgepakt. Gezien de reputatie de de VS hadden verworven dank zij de GI´s, was het niet helemaal verwonderlijk dat Amerikaans klinkende namen in die periode ook erg "in" waren. Nestor Martin bv. kwam af met de reeksen Miami en Florida, naast o.a. hun Century-modellen. 

1.a) Fornuizen
California-reeks

Vormden de breedste modellen die Nestor Martin op de markt bracht. Behalve met een oven (four) waren ze ook voorzien van een afdeling (étuve) die tot minder dan 500° kon worden opgewarmd, en gebruikt kon worden voor het drogen van handdoeken, dweilen, het opnieuw opwarmen van maaltijden enz.

California 201

Modelnaam: California
Modelnummer: 201
Type: gasfornuis
(vermoedelijk op stadsgas alleen, want een hieronder afgebeelde reclame heeft het over een binnen afzienbare tijd beschikbare California die op butaangas zou werken)

Periode / jaartal: 1ste helft 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:

Beschrijvende elementen:
- 4 gaspitten type "Master" en een vijfde kleine (waakvlam / ontstekingsvlam)c (bij het toestel op de foto´s lijken de opvangschalen te ontbreken ?)
- 4 aparte pannendragers 
- rechts een oven (four) voor toepassingen > 500 ° C en links een "étuve" (voor toepassingen onder 500 ° C)
- brede opberglade

Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Calfornia 204

Modelnaam: California
Modelnummer: 204
Type: gasfornuis met 4 gaspitten
(was dit misschien het in de reclames voor het 201-model aangekondigde versie op butaangas ? Vreemd genoeg vermeldt de eenvoudige technische fiche niet welke energiebron de 204 gebruikte)

Periode / jaartal: 1ste helft 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen:
- Hoogte: 986 mm (incl. het spatscherm van 186 mm)
- Breedte: 790 mm
- Diepte: 620 mm
- Gewicht:
Beschrijvende elementen:
- 4 gaspitten waarvan
a) 1 "Intensif" (1000 liter/uur verbruik)
b) 1 "Rapide" (700 liter/uur)
c) 2 "Normale" (500 liter/uur) plus

d) 1 waakvlam / ontstekingsvlam (30 liter/uur)
- oven
(four = > 500 ° C)
uitgerust met 1 "bruleur de four" en 1 "bruleur de grillade" (1000 liter/uur)
volledig geëmailleerde binnekant, demonteerbare wanden om het kuisen te vergemakkelijken

- (étuve = < 500° C)
uitgerust met 1 "bruleur" (150 liter / uur), een "porte-essuie" (droogrek voor bv. handdoeken, dweilen enz.) en een "cuvette à condiments" (kruidenkom) Kon ook worden ingezet om koud geworden schotels weer op te warmen enz.
- tijdsschakelaar kan ingesteld worden van 0-60 min.
- grote opberglade

Opmerkingen:
- zelfde modelnummer als één van de Miami´s
Bronnen: NM technische fiche zie hieronder
Extra beeldmateriaal:

California 211

Modelnaam: California
Modelnummer: 211
Type: gasfornuis
Periode / jaartal: 1ste helft 1950´s
Prijs in die periode:
Beschrijving:
Capaciteit:
Afmetingen:
- Hoogte: 1086 mm incl. spatscherm
- Breedte: 790 mm
- Diepte: 620 mm
- Gewicht:
Beschrijvende elementen:
- 4 gaspitten waarvan
a) 1 "Intensif" (1000 liter/uur verbruik)
b) 1 "Rapide" (700 liter/uur)
c) 2 "Normale" (500 liter/uur) en

d) 1 waakvlam / ontstekingsvlam (30 liter/uur)
- oven:
(four = > 500 ° C)
uitgerust met 1 "bruleur de four" en 1 "bruleur de grillade" (1000 liter/uur) volledig geëmailleerde binnekant, demonteerbare wanden om het kuisen te vergemakkelijken

(étuve = < 500° C)
uitgerust met 1 "bruleur" (150 liter / uur). Uitgerust met een "porte-essuie" (droogrek voor bv. handdoeken, dweilen enz.) en een "cuvette à condiments" (kruidenkom) Deze "étuve" kon ook ingezet worden om koud geworden schotels weer op te warmen enz.
- tijdsschakelaar kan ingesteld worden van 0-60 min.
- grote opberglade

Opmerkingen:
+/- zelfde als de 204 maar 10 cm hoger, parelgrijze sokkel
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

California 230


Collectie Industriemuseum Gent

Modelnaam: California
Modelnummer: 230
Type: gasfornuis
Periode / jaartal: 1ste helft 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte: 980 mm (top spatscherm) 800 mm (bovenplaat)
- breedte: 790 mm
- diepte: 620 mm
- gewicht: 112 kg
(data: Nestor Martin folder l´Accord Parfait)
Beschrijvende elementen:
- 4 gaspitten, geen waak- / ontstekingsvlam zoals wel bij de andere California´s
- thermostaat
- vier afzonderlijke pannendragers
- deze gaspitten konden per 2 afgedekt worden, zoals de foto hierboven aantoont
- behalve een oven ook een droogvak (étuve sechoir) waar handdoeken, dweilen enz. kunnen drogen, kruiden worden opgeborgen, maaltijden weer worden opgewarmd
- grote opberglade

Opmerkingen:
- fraai exemplaar in de collectie van het Industriemuseum Gent
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

California 234

Modelnaam: California
Modelnummer: 234
Type: gasfornuis met 4 gaspitten
Periode / jaartal: minstens sedert 1954
Prijs in die periode: 9950 Bfr. (met thermostaat voor de regeling van de oven) volgens een handgeschreven nota van een verkoper op een technische fiche van het toestel
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Beschrijvende elementen
- 4 gaspitten met een afzonderlijke pannendrager
- "Heatmatic" geïsoleerde oven, groot genoeg om twee maaltijden (préparations) tegelijkertijd klaar te maken, bv. wanneer men gasten ontvangt
- "four etuve sechoir" waar handdoeken, dweilen enz. kunnen drogen, kruiden worden opgeborgen, maaltijden weer worden opgewarmd
- ruime opberglade
Opmerkingen:
-"multi-gaz" toestel, dat zowel op stadsgas als butaan werkte
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Type Miami

De Miami-reeks bestond uit fornuizen die op stadsgas, op stadsgas èn butaangas ("multi-gaz") of op steenkool werkten.

