Retroscoop - IHRA Cat. 3.B Sunbeam Shavemaster W (1949) RetroScoop
 
   Toestellen
    
 
 
De ´klik´ naar je gedroomde Klassiekers

International Register of Household Appliances

Cat. 3.B De Sunbeam
Shavemaster W (1949)
Iconische fifties bestseller

Benoit Vanhees
Versie 1: juni 2021

  

Niet alle "kopzorgen" van de gemiddelde man zijn vervelende momenten. Een goede scheerbeurt bijvoorbeeld, en als bij wonder voelen heel wat heren zich weer fris als een hoentje, klaar om de nieuwe dag energiek aan te vatten.

Sommige scheerapparaten betekenden een wezenlijke stap voorwaarts op het vlak van scheercomfort, in vergelijking met hun voorgangers en concurrenten. De Sunbeam Shavemaster W bijvoorbeeld zette zo´n "grote sprong voorwaarts". Na de kroniek van de Philips Staalbaard op deze website willen we het ditmaal eens hebben over dit relatief sober ogend, maar niettemin aardig vormgegeven Amerikaans apparaatje.

Inleiding


Sunbeam assortiment uit 1947

Zelfs wanneer men enkel de afdeling huishoudtoestellen van de Sunbeam Co. bekijkt, kan men zien dat de firma haar de klanten een wel zeer ruim assortiment aan apparaten voorschotelde. Dat aanbod omvatte ondermeer koffiepotten en complete "serving sets" inclusief suikerpotjes en melkkannetjes in dezelfde stijl, broodroosters, wafelijzers, strijkijzers, alarmklokken, draagbare verwarmingstoestelletjes enz.


Sunbeam reclame uit 1956

Maar het bedrijf uit Chicago had daarnaast ook afdelingen die zich richtten op knutselaars, doe het zelvers, mensen met een tuin, klusjesmannen en vaklui. Vandaar dat hetzelfde grote bedrijf ook Rain King sproei-installaties voor gazonnen, grasmaaiers, heggenscharen, handzagen enz. produceerde of alleszins verdeelde. Er verschenen zowaar ook Sunbeam-scheertoestellen voor schapen, die Shearmaster gedoopt werd (1)

Maar de twee belangrijkste producten waarmee de firma wereldwijde faam wist te bewerkstelligen waren enerzijds de befaamde Mixmasters statief- of standmixers en anderzijds het uitgebreid gamma aan scheermachines. (Voor mensen, wel te verstaan...) Aan de Sunbeam statiefmixers werd in de IRHA (International Register of Household Appliances) waarmee op deze website een aanvang werd genomen reeds heel wat aandacht besteed. Het wordt dus aardig tijd om ook eens aan de scheermachines van dit wereldvermaarde merk te denken.


Sunbeam Model R (ca. 1939)

Sunbeam was er als één van de eerste bij in de 1930´s, toen de eerste elektrische scheermachines hun opwag maakten. De firma lanceerde haar R model inderdaad nog in de tweede helft van de 1930´s. Om helemaal correct te zijn: in de 1930´s heette het bedrijf officieel nog "Chicago Flexible Shaft", en was Sunbeam enkel hun merknaam. Het zou tot net na WO 2 duren, eer de 19de eeuwse naam definitief veranderd werd in Sunbeam Co.


Sunbeam model S (ca. 1941)

Dit model werd niet zo heel lang later opgevolgd door het fraaie S-model. Het had een elegantere vormgeving, maar vooral, een al flink verbeterd scheerkopje. Bezat dat van het R-model nog maar 450 gaatjes, dan was dat bij de S al opgevoerd tot 840. En hoe meer zo´n gaatjes, hoe vlotter dat scheren zal verlopen.

De reputatie van Sunbeam op het vlak van scheermachines was al flink gevestigd in de VS, toen de firma de opvolger van de S lanceerde. Dit W-model zou zich al snel ontpoppen tot een enorme kaskraker. Het is aan dit iconisch toestelletje dat volgend artikel gewijd is.

Voor wie eerst een korte historische achtergrond wil over de opkomst van elektrisch scheermachines verwijzen we door naar het artikel over de Philips Staalbaard op deze website. 