Miami 204

Modelnaam: Miami
Modelnummer: 204
Type: gasfornuis met 4 gasbekkens en 1 waakvlam
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte: 986 mm (inclusief het spatscherm)
- breedte: 550 mm
- diepte: 620 mm
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
- 4 gaspitten (met een afzonderlijke pannendrager) waarvan
a) 1 "Intensif" (1000 liter/uur verbruik)
b) 1 "Rapide" (700 liter/uur)
c) 2 "Normale" (500 liter/uur)
- 1 waak- / ontstekingsvlam (30 liter/uur)
- oven: volledig geëmailleerde binnekant.Volledig demonteerbare wanden om het kuisen te vergemakkelijken
Is uitgerust met 1 "bruleur de four" en 1 "bruleur de grillade" (1000 liter/uur)
- tijdsschakelaar instelbaar van 0-60 min.
- grote opberglade
- het toestel heeft geen deksel, wel een spatscherm van 186 mm hoog
Opmerkingen:
- zelfde modelnummer als één van de California´s
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Miami 230 Multigaz

Modelnaam: Miami
Modelnummer: 230
Type: gasfornuis op stadsgas of butaan
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte: 980 mm (top spatscherm) 800 mm (bovenplaat)
- breedte: 550 mm
- diepte: 620 mm
- gewicht: 100 kg
Beschrijvende elementen:
- thermostaat
- tijdschakelaar
- opbergbak op glijders

Capaciteit:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Miami 234 Multigaz

Modelnaam: Miami
Modelnummer: 234
Type: fornuis op stadsgas of butaan met 4 echte gaspitten en 1 "mijoteur" of "sudderaar"
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen: zie extra afbeeldingen
Fysische beschrijving: standaard fornuis met 4 gaspitten met elk een afzonderijke pannendrager plus 1 sudderaar. Nog geen deksel om hierover te plaatsen, achteraan het toestel wel een 18 cm hoog spatscherm. Gesloten kantelbare deur voor de oven en grill. Onderaan een laadbak ter breedte van het toestel. Witte glazuuremail tegen zuren bestand.
Beschrijvende elementen:
- oven met thermostaat
Opmerkingen:
- voor het verbruik van de gasbekkens zie hieronder (GV is gaz de ville of stadsgas, B staat voor butaan of flessengas
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Miami 603

Modelnaam: Miami
Modelnummer: 603
Type: kolenfornuis
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte: 816 mm (tot bovenplaat gemeten)
- breedte: 550 mm
- diepte: 620 mm
- gewicht: 127 kg
Capaciteit: 7000 cal/u verwarmde 230 m³
Opmerkingen:
- lijkt sterk op de Miami 6050, met dat verschil dat deze laatste een deksel had waarmee de bovenplaat volledig afgeschermd kon worden, terwijl de 603 enkel een spatscherm had
Bronnen: NM folder l´Accord Parfait
Extra beeldmateriaal:

Miami 3645

Modelnaam: Miami
Modelnummer: 3645
Type: 4-brander gasfornuis (model met 4 gaspitten)
Periode / jaartal: minstens sedert 1957
Prijs in die periode:
5250 Bfr. (reclame in tijdschrift uit 1957)
5825 Bfr (- 15 % = 4950 Bfr) volgens handgeschreven nota van verkoper op de in het extra beeldmateriaal opgenomen reclame uit 1958)

Afmetingen:
- hoogte: 850 cm
- breedte: 60 cm
- diepte: 60 cm
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
- in de tweede helft van de 1950´s was Nestor Martin blijkbaar afgestapt van de bijna 20 cm hoge spatschermen, ten voordele van een volledig "vetwerend deksel met rem"
Die afdekplaat werd als 1 van de 6 verkoopargumenten voor dit model opgevoerd. De andere argumenten waren:
- spaarzame branders met progressieve doorsnede
- ultra-snelwerkend rooster met infrarood
- gecalorifugeerde oven met "auto-verspreiding" van warmte
- glazuuremail tegen zuren bestand
- de sociale prijs
Opmerkingen:
- dit was het standaard model van de Miami-reeks, met maar 4 branders en zonder thermostaat

   

Miami 3652 Luxe

Modelnaam: Miami Luxe
Modelnummer: 3652
Type: 5-brander gasfornuis ("multigaz") 
Periode / jaartal: minstens sedert 1958 (reclame met Expo ´58-logo)
Prijs in die periode: 8225 Bfr - 15 % = 6990 Bfr. (volgens handgeschreven nota van verkoper op reclame)
Afmetingen:
- hoogte (deksel toegeklapt): 850 mm
- hoogte (deksel opengeklapt): 1360 mm
- breedte: 600 mm
- diepte: 600 mm
- gewicht:
Beschrijvende elementen
- model met 5 gaspitten met elk een afzonderlijke pannendrager
- tussen de vier gaspitten een vijfde kleinere, die dienst deed als waak- / ontstekingsvlam waarmee de vier andere gaspitten (of "kookplaatbranders") "automatisch" aangestoken konden worden.
Opmerkingen:
- "multigaz" formule: model dat zowel op stadsgas als butaangas werkte
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

  

Miami 3656

Modelnaam: Miami
Modelnummer: 3656
Type: "multigaz" gasfornuis met vijf gaspitten
Periode / jaartal: minstens sedert 1961
Prijs in die periode:
- 6990 Bfr. volgens een reclame uit 1961
- 8450 Bfr. dezelfde reclame maakte gewag in een kleiner kadertje van een 3656 C-model (zonder uit te leggen wat de meerwaarde was)
Beide prijzen werden beschreven als "prix social" ("qui garantit à tous partout et spontanément la plus forte ristourne qu´on puisse jamais vous concéder
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
- nieuw model van pannendragers
Opmerkingen:
- "multigaz" formule: model dat zowel op stadsgas als butaangas werkte
- 2 jaar waarborg
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Miami 6050

Modelnaam: Miami
Modelnummer: 6050
Type: kolenfornuis
Periode / jaartal: tweede helft 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte: 800 mm
- breedte: 600 mm
- diepte: 600 mm
- gewicht:
Opmerkingen:
- model lijkt sterk op de Miami 603, maar heeft een deksel waarmee de bovenplaat volledig mee afgedekt kan worden, daar waar de 603 enkel een spatscherm had
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

  

Type Century

Tot hiertoe werd hiervoor nog geen bevestiging gevonden, maar mogelijk dateert deze reeks uit 1954, toen Nestor Martin 100 jaar geworden was

Century 201 Perfect

Modelnaam: Century Perfect
Modelnummer: 201
Type: gasfornuis "multigaz"
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen:
- hoogte: 920 mm (top spatscherm) / 800 mm (bovenplaat)
- breedte: 810 mm
- diepte: 545 mm
- gewicht: 90 kg
Beschrijvende elementen:
- uitgerust met drie gaspitten, die als "Intensif", "Rapide" en "Normal" werden omschreven. Ze hadden volgend verbruik qua stadsgas (SG) en butaan (B)
a) Intensif SG 900 liter/uur B 96 liter/uur
b) Rapide SG 650 liter/uur B 73 liter/uur
c) Normal SG 500 liter/uur B 53 liter/uur
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Century 211 Perfect

 

Modelnaam: Century Perfect
Modelnummer: 211
Type: gasfornuis "multigaz"
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen:
- hoogte: 920 mm / 800 mm
- breedte: 635 mm
- diepte: 545 mm
- gewicht: 78 kg
Beschrijvende elementen:
- uitgerust met drie gaspitten, die als "Intensif", "Rapide" en "Normal" werden omschreven. Ze hadden volgend verbruik qua stadsgas (SG) en butaan (B)
Intensif SG 900 liter/uur B 96 liter/uur
Rapide SG 650 liter/uur B 73 liter/uur
Normal SG 500 liter/uur B 53 liter/uur
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Century 221 Standard

  

Modelnaam: Century Standard
Modelnummer: 221
Type: "multigaz" gasfornuis 
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs in die periode:

Afmetingen:
- hoogte: 920 mm / 800 mm
- breedte: 460 mm
- diepte: 545 mm
- gewicht: 68 kg
Beschrijvende elementen:
- uitgerust met drie pitten die als "Intensif", "Rapide" en "Normal" werden omschreven. Ze hadden volgend verbruik qua stadsgas (SG) en butaan (B)
Intensif SG 900 liter/uur B 96 liter/uur
Rapide SG 650 liter/uur B 73 liter/uur
Normal SG 500 liter/uur B 53 liter/uur
Opmerkingen:

Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Type Europ
Europ 367

Modelnaam: Europ
Modelnummer: 367
Type: gasfornuis met 4 gasbekkens
Periode / jaartal: 1ste helft 1960´s (ca. 1964)
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:

Beschrijvende elementen
- kijkraampje in de ovendeur
Opmerkingen:
- niet het eerste maar toch één van de eerste modellen met een kijkraampje in de kantelbare deur van de oven/grill
- de horizontale plooilijntjes op de sokkel komen overeen met die van de "bloc"-keukenkasten in metaal die Nestor Martin in dezelfde periode maakte. (Zie extra beeldmateriaal)
Bronnen:

Extra beeldmateriaal:

Europ 3648

Modelnaam: Europ
Modelnummer: 3648
Type: gasfornuis
Periode / jaartal:
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:

Beschrijvende elementen:
Opmerkingen:
- momenteel enkel enkele te slechte afbeeldingen die het bestaan van dit model bevestigen
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Type Cuisinette

In één van de reclamebrochures van Nestor Martin uit 1958 werd in de rubriek "Miami" tevens een "Cuisinette" opgenomen, die opviel door slechts 3 gasbekkens.

Cuisinette 3332

Modelnaam: Cuisinette
Modelnummer: 3332 (een beetje verrassend een lager nummer dan de Cuisinette met de volledig gesloten ovendeur, die vermoedelijk iets ouder is (?)
Type: gasfornuis met 3 gaspitten
Periode / jaartal: eind 1950´s / ca. 1960 ? (nog niet vermeld in de Nestor Martin reclame uit 1958 
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte: 800 mm
- breedte: 680 mm
- diepte: 445 mm
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
- vooraan een lichtjes afgeronde bovenkant
- deksel dat de drie gaspitten volledig kon bedekken
- drie afzonderlijke pannendragers

- vijf bedieningsknoppen in twee kleuren (wit en lichtblauw)
- kantelbare ovendeur met controleraampje
- sokkel met horizontale plooilijntjes zoals de Nestor Martin keukenkasten ("blocs")
Opmerkingen:
Bronnen: Tweedehands.be / exemplaar te koop
Extra beeldmateriaal:

  

Cuisinette 3334

Modelnaam: Cuisinette
Modelnummer: 3334
Type: gasfornuis met drie gaspitten
Periode / jaartal: minstens sedert 1958 (reclame met Expo ´58-logo)
Prijs in die periode:
Afmetingen:
- hoogte: 800 mm
- breedte: 680 mm
- diepte: 445 mm
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
- vooraan een lichtjes afgeronde bovenkant
- deksel dat de drie gaspitten volledig kon bedekken
- drie afzonderlijke pannendragers
- vier bedieningsknoppen in twee kleuren (wit en lichtblauw)
- kantelbare ovendeur zonder controleraampje
sokkel met horizontale plooilijntjes zoals de Nestor Martin keukenkasten ("blocs")

Opmerkingen:
- blijkbaar ontbreken bij het afgebeelde exemplaar witte opvangschalen rond de gaspitten (?)
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:


Type Martinet

De modelnaam "Martinet" was reeds voor WO 2 in gebruik. Na de oorlog werd de naam door Nestor Martin opnieuw ingevoerd voor een aantal eerder bescheiden gasfornuizen.