2) De Sunbeam Shavemaster W


Eén van de allereerste reclames voor het
Sunbeam Shavemaster W-model (1949)

De Shavemaster Model W werd in de loop van 1949 op de markt gebracht. En volgens de trotse makers was het ook echt wel een "marvel of the engeneering world" geworden. Hetgeen in talrijke pagina-grote, fantasierijke reclames in bv. de Saturday Evening Post of Life ook kort maar krachtig beargumenteerd werd. En versierd met didactische illustraties. Via fraaie uitvergrotingen toonde men de potentiële klant wat de nieuwe W zo uniek, ja zo... Wonderbaarlijk maakte... De exclusieve, zwaar gepatenteerde en sterk verbeterde scheerkop.

Sunbeam had inderdaad volop ingezet op de constante verbetering van de scheerkop. Het aantal gaatjes, dat aanvankelijk al van 450 naar 840 verhoogd was geworden, werd met de W op 1750 gebracht. De gaatjes stonden daarbij dichter bij elkaar opgesteld dan baardstoppels.

In de talloze reclames werd voortdurend gehamerd op het feit dat deze dramatische verbetering geen kans meer overliet aan het kleinste, ongehoorzaam stoppeltje. De veel bredere, afgeronde scheerkop van de W zorgde ervoor dat ze tot in hun "kratertje" gekortwiekt werden. De ronde gaatjes zorgden ervoor dat de stoppels vanuit alle richtingen mooi naar het supersnel bewegend mesje achter het beschermend rooster gevoerd werden. In totaal voltrokken zich volgens de firma "28 million shaving actions in 1 minute". Dit waren er naar verluidt driemaal meer dan bij het S-model. Het beschermend, super doordacht rooster was volgens één van de vele reclames slechts 2/1000ste van een inch dik.


Sunbeam reclame 1955 (onderdelen)

Niet alleen het aantal gaatjes was van belang. Ook hun specifieke vorm was duidelijk minutieus bestudeerd geworden voor een maximaal resultaat. Een scheerbeurt even efficiënt als met een kwast en "krabber", zo garandeerde Sunbeam. In een reclame uit 1955 werd dit als volgt geformuleerd: "Each hole is countersunk from the outside. The skin rests in these "dished in" holes enabling the double sharp edges of the hollow ground cutter to shave close as a blade without irritation."

Het metaal rond de gaatjes was dus een klein beetje naar binnen geplooid, om die vermaledijde stoppeltjes zo efficiënt mogelijk naar het schavot te leiden.

Door het groot aantal gaatjes gebeurde dit vlugger dan ooit tevoren. Had de gemiddelde man 7 minuten nodig om zich nat te scheren, dan kon dit voortaan in ocharmekes 3 minuten voor een "gemiddelde", 4 voor een "tough" baard ! Bovendien - zo beloofde de firma zelfzeker-  gebeurde dat niet alleen sneller, maar ook veel beter. Met "no nicks or cuts, muss or fuss".

De "bigger single head" bezat naast 1750 gaatjes nu ook vier sleuven voor grotere haartjes, zoals die in de nek. Ook zij zouden dus met de W onbarmhartig uitgeroeid worden, ten minste, voor zekere tijd.

Die veel bredere scheerkop betekende natuurlijk ook wel dat heel de vormgeving van het toestel moest herdacht worden. Van een langgerekte smalle vorm zoals die van de R en de S kon geen sprake meer zijn. In de plaats kwam een relatief sober toestelletje, breder en korter dan zijn voorgangers. Dank zij de afgeronde vormen en 8 antislip-gleufjes op de flanken lag het toestel ook prima in de hand.

Hiermee werd de weg geopend voor een nieuwe generatie scheermachines met een gelijkaardige breedte. De opvolgers van de W zouden wel een veel frivolere vormgeving en presentatie krijgen, die heel wat verzamelaars door de knieën doen gaan. (Bij Retroscoop gaat evenwel de voorkeur uit naar dit overgangsmodel, deze ijsbreker en "game changer", om het in mooi Nederlands te zeggen)

In de eerste helft van de 1950´s werden scheertoestellen doorgaans maar in één kleur aangeboden. Dat was aanvankelijk ook het geval met de Shavemaster W, die enkel in een soort melkwit verscheen. Niettemin suggereert een reclame in Australian Women´s Weekly uit 1955 dat in die periode ook een groene versie zou hebben bestaan. In de verderop in dit artikel besproken "displays" komt eveneens een lichtblauw exemplaar voor. Als dat inderdaad het geval is, dan zijn zo´n gekleurde exemplaren alleszins uiterst zeldzaam.