Martinet 5266

Modelnaam: Martinet
Modelnummer: 5266
Type:
Periode / jaartal:
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:

Beschrijvende elementen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Type Martinette
Martinette 5621

Modelnaam: Martinette
Modelnummer: 5621
Type: gasfornuis / multigaz
Periode / jaartal: minstens sedert 1958 (reclamefolder met Expo ´58 logo)
Prijs in die periode:
Afmetingen:
- hoogte: 800 mm
- breedte: 620 mm
- diepte: 495 mm
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
Opmerkingen:
- zonder grill
- multigaz: toestel kon op stadsgas en butaan werken
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Martinette 5622

Modelnaam: Martinette
Modelnummer: 5622
Type: gasfornuis / multigaz met 3 gasbekkens
Periode / jaartal: minstens sedert 1958 (reclamefolder met Expo ´58 logo)
Prijs in die periode:
Afmetingen:
- hoogte: 800 mm
- breedte: 795 mm
- diepte: 495 mm
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
Opmerkingen:
- zonder grill
- multigaz: toestel kon op stadsgas en butaan werken
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Martinette 5623

Modelnaam: Martinette
Modelnummer: 5623
Type: gasfornuis / multigaz met 3 gasbekkens
Periode / jaartal: minstens sedert 1958 (reclamefolder met Expo ´58 logo)
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte: 800 mm
- breedte: 795 mm
- diepte: 495 mm
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
Opmerkingen:
- met grill
- multigaz: toestel kon op stadsgas en butaan werken
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

P 246 (zonder modelnaam ?)

Modelnaam: zonder
Modelnummer: P 246
Type: elektrisch fornuis met 3 kookplaten
Periode / jaartal: 2de helft 1940´s
Prijs:
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
Opmerkingen:
Bronnen: voorlopig is de enige bevestiging van het bestaan van dit model de uitgave van Publibels 770 en 771 na WO 2
Extra beeldmateriaal:


1.b) Kachelfornuizen / "b
uffetten"

 
Martinet 5266

 

Modelnaam: Martinet
Modelnummer: 5266
Type: Buffetkachel op steenkolen ("petit buffet à feu continu")
Periode / jaartal: tweede helft 1950´s
Prijs in die periode: 4350 Bfr. (Bon Marché-reclame 1956-´57)
Afmetingen:
- hoogte: 690 mm (Bon Marché) 770 mm (l´Accord Parfait)
- breedte: 670 mm (Bon Marché) 600 mm (l´Accord Parfait)
- diepte: 400 mm (Bon Marché) 530 mm (l´Accord Parfait)
- gewicht: 116-120 kg
Capaciteit:
- 130 m³ of 6000 cal./u (Bon Marché-reclame 1956-´57)
- 200 m³ volgens de Nestor Martin brochure "l´Accord Parfait"
Opmerkingen:
- beschikbaar in crêmekleur en in het kastanjebruin (marron), in beiede gevallen met alu-kleurige accenten (sierstrips)
- verbruik: 5 à 7 kg. steenkolen / 24 u.
- uitgerust met de fameuze "Synchrostat" (gedeponeerd merk), een extraatje die de firma als volgt beschreef: "vous faites une manoeuvre, l´appareil en fait 3 pour vous"
Bronnen:
- Bon Marché reclame uit 1956/´57voor meerdere Nestor Martin toestellen, waarin soms andere cijfers en data werd opgegeven als door Nestor Martin zelf
- l´Accord Parfait Nestor Martin folder (ongedateerd, geen nummer of referentie) verspreid door La Maison Moderne Cuisine, Sanitaire, Chauffage te Brussel
Extra beeldmateriaal:

Martino 5466

Modelnaam: Martino
Modelnummer: 5466
Type: buffetkachel op steenkolen ("foyer continu")
Periode / jaartal: tweede helft 1950´s
Prijs in die periode: 6450 Bfr. (Bon Marché reclame 1956-´57)
Afmetingen
- hoogte: 810 mm
- breedte: 855 mm
- diepte: 505 mm
- gewicht: 145 kg (netto)
Capaciteit:
- verbruikte 8 kg. steenkolen om gedurende 24 u actief te blijven.
- het toestel was naast een fornuis tevens een kachel, die 150 m³ verwarmde (2 à 3 normale kamers)
- de Nestor Martin brochure "l´Accord Parfait" gaf blijkbaar een verhoogde verwarmbare cubage op: 230 m³, wat overeen kwam met 7000 cal./u

Opmerkingen:
- beschikbaar in crêmekleur en in het kastanjebruin, in beide gevallen met alu-kleurige accenten (sierstrips)
- uitgerust met de fameuze "Synchrostat" (gedeponeerd merk), een extraatje die de firma als volgt beschreef: "vous faites une manoeuvre, l´appareil en fait 3 pour vous"
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

Martinac 5560

Modelnaam: Martinac
Modelnummer: 5560
Type: Buffetkachel op steenkolen (foyer continu)
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte: 940 mm
- breedte: 980 mm
- diepte: 575 mm
- gewicht: 198 kg
Capaciteit: 9000 cal./u, goed voor 300 m³
Opmerkingen:
- beschikbaar in kastanjebruin en "bicolore" (geen verdere uitleg gevonden)
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

1.c) Komforen en kookplaten met open en gesloten vuur
Rechaud 5232 drievlams tafelmodel

Modelnaam: Rechaud
Modelnummer: 5232
Type: drievlams gaskomfoor (driedubbele kookplaat met open vlam)
Periode / jaartal: ca. 1960
Prijs in die periode:
Afmetingen:

- hoogte:
- breedte: 889 mm

- diepte: 405 mm
- gewicht:

Beschrijvende elementen:
- 2 intensieve gaspitten (126 l/h)  type "Bazooka" ("les plus puissants du marché") en daartussen opgesteld, 1 "normale" gaspit (56 l/u)
- geëmailleerd gietijzer ("anti acide")
- kon met of zonder spatscherm ("pare-graisse") geleverd worden
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Rechaud 5235 tweevlams op kastje

Modelnaam: Rechaud Armoire
Modelnummer: 5235
Type: tweevlams komfoor op gas (dubbele kookplaat met open vlam)
Periode / jaartal: ca. 1960
Prijs in die periode:
Afmetingen:

- hoogte: 820 mm
- lengte: 665 mm
- breedte: 350 mm
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
- voor Shell butagaz en alle merken van butaan en propaan
- speciale kast met twee deuren, waarin de gasfles maar ook wat kookgerief gemakkelijk in opgeborgen konden worden
- komfoor in geëmailleerd gietijzer "anti-acide"
- twee "Bazooka"-vuurtjes, één krachtige (126 l/u) en één normaal (56 l/u)
- werd geleverd met een speciale "plateau de propreté" en een "spatscherm (wellicht werd hiermee dus het neerklapbare deksel bedoeld)
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Rechaud 5236 tweevlams tafelmodel

Modelnaam: Rechaud
Modelnummer: 5236
Type: tweevlams gaskomfoor (dubbele kookplaat met open vlam)
Periode / jaartal: ca. 1960
Prijs in die periode:
Afmetingen:

- hoogte:
- breedte: 680 mm

- diepte: 385 mm
- gewicht:
Opmerkingen:
- twee "Bazooka"-gaspitten, één krachtige (126 l/u) en één normaal (56 l/u). Deze werden heel bewust op 32 cm van elkaar geplaatst
- kon worden geleverd met een opvangschaal (opvangen van vetdruppels en een spatscherm ("pare graisse"). Wellicht werd met dit laatste het deksel bedoeld
- men kan zien dat de twee bedieningsknoppen wijzigingen ondergingen, niet alleen qua kleur (wit/lichtblauw) maar ook qua vormgeving) Voorlopig is de juiste chronologie niet gekend
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 


2) Verwarming

Nestor Martin bracht een zeer uitgebreid gamma van kachels, stoven en verwarmingstoestellen op de markt. Hoewel er wel heel wat documentatie over te vinden is in de vorm van reclamebrochures enz., blijkt het niet zo eenvoudig te zijn dit aanbod te reconstrueren. Een dubbele reden is hiervoor verantwoordelijk:

1) niet alle documentatie is gedateerd
2) hetgeen samenvalt met het feit dat van verschillende modellen kachels, vulhaarden enz. moeilijk te zeggen valt of ze nu voor of WO 2 uitgebracht werden. Dit waren dan ook vaak toestellen waarvan de vormgeving vaak twee decennia mee lijken te zijn gegaan. Een mooi voorbeeld die dat goed illustreert is de reeks Ariane vulhaarden.

Het zou interessant zijn om te weten of bv. het jaartal van lancering op de één of andere manier afgeleid kan worden uit de (doorgaans) 4 cijferige modelnummers. Staat bv. modelnummer 5355 in feite voor een model 55 dat in 1953 gelanceerd werd ? Mogelijk kunnen vroegere verdelers ons hierover meer vertellen ? (zoals steeds kunnen aanvullingen enz. meegedeeld worden via info@retroscoop.com, waarvoor bij voorbaaat onze dank)

Alleszins zal deze rubriek zolang het nog kan nog wat verder aangevuld worden met wat bijkomende informatie en extra modellen.

2.a) Kolen- en houtkachels, vulhaarden enz.
Foyer 5152

Modelnaam: Foyer (serie "Moderne")
Modelnummer: 5152
Type: kachel "tout combustibles" (hout, kolen,...)
Periode / jaartal: eerste helft 1950´s (minstens tot)
Prijs: 1950 Bfr. (Bon Marché reclame uit 1956-´57)
Afmetingen
- hoogte: 570 mm
- breedte: 400 mm
- diepte: 375 mm
- gewicht: 56 kg
Capaciteit:
nogal tegenstrijdige informatie, of het toestel onderging doorheen de jaren ingrijpende veranderingen
- 80 m³ (ongedateerde Nestor Martin technische fiche hieronder afgebeeld)
- 110 m³ of 5000 cal./u (Bon Marché-reclame uit 1956-´57)
- 170 m³ of 5000 cal./u (Nestor Martin folder: l´Accord Parfait)
Opmerkingen:
- Nestor Martin beschreef de kleur waarin het geëmailleerd toestel werd aangeboden als "bambou"
- dit model verscheen samen met de Martino en Martinac in een zelfde 1950´s verkoopsfolder ("l´Accord Parfait")
Bronnen:
technische fiche Nestor Martin (collectie Retroscoop) zie hieronder
Extra beeldmateriaal:

Foyer 5253

Modelnaam: Foyer (serie "Moderne")
Modelnummer: 5253
Type: kolenkachel ("Foyer à feu continu" / "tous combustibles" dus zowel steenkolen, hout...
Periode / jaartal: minstens tot de 2de helft 1950´s
Prijs: 2850 Bfr. (Bon Marché-reclame 1956-´57)
Afmetingen
- hoogte: 590 mm
- breedte: 500 mm
- diepte: 515 mm
- gewicht: 83 kg
Capaciteit:
De opgegeven cijfers in reclames lopen nogal uiteen, wat doet vermoeden dat er doorheen de jaren aan werd verdergesleuteld
- 120 m³ (5500 cal./u) (Bon Marché-reclame 1956-´57)
- 185 m³ (5500 cal./u) (Nestor Martin folder l´Accord Parfait)
Opmerkingen:
Extra beeldmateriaal:

 

Foyer Continu 5255

Modelnaam: Foyer Continu (serie "Moderne")
Modelnummer: 5255
Type: kolenkachel (antraciet)
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs:
Afmetingen
- hoogte: 685 mm
- breedte: 500 mm
- diepte: 515 mm
- gewicht: 98 kg
Capaciteit:
ook bij dit toestel conflicterende data, of een grondig herontwerp dat voor een flinke toename van het verwarmd cubage zorgde
- 125-150 m³ (Nestor Martin, technische fiche hieronder afgebeeld)
- 235 m³ (7100 cal./u) (Nestor Martin, folder l´Accord Parfait)