Met een aantal opvolgers van de Shavemaster W die in de tweede helft van de 1950´s verschenen, ging Sunbeam uitgesprokener mee in de trend om allerlei toestellen verschillende kleuren mee te geven. In het Retroscoop-artikel over de Burroughs Ten Key telmachine kwam die rage ook al ter sprake.

De Shavemaster W werd geleverd in een sober, voornamelijk wijnrood kartonnen doosje zonder versieringen. Qua "documentatie" vond men hierin een kleine (12,5 x 9 cm), 8 pagina´s tellende gebruiksaanwijzing met onderhoudstips. Omdat het zo´n kort documentje is, wordt het hieronder in haar volledigheid afgebeeld.


Collectie Retroscoop

Blijkbaar kregen buitenlandse afdelingen van Sunbeam de toestemming om lichtjes afwijkende versies van het boekje te maken: een andere voorflap, slagwoorden in een andere volgorde en natuurlijk andere reparatiepunten. Hieronder ziet men de Australische versie van het instructieboekje.

Behalve dat boekje vond men ook een waarborgkaart in de doosje terug. Op de achterzijde van het kaartje stonden de toenmalige reparatiepunten van Sunbeam in de VS vermeld. In Chicago waren er drie, waaronder het bedrijf zelf, in de W. Roosevelt Road.

Buiten deze twee onontbeerlijke stukken om een complete "set" te vormen, vond men soms nog andere interessante documentatie in de verpakkingsdozen. Zo moesten klanten hun waarborg activeren door een kaartje naar een bepaald meldpunt te verzenden. Ook vind men er soms instructies in hoe de "Self sharpening compound", een specifiek Sunbeam onderhoudsproduct voor het scherp houden van het mesje te gebruiken.

Na verloop van tijd kon het nodig zijn om de speciale scheerkop te vervangen. "Oneigenlijk gebruik", bv. te hard met het toestel tegen de huid drukken of natuurlijk stoten en het toestel laten vallen kon schade aan het flinterdunne metaal veroorzaken. Zo´n vervangmesjes werden in ronde kartonnen doosjes geleverd, net zoals de Self Sharpening Compound vuurrood gekleurd.


Hier ziet men het soort schade dat aan de
scheerkop kan ontstaan (ander Sunbeam-model)

Reparatiesetje voor de scheerkop van de Shavemaster W

Om zoveel mogelijk schade aan de scheerkop te vermijden, moest het toestel veilig opgeborgen worden bij niet-gebruik. De firma reikte aanvankelijk twee opties aan: een tasje in bruine kunststof, ideaal om het toestel mee op reis te nemen en een doosje in bruine kunststof, dat wat deed denken aan een al dan niet geopende oesterschelp. Het reistasje lijkt doorheen de jaren wat van vorm te zijn veranderd.

De "oesterschelp" werd in een reclame van 1949 omschreven als een "smart, practical gift case". In de sokkel ervan was een voorziening, die toelaat om het scheertoestel op het elektrisch netwerk aan te sluiten. De preciese werking is vooralsnog niet gekend. Alleszins, het apparaat had een niet afneembaar snoer, en was dus wellicht niet oplaadbaar (?)

Omstreeks 1954, -´55 stelde Sunbeam nog een derde alternatief voor. Zoals het exemplaar hieronder afgebeeld toont, had het klassiek ogend opbergdoosje enigszins de vorm van een wapenschild. Een kunststoffen onderdeel liet toe om het opgerolde snoer onder weg te bergen. De Shavemaster W zelf werd op een bedje van rode stof te rusten gelegd.

Deze opbergdoos werd zelf geleverd in een kartonnen doos met een wat gemarmerde bruine bovenkant. De firma was medio jaren ´50 dus niet alleen aan het denken om haar scheerapparaten in verschillende kleuren te leveren. Ook qua verpakkingsdozen werd blijkbaar wat afstand genomen van het kenmerkende vuurrood, dat voorheen lang als huisstijl had gegolden.