Beschrijvende elementen:
- met platte bovenplaat voor bv. water te koken
Bronnen:
technische fiche Nestor Martin (collectie Retroscoop) zie hieronder
Extra beeldmateriaal:

Foyer Continu 5257

Modelnaam: Foyer Continu (serie "Moderne")
Modelnummer: 5257
Type: kolenkachel (foyer au feu continu)
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs:
Afmetingen
- hoogte: 745 mm
- breedte: 540 mm
- diepte: 575 mm
- gewicht: 118 kg
Capaciteit:
- 200-225 m³ (Nestor Martin technische fiche, zie hieronder)
- 300 m³ of 9000 cal./u (Nestor Martin folder l´Accord Parfait)
Beschrijvende elementen:
Bronnen:
- technische fiche Nestor Martin (collectie Retroscoop) zie hieronder
Extra beeldmateriaal:

Type Ariane

Nestor Martin bracht een gamma aan Ariane´s uit, vulhaarden die aanvankelijk gekenmerkt werden door hun afgeronde bovenkant. Hun vormgeving bouwde daarmee verder op de "Cheminée" reeks. De Ariane´s verschilden qua grootte, capaciteit of bv. qua vormgeving van de "voordeur".


Nestor Martin verdeler O. De Bruyne uit Antwerpen
verkocht in zijn winkel o.a. de "prachtvuren Ariane"

Ariane 5351

Modelnaam: Ariane
Modelnummer: 5351
Type: vulhaard, kolenkachel ("foyer à feu continu)
Periode / jaartal: minstens sedert 1956
Prijs in die periode: 2950 Bfr. (Bon Marché-reclame 1956-´57)
Afmetingen
- hoogte: 635 mm
- breedte: 520 mm
- diepte: 500 mm
- gewicht: 60 kg.
Capaciteit:
- 130 m³ of 6000 cal./u (volgens Bon Marché reclame 1956/´57)
- 200 m³ of 6000 cal./u (volgens Nestor Martin folder l´Accord Parfait)
Beschrijvende elementen:
- afwerking in Nestorlac
- uitgerust met de fameuze "Synchrostat" (gedeponeerd merk), een extraatje die de firma als volgt beschreef: "vous faites une manoeuvre, l´appareil en fait 3 pour vous"

Ariane 5352

Modelnaam: Ariane (Super -)
Modelnummer: 5352
Type: vulhaard, kolenkachel ("foyer à feu continu")
Periode / jaartal: minstens sedert 1956
Prijs in die periode: 4450 Bfr. (Bon Marché-reclame 1956-´57) dus een flink pak duurder dan de kleinere 5351
Afmetingen
- hoogte: 665 mm
- breedte: 557 mm
- diepte: 515 mm
- gewicht: 91 kg
Capaciteit:
- 185 m³ of 8500 cal./u (Bon Marché)
- 285 m³ of 8500 cal./u (Nestor Martin folder l´Accord Parfait)
Opmerkingen:
- afwerking in Nestorlac
- uitgerust met de fameuze "Synchrostat" (gedeponeerd merk), een extraatje die de firma als volgt beschreef: "vous faites une manoeuvre, l´appareil en fait 3 pour vous"
Bronnen:
- Bon Marché reclame 1956/´57 voor NM productengamma
- NM folder l´Accord Parfait (ongedateerd, ongenummerd)
Extra beeldmateriaal:

Ariane 5355

Modelnaam: Ariane
Modelnummer: 5355
Type: vulhaard kolenkachel
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte: 730 mm

- breedte: 595 mm
- diepte: 570 mm
- gewicht: 112 kg
Capaciteit:
- 400 m³ of 12 000 cal. /u (Nestor Martin brochure l´Accord Parfait)
Beschrijvende elementen:
- deze Ariane was nog een flink stuk groter dan de 5351 en zelfs de 5352. Gezien de capaciteit van 400 m³ die Nestor Martin zelf opgaf, niet echt iets voor een doorsnee woning meer, eerder al voor in een buurtwinkel bv.
- ronde deur en ronde bovenkapping zorgt voor zowel stralingswarmte als voor convectionele verwarming (zie extra beeldmateriaal)
- de ronde kap op de bovenkant kan verwijderd worden, waarna een kleine horizontale bovenplaat zichtbaar wordt. Hierop kan bv. voedsel of water op worden opgewarmd (zie extra beeldmateriaal)
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Ariane nr. ?

Modelnaam: Ariane
Modelnummer: ?
Type: kolenkachel
Periode / jaartal: medio 1960´s
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Beschrijvende elementen:
Opmerkingen:
- lijkt op de Super Ariane 5857, maar veel kleiner en goedkoper
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Ariane 5452 Buffet

Modelnaam: Ariane (Super -)
Modelnummer: 5452

Type: vulhaard steenkolen (eierkolen, cokes...) maar tevens een "cuisinière d´appoint"
Periode / jaartal: 1ste helft 1950´s
Prijs in die periode:
- 4950 Bfr. (reclame Bon Marché, 1956- ´57)
- 5250 Bfr. (reclame Hulin, Temse zie extra beeldmateriaal)

Beschrijving:
Afmetingen
- hoogte: 690 mm
- breedte: 670 mm
- diepte: 400 mm
- gewicht: 120 kg
Capaciteit:
Doorheen de reclames werden verschillende cijfers opgegeven, wat doet vermoeden dat er doorheen de jaren aan het toestel bijgesleuteld werd. 
175-200 m³
- 185 m³ of 8500 cal./u (Bon Marché-reclame 1956-´57) en André L. Snoeck, Aalter reclamedocument
- 285 m³ of 8500 cal./u (Nestor Martin folder l´Accord Parfait)
Beschrijvende elementen:
- afwerking in Nestorlac: "onbreekbaar email, "dus binnen 20 jaar nog steeds een splinternieuw toestel"
- uitgerust met de fameuze "Synchrostat" (gedeponeerd merk), een extraatje die de firma als volgt beschreef: "vous faites une manoeuvre, l´appareil en fait 3 pour vous" Verdeler André L. Snoeck uit Aalter noemde dit: "Automatische regeling, dus altijd de beste werking met het minste verbruik
- twee recuperators "dus meer warmte voor Uw huis en minder warmte voor de schouw
- dubbele binnenwanden, "dus sterker tegen de sleet (als) gevolg van de slechte kolen"
Opmerkingen:
- "de vierde van de nieuwe haarden" (reclame Hulin, Temse) "super-economisch, super-verwarmend, super-technisch"
- dit model kan van de "Super Ariane" steenkolen en mazout onderscheiden worden, doordat dit het nog geen alu-kleurige "kraag" rond het venster van de voordeur had. Nochtans vermeldt een reclamebord hieronder afgebeeld reeds de naam "super" Ariane, wellicht een voorbode van wat nog komen zou
- 7 kilo kolen per 24 u
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

Ariane 5455 Buffet

Modelnaam: Ariane (Super -)
Modelnummer: 5455
Type: vulhaard steenkolen (eierkolen, cokes...) maar tevens een "cuisinière d´appoint"
Periode / jaartal: 1950´s
Prijs:
Afmetingen
- hoogte: 750 mm

- breedte: 740 mm
- diepte: 480 mm
- gewicht:
Capaciteit: 12 000 cal./u
Beschrijvende elementen:
- toestel een flink stuk groter dan de 5452
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Super Ariane 5857

Modelnaam: Super Ariane
Modelnummer: 5857
Type: vulhaard / kolenkachel
Periode / jaartal: eerste helft 1960´s
Prijs: 8990 Bfr. (verkoopbrochure André L. Snoeck, Aalter)
Fysische beschrijving:
- typische dubbel afgeronde vorm (voordeur en bovenkant) van de Ariane-familie. Verchroomd kader van de voordeur. Deze is opgedeeld in 9 ruitjes in 3 lagen
Materialen
- buitenzijde in Marlac email
- gietijzer: alle binnendelen die in contact zijn met het vuur zijn chroomverhard
- vuurvast glas

Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Capaciteit:
Beschrijvende elementen:
- ronde deur en ronde bovenkapping ("rekuperator") zorgt voor zowel stralingswarmte als voor convectionele verwarming ("de meest gezonde en ook de gezelligste warmte") zie extra beeldmateriaal
Opmerkingen:
- momenteel is er onduidelijkheid of er ook een Super Ariane 5851 met een deels verchroomde voordeur is geweest, en welk verschil er dan was met de 5857
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

  

  

  

 

Super Ariane 5952

  

Modelnaam: Super Ariane
Modelnummer: 5952
Type: kolenkachel
Periode / jaartal: 2de helft 1950´s (cf. reclame uit 1959)
Prijs: 4990 Bfr. ("prix social") in de eerste helft van de 1960´s: 4250 Bfr. (verkoopbrochure André L. Snoeck, Aalter)
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Capaciteit:
Beschrijvende elementen:
- ondanks de heel andere vormgeving van dit toestel dan de Ariane´s en Super Ariane de met ronde bovenkant kreeg ook dit toestel (aanvankelijk ?) ook Super Ariane als modelnaam mee.
- noteer de alu-kleurige kraag rond de voordeur, alsook de strook gaaswerk onder het hekwerk van het venster. De kraag werkt een beetje als een parabool-straalkachel ("circulation faciale radiante"), en stuwt de warmte zoveel mogelijk richting woonkamer
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Super Ariane model ?

Modelnaam: Super Ariane / Solar
Modelnummer: ?
Type: kolenkachel
Periode / jaartal: tweede helft 1950´s
Prijs in die periode: 4990 Bfr. ("sociale prijs")
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Capaciteit:
Beschrijvende elementen:
- ondanks de heel andere vormgeving van dit toestel dan de Ariane´s en Super Ariane met ronde bovenkant kreeg ook dit toestel (aanvankelijk ?) ook Super Ariane als modelnaam mee.
- ten opzichte van het model 5952 is het traliewerk van de voordeur al wat versimpeld
- de vormgeving van de alukleurige kraag van de voordeur werkt een beetje als een parabool-straalkachel ("circulation faciale radiante")

- "synchrostat" om warmte te regelen (gedeponeerd merk), een extraatje die de firma als volgt beschreef: "vous faites une manoeuvre, l´appareil en fait 3 pour vous"
- dubbele wanden ("doubles parois amovibles")
- automatische verwijdering van roet ("enlèvement automatique des suies")
- grote bovenplaat waarop bv. eten of water op verwarmd kan worden
- sommige onderdelen van de binnenkant verhard met chroom ("pièces intérieures durcies au chrome")
- waarborg van 2 jaar
- er waren aan de buitenkant gelijkaardige modellen, die op mazout werkten. Om ze te kunnen onderscheiden van de versies op steenkolen volstaat het om de voordeur te openen
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Solar 465-35

Modelnaam: Solar
Modelnummer: 464-35 en 465-35
Type: kolenkachel / convector
Periode / jaartal: 1960´s
Prijs:
Het preciese verschil tussen de 464-35 en 465-35 is voorlopig niet duidelijk. Mogelijk bezat de 464 geen thermostaat (?) Er was alleszins een belangrijk prijsverschil tussen de 2:
464-35: 6490 (1960´s verkoopbrochure André L. Snoeck, Aalter) à 6990 Bfr.
465-35: 7490 Bfr.
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Capaciteit:
- werd niet vermeld in de tot hier toe gevonden reclames
Opmerkingen:
- er verscheen ook ten minste 1 min of meer gelijkaardige, (duurdere) Solar op mazout (de 465-47). Niettemin had deze een ander type voordeur. Of er ook een Solar Mazout is geweest met een deur zoals de 465-35 is voorlopig niet geweten
- qua kleuren waren er twee varianten: het volledig zwart model en een model met een beige voorplaat die als het ware de voordeur inkadert, terwijl de rest van het toestel in het donkerbruin was uitgevoerd
- stralings- en convectiewarmte
Bronnen:
- NM reclame "Solar ensoleillera économiquement tout votre hiver" (vermoedelijk uit Sélection / Reader´s Digest)
Extra beeldmateriaal:

  


2.b) Petroleum- en mazoutkachels

Mazooka 647

  