 

3) Verkoopstrategie

Wie online op zoek zou gaan naar reclames voor de Shavemaster W, zal al snel een aardig mapje kunnen samenstellen. Tussen 1949 en het einde van 1955, mogelijk nog tot 1956 maakte Sunbeam rond de jaarlijkse hoogdagen volop reclame voor haar nieuwe spruit. Via vandaag wat schreeuwerig aandoende, paginagrote advertenties rond de Kerstperiode en rond Vaderdag werd de verkoop ongetwijfeld behoorlijk aangezwengeld. Zelfs al deden Sunbeam´s concurrenten natuurlijk ook krak hetzelfde, de aantrekkende markt was groot genoeg voor heel wat spelers... Interessant te noteren is dat geen enkele van de tot nu toe gevonden Sunbeam reclames de prijs van de Shavemaster W opgeeft. 

Aanvankelijk was het bedrijf zo overtuigd van de kwaliteiten van de Shavemaster W, dat er blijkbaar geen gebruikelijke proefperiode van 10 dagen werd aangeboden. Klanten die het toestel in de winkel kwamen testen, zouden immers ongetwijfeld meteen gecharmeerd zijn. Zelfs al in de reclame van 1949 schreef de publiciteitsafdeling van Sunbeam hierover: "There´s no 10 day "trial period" necessary - none of this much talked about "breaking in" with the new, revolutionairy Model "W" Shavemaster". In reclames uit 1955, wellicht toen de verkoop van de W begon terug te lopen is echter wel sprake van een proefperiode van 14 dagen.

   

Opdat klanten het toestel in winkels of op handelsbeurzen zouden kunnen "bestuderen", werden speciale "display"-kasten geproduceerd voor of door Sunbeam. Soms werd hierin een doorzichtig exemplaar van de W gelegd, zodat de kijklustigen zouden zien wat er zich allemaal aan de binnenkant van het toestel afspeelde.

 

Zo nu en dan duiken er exemplaren op eBay USA op. Erg goedkoop in aanschaf zijn ze echter alles behalve. Om nog niet te spreken van de verzendkosten die USPS voor transatlantisch transport zou aanrekenen en nooit uit te sluiten Europese invoerrechten. Het zou ongetwijfeld een uniek erfgoedstuk zijn, een enorme blikvanger ook in elk interieur. Maar de totale rekening zou te gepeperd zijn voor wie geen CEO of plastisch chirurg is... Of 13 bezoldigde mandaten cumuleert.

Uiteraard is een scheermachientje in een display-kast zien werken toch nog iets anders dan het zelf eens te kunnen uitproberen. In de meeste winkels en op handelsbeurzen waren er dan ook wel testexemplaren om aarzelende klanten definitief over de streep te trekken.

Naar alle waarschijnlijkheid zal Sunbeam ook niet hebben nagelaten om reclame te maken op de radio en de televisie.

Alleszins, de combinatie van al die acties, en, zeker niet te onderschatten, de vele mond-aan-mond reclame maakten dat het toestel al in 1949 als zoete broodjes over de toonbank ging. Opgetogen berichtte Sunbeam over de "tremendous wave of Shavemaster popularity now sweeping the nation". Een sterretje verwees naar een interessante voetnoot in dezelfde reclame uit 1949, waarin al even opgewekt werd genoteerd: "When seven thousand dealers were asked which electric shaver was their best seller, more named the new Sunbeam Shavemaster (en nu komt het) than all other makes combined." Een bedrijf zou voor minder goedgeluimd geraken...

Hier eindigt (voorlopig ?) de voorstelling van dit naoorlogs scheermachine, die in vergelijking met de pioniersmodellen een serieuze kwalitatieve sprong gemaakt heeft op het vlak van scheercomfort. Dure R&D investeringen die echter ook met heel wat commercieel succes beloond werden. Het meest recente spoor naar de W dateert van december 1955. Wellicht werd het toestel in de loop van het daaropvolgend jaar door een nieuwe generatie toestellen afgelost.

Vandaag de dag lijken slechts enkele excentrieke verzamelaars en hier en daar een museum zich dit opmerkelijk "marvel of engeneering" te herinneren en er ook om te geven... Sic transit gloria mundi... 

Voetnoten en opmerkingen

(1) Het hielp niet echt dat er ook een brouwerij en een chemiebedrijf dat de kleurstof Rit produceerde in dezelfde stad aanwezig waren.

2) Dit artikel kwam tot stand met de morele steun van wijlen Polly (2016-2020), de meest dynamische en alerte dwerghamster sinds ik er sedert ca. 1998 hou. 

 
 
database afsluiten