Modelnaam: Mazooka
Modelnummer: 647
Type: mazoutkachel
Periode / jaartal: tweede helft 1950´s
Prijs in die periode: 5500 Bfr. (Bon Marché-reclame 1956-´57)
Capaciteit: om en bij de 175-180 m³ (8000 kal./u)
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Capaciteit:
Opmerkingen:
- de kleur werd omschreven als "gris suède"
- ongewone, sierlijke vormgeving die wat beelden van juke boxes en Amerikaanse wasmachines oproept. Ongetwijfeld een zeer museumwaardig toestel
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

   

Type Super Ariane

Er lijken ten minste twee verschillende versies van de Super Ariane Mazout te hebben bestaan. De uiterlijke verschillen betreffen (voornamelijk ?) de "voordeur". Voorlopig werd over deze modellen maar weinig informatie gevonden. Daardoor bleek het op dit moment onmogelijk om te bepalen:

- of net zoals bij de Super Ariane´s op steenkolen er ook een model op mazout was, met traliewerk voor het glas van de voordeur, zoals hierboven te zien en nog geen alu-kleurige "kraag"
- of er ook innerlijke verschillen waren
- wat de respectievelijke modelnummers waren

Super Ariane model nr. 5646

Modelnaam: Super Ariane
Modelnummer: 5646
Type: mazoutkachel
Periode / jaartal: ca. 1958 (cf. reclame)
Prijs: 6995 Bfr.
Afmetingen
- hoogte: 770 mm
- breedte: 640 mm
- diepte: 540 mm
- gewicht:
Capaciteit: 300m³
Beschrijvende elementen:
- voordeur zonder traliewerk, enkel nog twee dunne horizontale "lijnen" of naden in het glaswerk (?)
- voorts een alukleurige "kraag" rond het venster. Onderaan toont die kraag ook een horizontaal stuk gaaswerk
- de bovenplaat bereikte een temperatuur van 400 °. Volgens Nestor Martin kon 1 liter water hierop binnen de 9 min. zijn kookpunt bereiken
- verbruik aan mazout: afhankelijk van de ingestelde temperatuur, 0,3 tot 1 liter / u.
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Super Ariane model nr. ?

  

Modelnaam: Super Ariane
Modelnummer: ?
Type: mazoutkachel
Periode / jaartal: tweede helft 1950´s
Prijs:
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Capaciteit:
Beschrijvende elementen:
- hittebestendig glaswer uit 1 stuk zorgde voor een "panoramisch" zicht op de vlammetjes
- voorts ook hier een alukleurige "kraag" rond het venster. Onderaan toont die kraag een horizontaal stuk gaaswerk
- achteraan een recipiënt (voor mazout ?) met een soort aangebouwde trechter en een sluitdop

- werd blijkbaar in het zwart en in een soort ivoor- of melkwit uitgebracht
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Solar Mazout 465 47

Modelnaam: Solar
Modelnummer: 465 47
Type: mazoutkachtel
Periode / jaartal: medio 1960´s (?)
Prijs: 7490 Bfr. "prix social"
kon worden uitgerust met een "télécommande", maar de meerkost van 1200 Bfr. was niet mis. Domotica zette zijn eerste schuchtere stapjes op de markt van kachels...

Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Capaciteit:
Beschrijvende elementen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

Mazouthaard

Modelnaam: "mazouthaard" (reclamebrochure uit ca. 1965 is niet preciezer
Modelnummer:
Type: mazouthaard
Periode / jaartal: ca. 1965
Prijs in die periode: 3750 Bfr.
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:

Beschrijvende elementen:
Opmerkingen:
- "een uur werking kost u nog geen 2 frank !"
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

2.c) Gaskachels / -straalkachels
Fire-Ball 101

 

Modelnaam: Fire-ball
Modelnummer:
Type: verplaatsbare butaanstraalhaard
Periode / jaartal: ca. 1952 (als Faure-toestel) ca. 1955 (onder licentie geproduceerd door Arthur en Nestor Martin
Afmetingen
- hoogte: 690 mm
- breedte: 420 mm
- diepte: 480 mm
- gewicht:
Prijs in die periode:

Beschrijvende elementen:

- op rubberwieltjes gemonteerd: kon gemakkelijk van de ene plaats naar de andere worden verplaatst

- droeg zijn eigen energiebron mee, nl. een fles butaangas. Deze fles kon ook gebruikt worden om een gasfornuis, de geiser van een badkamer, een wasmachine op gas enz. voeden
Opmerkingen:
- op de binnenzijde van het gietijzeren deksel staat vermeld: "Licence Faure, Revin". In 1962 kocht Arthur Martin, dat eveneens een vestiging had in Revin dit bedrijf over. De Fire-Ball is dus van oorsprong een Frans toestel, dat in België onder licentie geproduceerd werd door Nestor Martin
Bronnen:
- NM reclame "Hij rijdt, de Fire-ball (Collectie Retroscoop) handmatig door NM dealer gedateerd als uit 1955
Extra beeldmateriaal:

 

Fire-Ball 106

Modelnaam: Fire-ball
Modelnummer: 106
Type: verplaatsbare butaanstraalhaard
Periode / jaartal: vroege 1960´s ?
Prijs in die periode:
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:

Capaciteit:
Beschrijvende elementen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 

Fire Ball 014-35

Modelnaam: Fire-Ball
Modelnummer: 013-35
Type: verplaatsbare butaanstraalkachel
Periode / jaartal: medio 1960´s
Prijs in die periode: 1990 Bfr.
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:
Capaciteit:
Beschrijvende elementen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

2.d) Gasradiatoren
Gasradiator met thermostaat

Modelnaam:
Modelnummer:
Type: gasradiator
Periode / jaartal: medio 1960
Prijs in die periode: gamma van 12 modellen met "sociale prijzen" variërend van 6490 tot 9890 Bfr.
Afmetingen
- hoogte:
- breedte:
- diepte:
- gewicht:

Beschrijvende elementen:
Opmerkingen:
Bronnen:
Extra beeldmateriaal:

 
 
database afsluiten